Бидэнтэй нэгдэх

Цаг үе

Өнөөдөр, маргааш, арван жилийн дараа...

Огноо:

,

Та одоо хэдэн настай вэ? 20, 40, 50-тай ч байж магадгүй. Юутай ч 10 жилийн дараа толинд нэг хараад үзээрэй. Ганц нэг үрчлээс нэмэгдсэнээс өөр онцын зүйл мэдрэгдэхгүй байж болно. Үүнд хууртсаны хэрэггүй. Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар хүний бие махбодь 10 жил тутам ямар нэгэн хэмжээгээр өөрчлөгдөж, хөгширдөг байна. Харин амьдралын зөв хэв маягийн ачаар хүн оюун ухааны чадавхаа хадгалж үлдэх боломжтой аж.

20-30 нас. Хүний бие махбодийн оргил үе. Бодисын солилцоо, биологийн үйл ажиллагаа нь эрч хүчтэй байна. Эрэгтэй, эмэгтэй хэний ч болов арьс нь толигор, бие бялдар нь үзэсгэлэнтэй “Давид” шиг харагдана. Оюуны чадавх, ой тогтоолт ч маш сайн байна. Хүн энэ үед гадаадын орны хэл сурч чадвал насан туршдаа хэлний сайн боловсролтой байх үүдээ нээж байна гэсэн үг. Хүний ид оргил үедээ сурч мэдсэн зүйл хожмын амжилтын суурь болж өгдөг тул гуч хүрэхээсээ өмнө оюуны чадавх шаардсан хөдөлмөрт өөрийгөө зориулах ёстой. 26 наснаас хүний уураг тархины үйл ажиллагаа удааширч, жин болон эзлэхүүнээрээ арван жил тутамд бүтэн хоёр хувиар агшдаг аж. Эрчүүд 17-26 насандаа бэлгийн гармонийг их хэмжээгээр ялгаруулдаг. 26 наснаас нь ерөнхийдөө буурч, булчингийн хүч чадал нь муудаж эхэлдэг байна. Тийм болохоор амьдралын хэв маягтаа анхаарах нь чухал. Тамхи татаж, архи уух нь биологийн хөгшрөлтийн үйл явцад маш муугаар нөлөөлдөг. Бас байнга өлөн зэлмэг явж, тааралдсан болгоноо идэх нь хоол боловсруулах эрхтний хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулаад зогсохгүй, үсний өнгө, нүүрний арьсанд сөргөөр нөлөөлдөг.

30-40 нас. Өөрийгөө онцгой анхаарах үе. Орчин цагт 30, 40 гэдэг нь залуу нас боловч одоохондоо биологийн хөгшрөлтийг зогсоох “ид шид” олдоогүй гэдгийг санахад илүүдэхгүй. Эмэгтэйчүүдийн хувьд бэлгийн амьдрал ид оргилно. Гэхдээ арьс нь нимгэрч, үрчлээс ихэснэ. Эрчүүд нийгэмд идэвхтэй байр суурь эзэлж, амжилтанд хүрэхийг эрмэлзэх болно. Харамсалтай нь энэ үед толгойтой үс нь бууралтаж, халзарч эхэлдэг. Бас эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүний аль нь ч ямар нэгэн өвчинтэй болох боломжтой. Ходоод муудах, толгой өвдөх, уур уцаартай болох магадлалтай. Энэ үед юуны өмнө хоол хүнсэндээ онцгой анхаарах ёстой. Жимс, ногоо, сүү сүүн бүтээгдэхүүн өргөн хэрэглэж заншвал зүгээр. Бас мах идэж, өдөрт ганц удаа ч болов халуун шөл ууж занших нь чухал. Харин гурилан бүтээгдэхүүн, элдэв төрлийн амттанаас татгалзаж сур. Энэ нь хожмын өдөр танд жин нэмэгдэх, овортой харагдуулах аюул учруулна. Эрүүл мэндийн зөвлөгөөг анхаарч, биеэ арчлан тордож өөрийгөө хайрлаж бай.

40-50 нас. Хүний амьдралын эгзэгтэй үе. Бие махбодийн хувьд залуу насны эрч хүч, ялангуяа бодисын солилцоо эрс буурна. Эмэгтэйчүүдийн хувьд жирэмслэх чадвар багасч хөгшрөлтийн үйл явц эхлэх болно. үүнд эмзэглэж болохгүй. амьдрал бол тэмцэл гэдгийг санаж. Тэмцэлд ялахыг зорь. Харин эрчүүд их эрч хүчтэй, идэвхтэй байдаг үе. Амжилт ч олно. Энэ үед эрчүүд хөдөлгөөнийг эрхэмлэж спортоор хичээллэхийг чухалчилж сурахад илүүдэхгүй. Уушиг зүрхний хэвийн үйл ажиллагаа алдагдаж, зүрхний шигдээсээр өвчлөх, даралттай болох нь элбэг байдаг. Гэр бүлийн амьдралын хувьд ч анхаарах зүйл гарч болзошгүй. Эрчүүд нэг хэвийн амьдралаас уйдах магадлалтай байдаг. Ийм үед амьдралын сонирхолтой хэв маяг тус болох нь бий. Хоол хүнсэндээ ч онцгой анхаар. Загас, үхрийн махаар хийсэн хоол идэж, байцаа лууван, улаан манжин байнга хүртэж, ногоон цай ууж байхад гэмгүй. Эмэгтэйчүүд 100-150 гр улаан, эрчүүд 100 гр хатуу дарс хүртэж болно. Харин сард нэг удаа эмчид үзүүлж зөвлөгөө авч заншвал зүгээр.

50-60 нас. Оюуны чадавх дээд зэрэг байна. Олон алдартан хүн сайн бүтээл, чухал нээлтээ 50-иас дээш насандаа хийсэн байдаг. Харин биологийн үйл явцын хувьд баярламаар зүйл ховор аж. Эм бэлгийн дааврын хэмжээ эрс унаж цэвэршилт эхэлнэ. Таван эмэгтэйн нэг нь кальцийн дутагдалд орж, яс нь шохойжих аюул тулгарна. Эрчүүд тамир тэнхээ сульдаж өвдөмтгий болж, бие бялдрын хувьд агшиж, жижгэрч эхэлдэг. 50-иас дээш насанд ялангуяа эмэгтэйчүүд өдөрт тогтмол сүү ууж, зөгийн бал хүртэж байх нь чухал аж. Нимбэгний шүүс, сармисны ханд ч тустай. Эрэгтэйчүүд жимс ногооноос гадна загас, тахианы мах ахиухан хүртэж байвал зүгээр.

60-аас дээш нас. 65 наснаас эхлээд таван жил тутамд хөгшрөлт явагдана. Эрүүл мэндийн хувьд ч доройтоно. Гэвч сэтгэлээр унах хэрэггүй. Хэрэв юмыг ойлгох чадвар муудаж, аливаад самуурч будилж эхэлбэл үүнд та өөрөө буруутай. Биологийн хөгшрөлтийг бүрэн гүйцэд даван туулж чадахгүй ч оюун ухаанаа мөнхийн залуу байлгаж болно шүү дээ. Шатар нүүж, үгийн сүлжээ бөглөж, анд найзуудтайгаа уулзаж, аялал жуулчлалаар явж, сайхан урлагийн бүтээл үзэж байх нь хүнд амьдрах хүсэл төрүүлдэг гэдгийг санавал зүгээр.

Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Цаг үе

Улаанбаатарт өдөртөө дуу цахилгаантай бага зэргийн аадар бороо орно

Огноо:

,

Малчид, иргэд, тээвэрчид, аялагчдад зориулсан мэдээ: 20-нд төвийн аймгуудын нутгаар, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.

2024 оны долоодугаар сарын 19-ний 08 цагаас 20 цаг хүртэл: Ихэнх нутгаар солигдмол үүлтэй. Монгол-Алтай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Эг, Үүр голын хөндийгөөр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Бусад нутгаар бороо орохгүй. Салхи зүүн аймгуудын нутгаар баруун хойноос, бусад нутгаар баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. Монгол-Алтай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар 20-25 хэм, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр 35-40 хэм, Их нууруудын хотгор болон говийн бүс нутгийн зүүн хэсэг, Хангайн нурууны өвөр бэл, Орхон-Сэлэнгийн сав газраар 30-35 хэм, бусад нутгаар 26-31 хэм дулаан байна.


УЛААНБААТАР ХОТ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай бага зэргийн аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ.. 28-30 хэм дулаан байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай бага зэргийн аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 27-29 хэм дулаан байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Дуу цахилгаантай бага зэргийн аадар бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 26-28 хэм дулаан байна.


2024 оны долоодугаар сарын 20-ноос 2024 оны долоодугаар сарын 24-нийг
хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв

20-нд баруун аймгуудын нутгийн зарим газар, төвийн аймгуудын ихэнх нутаг, говийн аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр, 21-нд төв болон зүүн аймгуудын ихэнх нутаг, говийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсгээр, 22-нд баруун болон төвийн аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар, 23-нд баруун аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, төв болон зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Салхи борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 20, 23-нд төвийн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр, 21, 22-нд нутгийн зүүн хэсгээр бага зэрэг сэрүүсэж Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан голын эх, Хүрэнбэлчир орчим, Тэрэлж голын хөндийгөөр шөнөдөө 5-10 хэм, өдөртөө 18-23 хэм, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгаар шөнөдөө 19-24 хэм, өдөртөө 32-37 хэм, бусад нутгаар шөнөдөө 13-18 хэм, өдөртөө 24-29 хэм дулаан байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Сургуулийн орчинд авлигын эсрэг соёлыг төлөвшүүлэх нь

Огноо:

,

Авлигатай тэмцэх соёлыг үндэстэн даяар төлөвшүүлэх нь нэг өдрийн ажил биш. Урт удаан хугацааны туршид тууштай байх шаардлагатай бөгөөд тухайн улс, үндэстний хүүхэд бүрд багаас нь төлөвшүүлэх ёстой.

Залуу, хойч үеийнхэнд боловсрол олгохоос гадна, багаас нь авлигын эсрэг үнэт зүйлсийг төлөвшүүлэхэд хамгийн тохиромжтой гэр бүлээс гаднах нийгэмшлийн орчин бол сургууль юм. Тиймээс сургуулиуд авлигын шинжтэй бүх үйлдлээс ангид байх ёстой. Гэвч зарим сургуулиудад шинээр элсэхэд авлигын шинжтэй үйлдлүүд үйлдэгддэг гэж Индонезийн Авлигатай тэмцэх хорооноос (АТХ) мэдээллээ. Сурагч шинээр элсэх үйл явц дахь авлигын шинжтэй үйлдлүүдийг АТХ-ноос гаргасан 2023 оны Боловсролын шударга байдлын үнэлгээний судалгаагаар илрүүлсэн байна. Судалгаанд сурагч, сурган хүмүүжүүлэгчид, багш нараас гадна боловсролын байгууллагын удирдлагуудыг хамруулсан. Үүнд сурагч, эцэг эхийн шударга байдал, боловсролын экосистем, боловсролын засаглал дахь авлигын эрсдэл гэсэн гурван үндсэн зүйлийг үнэлжээ.

·Судалгаанд хамрагдсан багш нарын 24.6 хувь нь хэд хэдэн сурагчийг сургуульд ямар нэгэн "бэлэг" өгсөн учраас сургуульд элсүүлсэн гэж хариулжээ.

·Судалгаанд хамрагдсан багш нарын 42.4 хувь нь сургуульд элсэх шаардлага хангаагүй хүүхдүүдийн эцэг эх нь сургуульд бэлэг өгсөн учраас элсүүлсэн гэжээ.

Тус АТХ-ноос зохион байгуулсан судалгаанд Индонези улсын олон тооны сургуулиудыг хамруулсан. Судалгаагаар ердөө хараад өнгөрөх төдий бус бүх оролцогч талууд онцгой анхаарал хандуулах шаардлагатай хэмжээний үр дүн гарсан. Сургуулиудын элсэлтийн алба нь харьяаллыг өөрчлөх, тус суралцагч гавьяа шагналтай гэх мэт аргаар шинэ суралцагчийн элсэлтийг баталгаажуулдаг гэж ярьдаг байсан бол одоо "хахууль"-ийн арга зам байгаа гэх яриа гарчээ. Мэдээжийн хэрэг энэ яриа нь ямар нэг шалтгаанаас үүдэлтэй тул ирээдүйд боловсролын байгууллагуудад авлигаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд ухаалаг хариу арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Сурагчид зөвхөн хичээл номоор дамжуулж мэдлэг олоод зогсохгүй сургуульд байхдаа харж, мэдэрсэн бүх зүйлсээсээ суралцаж төгсөөд нийгэмд хөл тавьдаг. Тийм учраас боловсролын салбарт авлигыг тэвчиж болохгүй бөгөөд үүнийг хүлээн зөвшөөрөх ёсгүй.

Сурч боловсрох энэ үе шатанд насанд хүрсэн хүмүүсийн хариуцлагагүй, авлигад автсан зан үйлийн оронд шударга байдлын үнэт зүйлсийг сурагчдад төлөвшүүлэх ёстой. Сурагчид авлигын зан үйлд өртсөөр байвал насанд хүрсэн хойноо ч ийм зан үйлийг давтах нь гарцаагүй. Хүүхдээ шилдэг сургуульд оруулахын тулд хууль бус арга хэрэглэж байгаа сурагчдын эцэг, эхийн үйлдэл зүйд нийцэхгүй байна. Энэ нь эдгээр хүүхдүүдэд зорилгодоо хүрэхийн тулд ямар ч арга замыг ашиглаж болдгийг, бурууг зөвтгөхийг үлгэрлэж байна. Хууран мэхлэх гэх мэт заримдаа өчүүхэн гэж үздэг зан чанар нь бусдад "халдварладаг" байж болох бөгөөд бусад сурагчдыг ч мөн адил зүйлд уриалдаг.

Боловсролын орчинд түгээмэл байдаг бусад авлигын шинжтэй зан үйл нь сахилга баттай холбоотойгоор буюу цагтаа ирдэггүй, эсвэл хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр хичээл таслах зэргээр илэрдэг. Хүүхдийн зан төлөвийг төлөвшүүлэхэд хүрээлэн буй орчны үүрэг ямар чухал болохыг үүнээс тод харж болно. Авлигатай тэмцэх үнэт зүйлсийг хүүхдэд багаас нь зааж сургавал үр дүн нь бүгдэд хүртээлтэй байх болно. Гэсэн хэдий ч авлигад автсан зан үйлийг төлөвшүүлбэл ирээдүйд олон хүн хохирох болно.

Ирээдүйд улс үндэстний ноён нуруу болохоор сурч боловсорч буй хүүхдүүд, боловсролын салбарт эдгээр авлигын үр байх ёсгүй тул АТХ нь сурагчдын эцэг эх нь багш нарт хүүхдэдээ сайн дүн авахын тулд ямар нэгэн зүйл, бэлэг сэлт өгдөг үйлдэлд анхаарлаа хандуулж байна. Эдгээр төгсөгчид дундаас ирээдүйд төрийн албанд ч, хувийн хэвшилд ч ажиллах боловсон хүчин төрөн гарна.

Семаранг Их Сургуулийн (Unnes) Боловсрол, сэтгэл судлалын сургалтын хөтөлбөрийн багш Эди Субхан авлигын эсрэг боловсрол, сургалт нь онолын түвшнээс бодит арга хэмжээ рүү шилжих ёстой гэв. Тэрээр “Сурган хүмүүжүүлэх арга барилаар авлигын эсрэг боловсролыг олгох нь” сэдэвт судалгаанд авлигаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх бодитой арга хэмжээ авахыг уриалсан байна.

"Авлигын эсрэг боловсрол нь тодорхойлолт, хэм хэмжээ, ёс суртахууны тухай урт хугацааны хэлэлцүүлэг байх ёстой төдийгүй сурагчдыг идэвхтэй мэдээлэл хайж, арга хэмжээ боловсруулах, арга хэмжээ зохион байгуулах, эргэцүүлэн бодоход уриалах ёстой" гэж Субхан тайлбарлав. Ингэснээр авлигын эсрэг боловсролд өөрчлөлт орж, өөрчлөгдөнө. Эдгээр сурган хүмүүжүүлэх чухал зарчмуудыг хэрэгжүүлснээр сурагчид авлигын үйлдлээс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх талаар бодитой туршлага хуримтлуулж, авлигыг үл тэвчихэд суралцана.

АТХ ганцаар авлигыг устгаж чадахгүй гэдгээ тууштай илэрхийлж, авлигын эсрэг тэмцэх үйл ажиллагаанд нийгмийн бүх гишүүд нэгдэн ажиллахыг уриалж ирсэн. Өнөөдөр бидний боловсролын ертөнцөд тарьж буй авлигын эсрэг боловсролын үр шимийг ирээдүй хойч үе хураах болно гэж Индонезийн АТХ мэдэгджээ.

Эх сурвалж: https://en.antaranews.com

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Улаанбаатар хот орчмоор долоодугаар сарын 20, 21-ний өдрүүдэд аадар орох төлөвтэй байна

Огноо:

,

Улаанбаатар хотын ойрын өдрүүдийн цаг уурын төлөв байдлыг ЦУОШГ-ын Урьдчилан мэдээлэх хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн О.Оюунчимэгээс тодрууллаа.

Тэрбээр "Улаанбаатар хот орчмоор долоодугаар сарын 20-21-ний шилжих шөнө аадар орно. Агаарын температур долоодугаар сарын 18-19 өдрүүдэд өдөртөө 25-30 хэмийн халуун байх төлөвтэй байна. Харин долоодугаар сарын 23-ний өдөр үдээс түр зуурын дуу цахилгаантай аадар орно.

Ойрын өдрүүдэд өдөртөө халуун байх төлөвтэй боловч долоодугаар сарын 20-ний оройноос эхлүүлэн агаарын хэм бага зэрэг сэрүүсэж шөнөдөө 15 хэм, өдөртөө 21-26 хэмийн дулаан байх төлөвтэй байна. Мэргэжлийн байгууллагуудаас өгч буй сэрэмжлүүлэг мэдээллийг цаг тухай бүрд нь авч, болзошгүй үер усны аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна" гэв. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох