Бидэнтэй нэгдэх

Чөлөөт цаг

Шинэ цай /Өгүүллэг/

Огноо:

,

Жин үдийн нар зулай нэвт төөнөж, сүүмэн хөх зэрэглээ талын энгээр суунаг татан мяралзсан зуны дунд сарын балжиннямтай билэгт сайн өдөр Молом, Цэнгэл хоёр ачааны тэрэгний бөгчим халуун бүхээгт савчуулан Хавчуугийн амыг өгсөж явлаа. Ёс болгож өмссөн малгай бүү хэл зүс дагаж ургасан үсэндээ хүртэл түүртэм их халуунаас шантарсан уу, эсвэл хэзээ мөдгүй тулаад ирсэн уулзалтаас халширсан уу, бүү мэд, Молом нэг л бэргэсэн янзтай:

-Шууд л давхиад буухаар яадаг юм бол доо хө хэмээгээд эмгэн рүүгээ царайчлан харвал нөгөөх нь:
-Одоо эргэж буцах газаргүй болсон байх аа гээд буруу харав.

Молом, Цэнгэл хоёр адтай ааштай, амтай хэлтэй гэж жигтэйхэн, зүс царайгаар гурван сумандаа гайхагдсан сайхан охинтой байсан цаг саяхан мэт ч талийгаачаа бурхны орон руу илгээгээд долоон зуны нүүрийг үзжээ.

“Инээхээс өөр өвчингүй, тольдохоос өөр ажилгүй хэцүүхэн хүн шүү” гэж ээждээ загнуулдаг байсан охин нь нутгийнхаа Санж өвгөний хүү Дэмбээтэй толгой холбож, ганц сайхан хүүтэй ч болж, эмгэн өвгөн хоёрын сэтгэлд чухам нэг нар мандуулж билээ. Гэвч охин нь сөнгө бяцхан хүүгээ гуравхан настай байхад нь ходоодны хорт хавдартай болж, хот хүрээ газарт туяа эмчилгээ хийлгэж, хагас жил эмнэлгийн ор сахисан боловч эдгэрлийг олсонгүй. Газар дээрх ганц охин үрээ алдаж, амьдын тамд унасан хоёр хөгшнийг хүргэн хүү нь л түшиж тулж, ганц зээ нь голыг нь дэвтээсээр өнөөдөртэй золгожээ. Халуун залуу насанд хагацал амсаж, гэрт орж эм, гадаа гарч эр болж, эхээсээ өнчирч үлдсэн хүүгээ өвөртлөөд хэдэн малынхаа хойноос шогших хүргэнээ харсан өвгөн тулж ирсэн зовлонг сөрж зогсох тэнхэлтэй болж, уй гашуу, харуусал зовлонгоосоо болоод нүүрнийхээ арьсыг холцруутан сайрттал уйлсан эмгэн ч бас үхсэний хойноос үхэхгүйгээс хойш өндийж босох ёстой гэдгийг яс махандаа шингэтэл ойлгож билээ.

Хүү нь сургуульд орж, дотуур байранд амьдрах болсон цагаас эхлээд Дэмбээ аймгийн төв рүү байн байн шогшдог шинэ ажилтай боллоо. Хүүгээ хүргэж өгөх, авах, хоол, унд дөхүүлэх, хувцас хунарыг нь солих гээд тийн явах шалтгаан ч тасрахгүй. Гэвч сүүлийн нэг жилийн хугацаанд Дэмбээгийн аймаг руу явах нь илүү олширч, ирэх цаг нь улам алсардаг болжээ. Хоёр хөгшин эхэндээ “Яав ийв, ямар нэг муу юм болоогүй байгаа” гэж түгшдэг байсан бол сүүлдээ “Гэрээс гарахаараа л уяа нь алдуурсан нохой шиг алга болдог хүнтэй боллоо” хэмээн битүүхэндээ бухимдана.

-Эрүү өвдөг нь нийлэх шахсан хоёр хөгшин хэдэн малын хөл гүйцэхгүй уулын мухарт самгардаж суугаа гэдгийг чи бүр мартаж орхижээ хэмээн Цэнгэл үглэж хүртэл үзсэн удаатай. Хэд хоногийн өмнө Дэмбээ хулган байж:
-Би аймаг ороод ирдэг юм уу. Хүнтэй уулзах ажил гараад гэхэд Цэнгэл эмгэн:
-Өөрөө л мэд...Хүүгийн хичээл сургууль тарсан байхад ямар ажил байдаг байнаа хэмээн үглэж эхэлтэл Дэмбээ хар цагаан дуугүй гараад явсан билээ. Түүнээс хойш тэр ирсэнгүй.
-Дэмбээ бас л алга шүү гэж Цэнгэлийг үглэхэд Молом:
-Залуу хүн шүү дээ, хөөрхий. Одоо дөнгөж гуч гарч байна.

Хар залуугаараа хагацал зовлон үзэж, сэтгэлийн шаналалд автсан хүн гадуур дотуур яваг дээ. Ноос ноолуурын ажил дууссан, хадлан тарианы цаг болоогүй, найр наадам ид өрнөсөн үед жаахан ч гэсэн нуруугаа амрааж, сэтгэлээ тэнийлгэг. Чи битгий үглэж, дуулаад бай хэмээн түүнийг зандарсхийгээд л өнгөрчээ. Энэ явдлаас хойш хэд хонож байтал хамаатных нь бүсгүй шөлний хонь авахаар тэднийд ирэхдээ Цэнгэлтэй ихэд аминчирхаж:

-Цэнгээ аажаа минь, хүн гээч амьтан худлаа л байдаг юм байна. Муу дүүг минь өнгөрөөд долоохон жил болж байхад Дэмбээ эхнэр авах гэж байгаа бололтой. Хавчуугийн амны Иш өвгөний охинтой сүжрээд, өнөөх нь саяхан нярайлсан гэнэ. Энэ муу хүү нь хар нялхаараа хойд эхийн гар харах нь дээ гэлээ. Цэнгэл эмгэн:
-Даанч дээ хэмээн уулга алдаж, тэдний яриаг гэрийн дотроос сонсож суусан Молом өвгөн ч хирдхийн цочсондоо ууж байсан аягатай хярмаа золтой л алдаж асгасангүй.

Хүргэн хүү нь шинэ эхнэр авч, бүр хүүтэй болсон тухай мэдээ хоёр хөгшний аньж ядсан шархан дээр давс үрсэн хэрэг болж, хэн хэнийг нь нойргүй хонуулжээ.

Маргааш өглөө нь үе үе нулимсаа арчин зээ хүүгийнхээ толгойг үнэрлэн нялхамсаж, тэгснээ өвгөн рүүгээ адайр аашлах эмгэнээ өрөвдөнгүй харж суусан Молом ухасхийн босч, Дэмбээгийн гэрийг буулгаж эхлэв. Цэнгэл эмгэн сандарч:

-Хүүе, өвгөн минь больж үз. Нүгэл гэм. Хүн амьтан юу ч гэх билээ гэхэд Молом хариуд нь хар цагаан ганц ч үг ганхийсэнгүй. Тэрээр хүргэнийхээ гэрийг буулган хана, унийг нь цэмбийтэл хурааж, туурга дээврийг нь хатаахаар дэлгэсэн хойноо:
-Алив, Цэнгэл энэ гэрийн дээвэр туургыг сэлбэ. Би гэрийнх нь модыг будуулахаар Балдангийн хүүг дуудаадхая гээд аргамжаатай морь руугаа үг сүггүй алхлаа.
Хүргэнээ эхнэртэй болсон гэж дуулаад гэр орныг нь буулгаж түйвээх нь гэж айж суусан Цэнгэл ч шурдхийн босч зүү утас нийлүүлэн дээвэр туургыг нь нөхөж сэлбэв. Тэр хоёр Дэмбээгийн гэрийн модыг будуулж, хуучин муу авдрыг нь илүү гэртээ оруулж, хоёр шинэ авдар, ор худалдан авч, дээл хувцсыг нь хийгээд өнөө өглөө хар үүрээр ачаалаад жин үд гэхэд Хавчуугийн амны хад чулуун дунд бүдчүүлж сэгсчүүлж яваа нь энэ билээ.
Хүнд амьсгаатай тэрэг аахилж уухилсаар газрын өгсүүрийг гэтлээд улмаар гол уруудан давхисаар Иш өвгөний гадаа ирэв. Том, жижиг хоёр гэрийн гадаа хүүхдийн өлгийний даавуу угааж хатаажээ. Тэрэгний чимээнээр гэрээс гарч ирсэн Дэмбээ хоёр хөгшнийг хараад сандарч мэгдэн:
-Хүүе, ээж гэснээ өөр үг дуугарсангүй хөшиж орхилоо. Молом, Цэнгэл хоёр машинаас буух зуураа дээл хувцсаа засан малгайгаа тэгшлээд:
-Алив хүү минь, ирж үнсүүл гэхэд энэ ертөнц дээр байхгүй том нүгэл үйлдсэн мэт санан айж ичиж, сандарч зовж байсан Дэмбээ өөрийн мэдэлгүй Моломын тохойг түшин үнсүүлэв.

Иш өвгөний гэрт хүүхдээ хөхүүлж суусан намхан бүсгүй айлчид орж ирэхэд яарч сандран босоод цай аягалах зуураа хоёр хөгшнийг гайхсан шинжтэй харна. Гэрийн эзэн Иш мэндийн үг хэлэлцээд газрын гарц, бороо хур мэтийн ойр зуурхныг сонин болгох зуураа Дэмбээ рүү асуусан харц байн байн илгээх аж. Дэмбээ ч байх суух газраа олж ядан дальдчина.

Молом өвгөн цайгаа уучихаад бодлоо цэгцлэх мэт түрхэн сууснаа өврөөсөө хадаг гарган Иш өвгөний бурхан дээр ихэд ёсорхуу тавиад:

-Хоёр хүүхэд маань хамтын амьдралаа эхлүүлж, үр хүүхэдтэй болсонд хөгшин хонины насгүй болсон бид магнай тэнэгэр байна. Яаруу тулгамдуу сонсоод хүүгийнхээ гэрийг ачаад ирлээ. Намраас ёс төрөө гүйцээнэ биз. Залуу хүмүүс өөрийн гэсэн орон гэртээ үр хүүхэдтэйгээ амьдрах нь хамгаас чухал гэж мунхаг би бодлоо гэснээ санаа алдлаа.
Тэнгэрийн нар газарт аргамжуулсан мэт тунарч, цэцэгсийн толгой өнгө булаалдан алагласан Хавчуугийн голын хөвөөн дээр цомбойж бөмбийсөн шинэ гэр бослоо. Молом өвгөн “Ямартай ч муу хүргэнээ айлын гэрт толгой хоргодуулахгүй юм шүү” гэсэн бодолдоо хүрч сэтгэл нь бага ч болов амсхийсэн бол Цэнгэл эмгэн “Үхсэн амьдын өр салах цаг боллоо” хэмээн ууч холоор сэтгэж, хүргэн хүүгээ өрөвдөнгүй ширтэх ажгуу.
Дэмбээгийнх гэдэг айлын шинэ цай тогоон дээр даргитал буцалж байлаа.

Б.Цоожчулуунцэцэг

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Чөлөөт цаг

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуулийн нээлт өнөөдөр болно

Огноо:

,

Онцгой байдлын ерөнхий газраас АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яам, Энэтхэг, Номхон далайн цэргийн командлалтай хамтран Дорноговь  аймагт зохион байгуулж байгаа “Говийн чоно-2019” гамшгийн хор уршгийг арилгах олон улсын сургалт, дадлага сургуулийн нээлтийн ажиллагаа өнөөдөр болно.

Дадлага сургуульд Монгол, АНУ-аас гадна Австрали, Канад, Франц, Нипаль, Турк, Их Британи, Бангладеш, Индонези, Казахстан, Киргизстан, Лаос, Балба, Шри-Ланка, Тайланд, Тажикистан, Вьетнам зэрэг 21 улс орон, НҮБ-ын төрөлжсөн агентлагийн төлөөлөл болон гамшгийн эрсдэлийн бууруулах чиглэлээр Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулдаг олон улсын байгууллагууд, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл,  ЭМЯ, БХБЯ, ХХААХҮЯ, ЗХЖШ, МЭЕГ, ЦЕГ, МХЕГ, Улаанбаатар төмөр зам, Автотээврийн үндэсний төв болоод Өмнөд Бүсийн төв Өмнөговь, Дорноговь, Говьсүмбэр, Зүүн бүсийн төв Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий аймгуудын Онцгой комисс, Онцгой байдлын газрууд, ОБЕГ-ын Үндэсний аврах бригад, Нийслэлийн Онцгой байдлын газар, ДХИС-ийн Онцгой байдлын сургууль, орон нутгийн гамшгаас хамгаалах алба, мэргэжлийн ангиудын нийт 460 гаруй төлөөлөл оролцож байна.

“Говийн чоно 2019” гамшгийн хор уршгийг арилгах олон улсын сургалт, дадлага сургууль нь “Орон нутгийн чадавх ба бүс нутгийн харилцан ажиллагаа” сэдвийн хүрээнд танхимын, академик болон болзошгүй гамшгийн хор уршгийг арилгах дууриалган үзүүлэх дадлага сургууль болоод орон нутгийн гамшгаас хамгаалах  бэлэн байдлын төлөвлөгөөг турших, гамшиг, аюулт үзэгдэл ослын бэлтгэл, бэлэн байдлыг хангуулах удирдах бүрэлдэхүүний  команд штабын сургууль гэсэн 4 чиглэлээр 21 төрлийн сургалт зохион байгуулагдаж байна гэж Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.


Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт цаг

Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд засвар үйлчилгээ хийх хуваарь

Огноо:

,

Өнөөдөр цахилгаан шугам тоноглолд хийх засварын хуваарийг танилцуулж байна. Хэрэглэгчид ээ, засвар хийх хугацаанд хэрэглээгээ түр зохицуулна уу.


СҮХБААТАР ДҮҮРЭГ

⏱ 10:30-18:00 цагт: 19-р хороо Шадавлин, Арсогоот, Гэр хорооллын гэрэлтүүлэг,

ХАН-УУЛ ДҮҮРЭГ

⏱ 11:00-18:00 цагт: 12-р хороо Сонгины амралт, Биогийн 38, 39, 52, 53-р байр, МЦХК АТС, Био асралт эмнэлэг, 10-р сургууль, 121-р цэцэрлэг, Гэрэлт номин ХХК, Улаанбаатар банк салбар, Хүнсний дэлгүүр-1,

БАГАХАНГАЙ ДҮҮРЭГ

⏱ 10:00-18:00 цагт: 1-р хороо ШТС, 4, 6-р байр, Эмнэлэг, Максам,

ТӨВ АЙМАГ

⏱ 09:00-18:00 цагт: Эрдэнэ сумын Нисэх онгоцны клуб, Уян хайрхан, Баясгалант өргөө, Монгол элс, Бүти, Сэрүүн сэлбэ, Ай Эф соонс, Дэнж элс, Түмэн хишигтэн-2, Ногоон Ази, Иргэн Мөнхжаргал, Золжаргал, Дашцэрэн, Алтанцэцэг, Ууганбаяр, Александр, Бадамханд, Энхням, Жадамба, Отгонбаяр, Энхтуяа, Оюунбилэг /ногоо/, Цэнгэл, Жигжиднямаа, Эрдэнэбаатар, Долгормаа, Таваг буудлагын төв, Ультра грийн, Жимобайл, Монгол хаад, Сайхан булган, Нарны орон, Морьтон шанкур, Хийморьт хишигтэн, Илд бамбай, Бамбай, Шилийн булаг, Ичонсанворлд, Женко тур, Женко бюри-1, Эхэн трейд, Хорстрек, Хүннү, Скайтел, Хайрын билэг, Энжой, Тулгат гацаа, Мандал жуулчин, Загас үржүүлэг, Харзтай, Азжаргал, Халиун трэвл.


Цахилгаан эрчим хүчээр түр хязгаарлагдах хэрэглэгчдийг байршлаар нь баримжаалан жагсааж байгааг анхаарна уу. Цаг агаарын болон болзошгүй аваар саатлаас шалтгаалан хуваарьт өөрчлөлт орох магадлалтай ба өөрчлөгдсөн тохиолдолд УБЦТС ТӨХК-тай байгуулсан гэрээнд бүртгэлтэй утсаар холбогдож ААН, үйлдвэр, компаниудад мэдээлэх болно.

Засварын ажлыг тухайн тоноглолыг хүчдэлээс бүрэн чөлөөлсний дараа хийдэг нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж хэрэглээгээ түр зохицуулан, хүлээцтэй хандахыг хэрэглэгч Та бүхнээс хүсье.

Цахим үйлчилгээ: http://my.tog.mn
Мэдээлэл, лавлагаа авах утас: 70047004

Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт цаг

Улаанбаатарт өдөртөө 17 хэм дулаан

Огноо:

,

Малчид, иргэд, тариаланчид,хадланчидад зориулсан мэдээ: Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр бага зэргийн бороо орж, сэрүүхэн байна.

2019 оны 09 дүгээр сарын 16-ны 08 цагаас 20 цаг хүртэл: Нутгийн хойд хэсгээр үүлшинэ. Төв болон зүүн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр бага зэргийн бороо орно. Бусад нутгаар багавтар үүлтэй. Бороо орохгүй. Салхи нутгийн зүүн хэсгээр баруун өмнөөс, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 5-10 метр, зарим газраар секундэд 12-14 метр хүрч ширүүснэ. Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Идэр, Тэс, Тэрэлж голын хөндийгөөр 10-15 хэм, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр 20-25 хэм, бусад нутгаар 15-20 хэм дулаан байна.

УЛААНБААТАР ХОТ: Үүлшинэ. Бороо орохгүй. Салхи баруунаас секундэд 7-12 метр. 15-17 хэм дулаан байна.

2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ноос 09 дүгээр сарын 21-нийг хүртэлх
цаг агаарын урьдчилсан төлөв

17-нд баруун аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр, 18-нд баруун аймгуудын нутгийн зарим газар, говийн аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр, 19-нд нутгийн төв хэсгээр, 20-нд төвийн аймгуудын нутгийн зүүн, говь болон зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар бороо, уулаараа цас орно. Салхи 17-нд нутгийн зүүн хэсгээр секундэд 14-16 метр, 18, 19-нд зарим газраар секундэд 12-14 метр хүрч ширүүснэ. Ихэнх хугацаанд Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан голын эх, Хүрэн бэлчир орчим, Идэр, Тэс, Туул, Тэрэлж голын хөндийгөөр шөнөдөө 0-5 хэм хүйтэн, өдөртөө 9-14 хэм, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр шөнөдөө 9-14 хэм, өдөртөө 19-24 хэм, бусад нутгаар шөнөдөө 1-6 хэм, өдөртөө 14-19 хэм дулаан байна.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох