Бидэнтэй нэгдэх

Шударга мэдээ

Монгол Улсын хүн амын тоо 1918-2018 онд 4.9 дахин өсжээ

Огноо:

,

Монгол Улсын Хүн ам орон сууцны анхны тооллого 1918 онд хийгдэж байсан. 1918 оны тооллогоор нийт 647.5 мянган хүн тоолсон бөгөөд тэдгээрийн 100 мянга нь хятад, 5 мянга нь орос хүн буюу монгол 6 хүн тутмын 1 нь гаднын иргэн амьдарч байсан байна. Тэгвэл өнөөгийн байдлаар Монгол Улсад 26-30 мянган гаднын иргэн амьдарч байна.

Хүн амын суваргыг харвал 2006-2010 оны сүүлийн 5 жилийн төрөлт өссөн, хүн амын жилийн дундаж өсөлт нь 1.4 болсон байна. Монгол Улсын хүн амын тоо 1918 - 2018 онд 4.9 дахин өсөв. 1918 оноос хойш 10 удаагийн үндсэн том тооллого явагдсан бөгөөд 2020 онд бид 11 дэх үндсэн тооллогоо явуулна.

Монгол Улсын Хүн ам, орон сууцны 2020 оны улсын ээлжит тооллого нь бүртгэл, уламжлалт аргыг хослуулан явуулж байгаагаараа онцлогтой юм. Монгол Улсын Хүн ам, орон сууцны тооллогын уламжлалт аргаар тоолох үйл ажиллагаа энэ сарын 9-ний 08:00 цагт эхэлнэ гэж Үндэсний статистикийн хорооноос мэдээллээ.


Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. SHUDARGA.MN сайтын редакц

Шударга мэдээ

Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн халдваргүйтэл, аюулгүйн дөрвөн бүсэд хуваагдан ажиллаж байна

Огноо:

,

Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын тушаалын дагуу үйлдвэрлэлийн бүсээ халдваргүйтэл, аюулгүйн дөрвөн хэсэгт хуваан, ажилтнуудаа зөөж тээвэрлэх зохицуулалт хэрэгжиж байна. Энэ нь ажилтнуудын төвлөрлийг сааруулах, нэг дор олноор нь бөөгнөрүүлэхгүй байх шат дараалсан арга хэмжээнүүдийн нэг нь юм.

Ингэснээр нэг автобусанд зорчих хүний тоог цөөрүүлж, хоорондын зай барих, халдваргүйтэлийн заавар дүрмийг мөрдөн автобус тутамд 30-35 ажилтан зорчих юм. Үүнтэй холбогдуулан автобусны цагийн хуваарьт өөрчлөлт оруулан, нэгдүгээр бүсийн ажилтнууд өглөө 06:20-07:05 цагуудад хоёр удаа, хоёрдугаар бүсийнхэн 07:40-08:20 цагт ажилдаа ирж, очихоор зохицуулалт хийгдсэн байна.

Дээрх дөрвөн бүс хооронд шилжиж ажиллах журам боловсруулан мөрдөхийн зэрэгцээ ажилчдын автобусанд цаг тухай бүрт нь тогтмол ариутгал хийж байна. Өнөөдрийн байдлаар, үйлдвэрлэлийн бүсэд 4411 хүн ажиллаж байна. Эрдэнэт үйлдвэр нийт 6700 ажиллагсадтай бөгөөд тэдний 1684 нь төвлөрлийг сааруулах арга хэмжээний хүрээнд бага насны хүүхдээ харах, зайнаас ажиллах боломжтой гэх зэргээр тэтгэмжтэй чөлөөнд хамрагдсан ажилтнууд юм.

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Эргэн төлөлт нь доголдсон хэрэглээний зээлийн хугацааг сунгахтай холбоотой түгээмэл асуулт, хариултууд

Огноо:

,

Мөнгөний бодлогын хорооны 2020 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдрийн хурлын шийдвэрийн хүрээнд бүх хэрэглээний зээлийн хугацааг 12 сараар сунгах боломжтой юу?

Үгүй. Зөвхөн Ковид-19 цар тахлын улмаас эргэн төлөлтөд хүндрэл учирсан хэрэглээний зээлүүдийн хувьд үлдэгдэл хугацааг 12 сараар сунгах боломжтой.  Харин орлого буураагүй, зээлийн эргэн төлөлтийг хуваарийн дагуу төлөх боломжтой зээлдэгчдийн хувьд энэ хөнгөлөлт хамаарахгүй.

Өмнө нь зээлийн бүтцэд өөрчлөлт оруулсан зээлдэгчид хэрэглээний зээлийн хугацааг дахин сунгах боломжтой юу?

Тийм.  Өмнө нь зээлийн бүтцэд өөрчлөлт оруулсан эсэхээс үл хамаарч хэрэглээний зээлийн үлдэгдэл хугацааг 12 хүртэлх сараар сунгах боломжтой.  

Энэ удаагийн шийдвэр хэзээнээс хэрэгжиж эхлэх вэ?

Мөнгөний бодлогын хорооны 2020 оны 8 дугаар сарын 7-ны өдөр гарсан шийдвэрийн хүрээнд Ковид-19 цар тахлын улмаас эргэн төлөлтөд хүндрэл учирсан зээлүүдийн хувьд үлдэгдэл хугацааг 12 хүртэлх сараар сунгах боломжтой байгаа. Тус шийдвэрийн хэрэгжилт 2020 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал үргэлжлэх байсныг 2021 оны 7-р сарын 1 өдрийг хүртэл сунгасан. Тиймээс одоо ч хэрэгжээд явж байгаа, ирэх оны 7 сарын 1-ний өдөр хүртэл хэрэгжих арга хэмжээ гэж ойлгож болно.

Хэрэглээний зээлд ямар төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнүүд багтдаг вэ?

Өрх гэр, иргэдийн хувийн хэрэгцээнд зориулагдсан зээлийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглээний зээл гэж ойлгож болно. Тодруулбал, цалингийн зээл, тэтгэврийн зээл, малчны зээл, автомашины зээл, лизинг, кредит картын зээл болон дээрхтэй төстэй бусад зээлийн гэрээ, хэлцлийг хэрэглээний зээлд хамруулдаг.

Дээрх шийдвэрийн хүрээнд хэрэглээний зээлийн хугацааг сунгахад зээлийн үлдэгдэл дүнд өөрчлөлт орох уу?

Зээлдэгч банктайгаа тохиролцон зээлийн хугацааг сунгахдаа үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөж буй хугацаанд хүүний төлбөрийг төлөхгүйгээр хойшлуулсан тохиолдолд л хуримтлагдсан хүүний төлбөрийг үлдэгдэл хугацаанд тархаан байршуулах дүнгээр өсч болно. Бусад тохиолдолд зээлийн үлдэгдэл дүнд өөрчлөлт орохгүй.

Зээлийн гэрээний нөхцөлд өөрчлөлт оруулж, хугацааг сунгахад иргэд ямар материал бүрдүүлэх ёстой вэ?

Орлого тасалдаж, зээлийн эргэн төлөлтийг хийхэд хүндрэл учирсан зээлдэгчид банкинд хүсэлтээ гарган нөхцөлөө өөрчлөх боломжтой. Банкны зүгээс байгууллагын тодорхойлолт эсвэл дансны хуулга болон бусад холбогдох материалууд дээр үндэслэн орлого тасалдсаныг тогтоож ажиллана.

Мөнгөний бодлогын хорооны шийдвэрийг зээлийн төлөлтийг зогсоох гэж ойлгох тал байна. Дээрх шийдвэрийн гол агуулга нь юу вэ?

Энэ шийдвэр нь хэрэглээний зээлийн төлөлтийг зогсоож буй шийдвэр биш. Эдийн засгийн хүндрэлтэй холбоотойгоор иргэдийн орлого буурч, хэрэглээний зээлийн эргэн төлөлт саатах эрсдэл бий болж байгаа тул системийн тогтвортой байдлыг хангахын тулд зээлийн эргэн төлөлтийг зээлдэгчийн санхүүгийн чадавхтай уялдуулах шаардлага үүсч байна.  Иймд нөхцөлийг нь өөрчлөх шаардлагатай хэрэглээний зээлийн хувьд хугацааг нь 12 хүртэлх сараар сунган эргэн төлөлтийн хуваарийг шинэчлэх боломжийг банкууд болон зээлдэгчдэд олгож байгаа шийдвэр юм.  

Монголбанкны зүгээс аль болох зээлдэгчдийн төлбөрийн чадварыг нарийвчлан харгалзан үзэж эргэн төлөлтийн хуваарийг шинэчлэхийг банкуудад зөвлөж байгаа. 

Хэрэглээний зээл авсан зээлдэгчийн орлого буураагүй ч өрхийн гишүүн нь түр хугацаанд ажилгүй, орлогогүй болсон тохиолдолд энэ хөнгөлөлтөд хамрагдах боломжтой юу?

Боломжтой. Гэхдээ зээлдэгч нь нэгдүгээрт, ажилгүй эсвэл орлого тасалдсан иргэнийг өөрийн өрхийн гишүүн гэдгийг, хоёрдугаарт, тухайн өрхийн гишүүн нь Ковид-19 цар тахлын улмаас орлого тасалдсан гэдгийг нотлох шаардлагатай.

Зээлдэгч зээлийн бүтцэд өөрчлөлт оруулах хүсэлт гаргасан тохиолдолд заавал 12 сараар зээлийн хугацааг сунгах уу?

Үгүй. Зээлдэгч нь банктайгаа тохиролцож зээлийн гэрээнд өөрчлөлт оруулах боломжтой бөгөөд 12 сар хүртэлх хугацаагаар зээлийн үлдэгдэл хугацааг сунгаж болно.

Зээлийн нөхцөлд өөрчлөлт оруулахад өр, орлогын харьцаа нь 60 хувиас өндөр байгаа зээлүүдийн хувьд хугацаа сунгаж болох уу?

Болно. Ялангуяа өмнө нь өндөр өр орлогын харьцаагаар авсан зээлүүдийг 12 сараар сунгасан ч өр орлогын харьцаа нь 60 хувиас давах тохиолдол гарахыг үгүйсгэхгүй.

Хэрэглээний зээлийн үлдэгдэл хугацааг 12 сараас урт хугацаагаар сунгах боломжтой юу?

Зөвхөн Монголбанкнаас тогтоосон хугацаа (30 сар) болон өр, орлогын харьцааны (60 хувь) хязгаарлалтын хүрээнд боломжтой. Жишээлбэл, зээлийн хугацаа 10 сар, зээлдэгчийн өр, орлогын харьцаа 60 хувиас бага тохиолдолд банк болон зээлдэгчид тохиролцон зээлийн үлдэгдэл хугацааг 20 хүртэлх сараар сунгах боломжтой юм. Харин дээрх хязгаарлалтуудын хүрээнд нөхцөлийг нь өөрчлөх боломжгүй зээлүүдийн хувьд зээлийн үлдэгдэл хугацааг зөвхөн 12 хүртэлх сараар 1 удаа сунгах боломжтой.

Зээлийн хугацааг 12 сараар сунгахдаа хүүний төлбөрийг 3 сараар хойшлуулсан тохиолдолд нийт 15 сараар зээлийн үлдэгдэл хугацаа уртасна гэсэн үг үү?

Үгүй. Макро зохистой бодлогын хязгаарлалтуудын хүрээнд нөхцөлийг нь өөрчлөх боломжгүй зээлүүдийн хувьд зээлийн хугацааг сунгах нийт хугацаа 12 сараас хэтрэхгүй бөгөөд 3 сараар хойшлуулж байгаа нь 12 сардаа багтана.

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Томск хотын захирагчийг авлигын хэрэгт холбогдуулан баривчилжээ

Огноо:

,

Эх сурвалж: rferl.org

ОХУ-ын Томск хотын захирагч Иван Клианыг эрх мэдлээ урвуулан ашигласан хэрэгт холбогдуулж өнгөрсөн долоо хоногт баривчилсан ба түүнийг албан тушаалаас чөлөөлөхөөр шүүх шийдвэрлэсэн байна.

Томск хотын Киров дүүргийн шүүхээс 11 дүгээр сарын 18-ны өдөр Клианыг өөрийн гэр бүлийн аж ахуйн нэгжийн ойролцоо барилга барих зөвшөөрөл олгохоос хууль бусаар татгалзсан үйлдэлд холбогдуулан мөрдөн шалгах хугацаанд цагдан хорихоор шийдвэрлэжээ. Тэрээр 11 дүгээр сарын 13-ны өдөр цагдан хоригдсон бөгөөд 2 сар гаруйн хугацааг өнгөрүүлж магадгүй байгаа юм. Түүний өмгөөлөгч цагдан хорих шийдвэрийг давж заалдсан талаар мэдэгджээ.

Түүний эхнэр Галина Клайныг цагдаагийн үйл ажиллагаанд саад учруулсан үндэслэлээр мөн мэдүүлэг авахаар дуудсан байна. Хэрэв Галин Клайн нь мөрдөн шалгах ажиллагаанд саад учруулсан нь тогтоогдвол 10 хүртэл жилээр хоригдож магадгүй талаар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд бичжээ.

Мөрдөн шалгах хорооноос мэдээлснээр Иван Клайн нь 2016-2017 оны хооронд өөрийн эзэмшдэг Томск шар айрагны компанийн ойролцоо барилга барих зөвшөөрлийг олгохоос хууль бусаар татгалзсан үйлдэлд холбогдон шалгагдаж байна.

61 настай Клайн нь 2013 оноос тус хотын захирагчаар ажиллаж байгаа юм. Үүнээс өмнө тэрээр бүс нутгийн томоохон үйлдвэрийн нэг болох Томск шар айрагны компанийн ерөнхий захирлаар 1994 оноос хойш ажиллаж байжээ.

Түүнийг хотын захирагчаар томилогдсоны дараагаар эхнэр Галина Клайн нь Томск шар айрагны компанийн Байгууламж хариуцсан ерөнхий захирлаар сонгогдсон байна.

2013 онд Коммерсант сонинд Клайн тус компанийн 51 хувийг, түүний эхнэр 20 хувийг тус тус эзэмшдэг талаар мэдээлжээ. Иван Клайн нь 2006 оноос хойш авлигын гэмт хэрэгт холбогдон шалгагдаж буй Сибирийн хотын 3 дахь захирагч юм.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох