Бидэнтэй нэгдэх

Урлаг спорт

Чингисийн чулууны бичиг "Чингис хаан" музейд хадгалагдана

Огноо:

,

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ОХУ-ын Засгийн газрын тэргүүн Д.А.Медведевийн урилгаар 2019 оны 12 дугаар сарын 3-6-ны өдрүүдэд ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийх үеэрээ Санктпетербург дэх дэлхийд алдартай Эрмитаж музейд зочилсон билээ.

Энэ үеэр Эрмитаж музейн ерөнхий захирал Михаил Пиотровский Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхэд XIII зууны үед хамаарах Чингисийн чулууны бичиг дурсгалын хуулбарыг гардуулан өгсөн юм. Уг дурсгалыг шинээр барихаар төлөвлөж буй Чингис хаан музейд хадгална гэдгээ гэрээ байгуулах үеэр Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх илэрхийллээ.

Эрмитаж музейн захирал Михаил Пиотровский "Шинэ музей барих гэж буйтай холбогдуулан бид энэ дурсгалын хуулбарыг бэлэглэж байна” гэв.

Чингисийн чулууны бичиг нь Монголын уран бичлэгийн монгол бичгээр бичиж үлдээсэн хамгийн эртний дурсгалын нэг. Монголчууд Хорезмыг байлдан дагуулсан аян дайнаас буцах замдаа Эрчис мөрний эрэгт зусаж Их Монгол улсын ноёдын хуралдай хуралдуулан өргөн дэлгэр хурим найр хийсэн аж. Хуралдайн үеэр Есүнгэ /1190-1270/ мэргэн 335 алд газарт бай харван оножээ. Түүний энэхүү хосгүй мэргэн харвасан алдрыг нь дуурсган хөшөө дурсгал босгосон нь хожмоо “Чингисийн чулууны бичиг” хэмээн алдаршсан билээ.

Чингис хааны нэрийг дээд мөрнөөс, Есүнгэ мэргэний нэрийг арай доороос, бусад үгийг түүний доод түвшингээс эхлэн бичсэн байдаг нь XIII зууны эхэн үед монгол албан бичгийн гол ёс болох мөр тэтгэн бичих зарчим хэдийн хэвшин тогтсон байсныг гэрчилнэ.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. SHUDARGA.MN сайтын редакц

Урлаг спорт

Б.Буджаргал 61 цагийн дараах байдлаар 400 км зам туулжээ

Огноо:

,

АНУ-ын Флорида мужид болж байгаа “Fort Lauderdale Florida USA 6” зургаан өдөр, зургаан шөнийн хэт холын зайн гүйлтийн тэмцээн гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна. Тэмцээнд өрсөлдөж байгаа хэт холын зайн гүйлтийн Дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга Б.Буджаргал гурван өдөр буюу 61 цагийн дараах байдлаар 400 орчим км замыг туулан, дараагийн тамирчнаасаа 105 км-ээр түрүүлж явна.

Зургаан өдөр, зургаан шөнийн гүйлтийн тэмцээнд өрсөлдөж байгаа Монгол Улсын тамирчин Б.Буджаргал тэмцээнийг тэргүүлсэн хэвээр байгаа. Манай тамирчин тэмцээний үеэр дэлхийн рекорд амжилт тогтоохыг гол зорилгоо болгож байгаа.

Зургаан өдөр, зургаан шөнийн гүйлтийн дэлхийн рекордыг эзэмшиж буй Австралийн домогт тамирчин Янис Курос бол Грек гаралтай хүн. Зургаан өдрийн гүйлтийн тэмцээн анх 1888 онд зохиогдсон тухай эх сурвалжид тэмдэглэгдэн үлдсэн байх бөгөөд Янис Курос түүнээс хойш бараг 100 жилийн дараа буюу 1984 онд энэ төрлийн рекордыг эзэмшиж, 1985 онд өөрийнхөө рекордыг дахин эвдэж байсан түүхтэй. Янис Курос 2005 онд 49 насандаа зургаан өдөр, шөнийн хүнд хэцүү гүйлтийн төрөлд 1036 км гүйж, дэлхийд үнэмлэхүй амжилт тогтоож байжээ. Тэр үеэс түүнийг Гүйлтийн бурхан (Running God) хэмээн авгайлах болсон юм байна. Олон улсад асар өндөр нэр хүндтэй энэ тамирчныг Грекийн спортын салбарын байгууллагууд үл ойшоон, эх орон нэгтнүүд нь хавчин гадуурхаж, амжилтыг нь үгүйсгэж байсан тул 1993 онд арга буюу Автралийн иргэн болсон ээдрээтэй түүх ч байдаг. Грекэд “гологдсон” түүнийг австраличууд халуун дотноор хүлээн авч, амжилтыг нь албан ёсоор хүндэтгэн дархалсан юм.

Дашрамд дурьдахад, Б.Буджаргалыг АНУ дахь монголчуудын төлөөлөл дэмжин тусалж, тэмцээний арын албаны бүх хариуцлагатай үүргийг гүйцэтгэж байна. Тэдэндээ Zindaa.mn сайт хамтран тэмцээний явцыг тодорхой цагуудад шууд дамжуулан хүргэж байгаа.

Эхний хоёр өдрийн хувьд цаг агаар таатай бус байсан талаар Б.Буджаргалын тэмцээний арын албанд тусалж байгаа монголчууд ярилаа. Эхний өдөр маш их халуун нартай байсан бол хоёр дахь өдөр агаар дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээ эрс буурчээ. Флорида мужид бороо орохын өмнө болон дараа агаар дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээ огцом багасдаг онцлогтой юм байна.

Манай тамирчны биеийн байдал өчигдөр бага зэрэг хямарсан боловч өнөөдөр сэргэлэн цовоо байна. Хөл нь цэврүүтэж, хумснууд нь идээлж, түүнийгээ цэвэрлүүлж боолгоод, тэмцээнээ үргэлжлүүлж байна.


Гурван өдрийн дараах байдлаар арын тамирчнаасаа 100 гаруй км-ээр түрүүлэн, тэмцээнийг итгэл төгс тэргүүлж байгаа Б.Буджаргал энэ тэмцээнд Дэлхийн рекорд амжилтыг тогтоох чин хүсэлт, том зорилготой байгааг дээр дурьдсан. Энэ зорилгыг биелүүлэх үүд хаалгыг Ц.Шаравжамц даргатай БТСУХ-ны хамт олноос эхлээд олон байгууллага, хувь хүн, сайхан сэтгэлт монголчууд нээж өгснийг дурьдах нь зөв.

БТСУХ-ны дарга Ц.Шаравжамж  АНУ-д болж байгаа тэмцээнд очих зардал мөнгийг шийдэж өгснөөр Тайландад олон сар гацсан Б.Буджаргал эхлээд хилийн дээс алхах боломжтой болсон. Түүнчлэн “Эрхэт Монгол” медиа групп, МҮОНРТ, түүний төрсөн нутаг Өмнөговь аймгийн ард түмэн, “Хөх Монгол” принтинг ХХК, “Алтан үеийнхэн” ТББ, Б.Буджаргалын 10 жилийн сургуулийн нэг ангийн хамт олон, Өмнөговь аймгийн Боловсролын газар, “MCR Mongolia runners” групп, Manchester дахь монголчуудын холбоо, Manchesterийн гүйгч ээжүүдийн групп, Florida мужийн монголчуудын холбоо, “Оргилд гүйгч” ТББ, түүнийг дэмжигч олон нийтийн зүгээс дэмжлэг үзүүлсэн юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

О.Баяржаргал, Э.Гэрэлсайхан нарын шинэ уран бүтээл цацагдлаа

Огноо:

,

Дундговийн авьяастнуудын залгамж халаа болсон дуучин Испани дууны хэмээх О. Баяржаргал Дуучин залууг ардын, уртын.эсрадын гээд ямар ч дууг чадварлаг дуулдагииг мэргэжлиинхэн андахгуи. "Энэ хүүхнүүд үү" киноны дан хөгжим Алдарт Зууны манлай хөгжмийн зохиолч ТХШ.Л. Мордоржийн бүтээл хүн бүхнии мэддэг “ аялгуунд яруу наирагч Ч. Алтантүлхүүр шулэг тэрлэж Чимээ" студын үүсгэн байгууулгч дуучин О. Баяржаргал залуу дуучин Э. Гэрэлсаихантай хамтарч дуулсан нь донжтои хэмнэлтэи дуулж дүрсжүүлсэн нь өвөрмөц шинэлэг болжээ.

Олны сонсох дуртаи болоод баигаа "Хүүхнүүд ээ гэж" дууг Монголын анхны ДЖАЗ дуу гэж хэлж болно.Тэрээр дууриин дуучин мэргэжилтэи, МУГЖ Банди гавьяатын гарын шавь богоод сонсогч олондоо Латин америк, Испани дуунуудаара аль хэдиинэ танигдсан, найр хурим, шоу цэнгуунд ч хотлогчоор уригддаг элдэвтэи эр юм.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

"Монголын үнэн" сонины 100 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээгдлээ

Огноо:

,

Монголын анхны тогтмол хэвлэл “Монголын үнэн” сонины 100 жилийн ойд зориулсан “Монголын үнэн-Нэгэн зууны товчоон” гэрэл зургийн үзэсгэлэн өнөөдөр Тусгаар тогтнолын ордонд нээлтээ хийлээ.  Нээлтийн арга хэмжээнд “Монголын үнэн” сонины Ерөнхий эрхлэгч Б.Ганболд, гэрэл зурагчин, МУСГЗ Н.Бөхдамбий, Монгол Ардын Намын Цахим бодлогын газрын дарга Ц.Чулуунзагд, “Степпелинк” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, Үндэсний мэдлэгийн цахим сан Esan-гийн үүсгэн байгуулагч Ц.Мөнхтүшиг нар оролцлоо.

“Монголын тогтмол хэвлэлийн нэг томоохон төлөөлөгч бол “Монголын үнэн” сонин. Дан ганц “Монголын үнэн” сонин ч биш цаасан хэвлэл цаашдаа ч мэдээллийн гол эх сурвалж байсаар байна” гэдгийг “Монголын үнэн” сонины Ерөнхий эрхлэгч Б.Ганболд энэ үеэр онцолсон юм.

Харин Монгол Ардын Намын Цахим бодлогын газрын дарга Ц.Чулуунзагд “Монголын үнэн” сонины 100 жилийн ой гэдэг Монголд тогтмол хэвлэл үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ой юм. Бүх салбарт цахим шилжилт явагдаж байгаа энэ үед сэтгүүлзүйн салбар ч энэ чиглэл рүү хөгжиж буй. Гэсэн хэдий ч цаасан хэвлэл, сонин мэдээллийн гол эх сурвалж нь байсаар байна. “Монголын үнэн” сонин өнөөдрийг хүртэл 24 мянган дугаар эрхлэн гаргасан. Үүний 20 мянган дугаарыг Esan-гийнхан цахим хэлбэрт оруулсан” гэдгийг дуулгалаа. “Esan” төслийн хамт олон уг ажлыг нийт зургаан сарын хугацаанд хийж гүйцэтгэжээ. Ингэснээр тус сонины 20 мянган дугаарыг цахимаар хүлээн авч унших, иш татан оруулах бүрэн боломжтой болсон байна.



Үзэсгэлэнд “Монголын үнэн” сонины анх хэвлэгдэн гарсан 1920 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн дугаараас эхлээд өнөөг хүртэл хэвлэгдэн гарч, баринтаглан хадгалагдсан дугааруудаас сорчлон гаргажээ. “Монголын үнэн” сонины 1920 онд гарсан анхны дугаар нь зургаан ширхгээр хэвлэгдэж байсан бол оргил үедээ 220 гаруй мянган ширхгээр гарч хэвлэлийн түүхэнд байгаагүй амжилтыг тогтоож байжээ.   

“Нэгэн зууны түүхийг сониныхоо шарласан хуудаснаа үлдээсэн Монголын үнэн сонины түүх гэдэг Монгол Улсын түүх юм” гэдгийг зохион байгуулагчид онцолсон. Үнэхээр ч Монгол улсын өнгөрсөн 100 жилийн нийгэм, улс төрийн байдал, монголчуудын амьдрал, нэгдэлжих хөдөлгөөн, үйлдвэржилт, хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэржилтийн үйл явцууд хийгээд Ардын хувьсгалын түүхэн он жилүүдэд Монголын тогтмол хэвлэлд чухам юу нийтлэгдэж, нийтлэлийн ямар бодлого баримталж байв гэдгийг та тус үзэсгэлэнгээс харж болох юм.

Үзэсгэлэн энэ сарын 10-ны өдрийг хүртэл Тусгаар тогтнолын ордноо үргэлжилнэ. 

Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох