Бидэнтэй нэгдэх

Үзэл бодол

Тамхинаас татгалзаж уушгины эмгэгээс сэргийлэхийг уриаллаа

Огноо:

,

2019 оны Дэлхийн тамхигүй өдрөөр тамхины хэрэглээ хүн амын уушгины эрүүл мэндэд олон замаар хохирол учруулж байгаад анхаарлаа хандуулж байна. Үүнд:

Уушигны хавдар. Тамхины хэрэглээ уушигны хавдар үүсгэж, хавдартай гурван тохиолдол бүрийн нэгийг үхэлд хүргэж байна. Гэрт, ажлын байранд тамхи татах нь уушигны хавдрын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Тамхинаас татгалзах нь эрсдлийг бууруулж 10 жилийн дараа уушигны хавдраар өвдөх эрсдэл 50 хувиар бууруулна.

Амьсгалын замын архаг өвчлөл.Тамхи татах нь уушигны архаг бөглөрөлт өвчин  үүсгэдэг гол шалтгаан юм. Уушигны салст бүрхэвчийг цочроож, шингэнээр дүүргэж  амьсгалахад хүндрэл учруулдаг. Тамхины утаа  уушигны хөгжлийг алдагдуулснаар тамхи татдаг хүмүүсийн дунд уг өвчин үүсэх эрсдэл өндөр байдаг. Мөн гуурсан хоолойн багтраа өвчинг хүндрүүлж, хөгжлийн бэрхшээлд хүргэдэг. Тамхинаас эрт татгалзах нь уушигны архаг бөглөрөлт өвчний  явцыг удаашруулж, багтраа өвчний шинж тэмдгийг багасгах хамгийн үр дүнтэй арга юм.

Амьдралын явцад нөлөөлөх нь. Жирэмсэн эмэгтэй тамхи татах, дам тамхидалтад өртөхөд урагт нөлөөлж уушигны өсөлт, үйл ажиллагааг алдагдуулдаг. Бага насны хүүхдүүд дам тамхидалтад өртснөөр гуурсан хоолойн үрэвсэл, багтраа, уушгины үрэвсэл, уушгины доод замын болон амьсгалын доод замын халдварт өвчнөөр өвдөх эрсдэл нэмэгддэг. Жил бүр дэлхийд 165 000 хүүхэд 5 нас хүрэхээсээ өмнө тамхитай холбоотой амьсгалын доод замын халдварын улмаас нас барж байна. Бага насандаа амьсгалын доод замын халдвараар өвдөх нь насанд хүрээд уушигны архаг бөглөрөлт өвчнөөр өвдөх эрсдлийг нэмэгдүүлж байна.

Сүрьеэ өвчин нь уушгийг  гэмтээж үйл ажиллагааг бууруулдаг. Тамхины найрлагад ордог химийн бодисууд 4 хүн тутмын 1-д тээгдэж байдаг сүрьеэгийн далд халдварыг сэдрээдэг байна. Тамхи татах нь идэвхитэй хэлбэрийн сүрьеэг идэвхжүүлж амьсгалын дутагдалд оруулдаг.

 


Агаарын бохирдол. Тамхи нь агаарын дотоод бохирдлыг хамгийн их бохирдуулагч. 7000 химийн нэгдэл агуулдагаас 69 нь хорт хавдар үүсгэдэг. Утаа нь үнэргүй, харагдахгүй байж болох ч 5 цаг байхад л уушигны үйл ажиллагааг алдагдуулж, архаг өвчин хавдрын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг.

Уушгины эрүүл мэндийг сайжруулах хамгийн үр дүнтэй арга зам бол тамхины хэрэглээ, дам тамхидалтад өртөхгүй байх юм. Нийт хүн ам, түүний дотор тамхи татагчдын дунд тамхи уушгинд хэрхэн нөлөөлдөг талаарх мэдлэг зарим орнуудад доогуур  байна. Уушгины эрүүл мэндэд тамхи хортойгоос гадна  уушгины эрүүл мэндийг сайжруулахад тамхины хэрэглээнд хяналт тавих боломж хязгаарлагдмал хэвээр байна хэмээн мэргэжилтнүүд онцлов. 

Кампанит ажил нь хүн амын ойлголтыг  дараах чиглэлээр нэмэгдүүлнэ.

Тамхины хэрэглээ нь тамхи татдаг, татдаггүй бүх хүний уушгийг гэмтээдэг гол эрсдэлт хүчин зүйл юм.

Тогтвортой хөгжлийн зорилтод хүрэхийн тулд 2030 он гэхэд ХБӨ-ний эндэгдлийн гуравны нэгээр буурах зорилтыг хангах, тамхины хяналтыг дэлхий даяар төр засаг, олон нийтийн өмнө тэргүүн эгнээнд эрэмбэлэх ёстой. Одоогийн байдлаар энэ зорилтод  дэлхий нийтээр хүрч чадахгүй байна.

Улс орнууд ДЭМБ-ын Тамхины хяналтын  суурь конвенцийг бүрэн хэрэгжүүлж, тамхины эрэлтийг бууруулахад чиглэсэн хамгийн үр дүнтэй тамхины хяналтын бодлогыг боловсруулан хэрэгжүүлэх  MPOWER-ийг хэрэгжүүлэх замаар тамхины тархалтыг бууруулна хэмээн Эрүүл мэндийн яамнаас мэдээллээ. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Үзэл бодол

Д.Оюунбилэг: “Экспорт монголд” форум уул уурхайн бус бүтээгдэхүүнийг дэлхийд экспортлох зорилготой

Огноо:

,

-Эдийн засгаа солонгоруулах тухай олон жил ярилаа. Бүх нийтээрээ бодлогыг дэмждэг, ярьдаг. Гэтэл бодит байдал дээр үр дүн бага байгааг ихээхэн шүүмжилж байна. Шүүмжлэл нь нүдээ  олсон санагддаг. Тэгвэл экспортыг олон улсад, илүү олон сувгаар яаж тэлэх боломж байна вэ?

-Өнгөрсөн жилүүдэд экспорыг дэмжих талаар маш олон, тодорхой  баримт бичиг, хөтөлбөр, бодлого шийдвэрүүд гарсан байдаг. Гэхдээ гаргасанбаримт бичиг, хөтөлбөр, бодлого шийдвэрээ таниулах,  оролцогч талуудын хамтын ажиллагаааг бий болгох тал дээр алдсан юм уу даа гэж хардаг. Үүнийг л илүү таниулах, сурталчилах хэрэгтэй байна.

Санхүүжүүлэгч болох төр,хувийн хэвшил, хөрөнгө оруулагчдынгурван талт  хамтын ажиллагааг идэвхжүүлж нэг зүйлд нэгдэж байж бид эдийн засгаа солонгоруулах алхам гэдэг нь бодитой боллоо. Түүнээс төр дангаараа маш сайн баримт бичиг, хөтөлбөр, бодлого шийдвэр гаргаад түүнийг нь дэмжиж оролцох хувийн хэвшил, хөрөнгө оруулагчдын оролцоо байхгүй бол ажил болохгүй. Санхүүжүүлэлт буюу хөрөнгө оруулалт  нь бодит баялаг бүтээгч буюу аж үйлдвэрийн салбараа дэмжиж тодорхой  санхүүжилт хийхгүйгээр эдийн засаг солонгорох боломж хомс. Мөн хөрөнгө оруулалт хийх хөрөнгийн асуудал шийдэгдлээ гээд хүний нөөцийн асуудалтайгаа цогцоор нь шийдэж байж эдийн засаг солонгорч уул уурхайгаас хамааралтай бус аж үйлдвэрээс хамааралтай орон болох юм. Энэ нөөц бололцоо бол манай улсад байна гэж харж байгаа.

Өнгөрсөн жилүүдээ бодвол энэ бололцоо байгаа гэдгийг биетээр харуулсан бүтээгдэхүүнүүд дэлхийн зах зээл дээр гарч ирж байгааг та бид харж байна. Тухайлбал хөдөө аж ахуйн гаралтай түүхий эдийн нөөц боломж бий гэж ярьсаар олон жилийн нүүр үзсэн ч өнгөрсөн хэдхэн жилд л бид түүхий эдээ бүтээгдэхүүн болгон борлуулалт хийж эхэлсэн.  Энэ байдлаа давуу тал болгон төсөл хөтөлбөрүүдээ хэрэгжүүлбэл эдийн засаг солонгорох нь тодорхой.

-Монголын эдийн засаг уул уурхайгаас ихээхэн хараат байна. Эдийн засагт орж байгаа мөнгөн урсгалын үлэмж хэсэг нь нүүрс, зэс, алт гэсэн гурван голлох түүхий эдийн экспортын орлогоос хамаарч байгаа. Харин бусад салбарын оруулж байгаа хувь нэмэр хэр байгаа вэ.Тухайлбал уул уурхайгаас бусад салбарын экспорт өсч байна уу?

-Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн бус салбарын экспорт нэмэгдэж байгаа. Ялангуяа хөдөө аж ахуйн салбарын экспорт тодорхой түвшинд нэмэгдсэн боловч байгаа нөөц бололцоотойгоо харьцуулаад үзвэл өчүүхэн бага, бүүр хангалтгүй гээд хэлчихэд хилсдэхгүй болов уу.

Бидэнд үнэхээр их нөөц бололцоо байгаа. Зөвхөн хөдөө аж ахуйн салбарын хувьд хэлж байна л даа. Өнгөрсөн оны байдлаар уул уурхайн бус салбарын экспортод эзлэх хувь барааны төрлөөр нь ангилаад үзвэл  ноос ноолуур, нэхмэл болон сүлжмэл эдлэл 52 хувь, хүнсний бэлэн бүтээгдэхүүн 12 хувь, мал амьтны гаралтай бүтээгдэхүүн 13 хувь, төмөрлөг эдлэл буюу техник хэрэгсэл 18 хувийг эзэлж байна.

Өнгөрсөн онд гэхэд л мах махан бүтээгдэхүүний экспорт 162,8 сая ам доллар буюу өнөөдрийн ханшаар төгрөгт хөрвүүлбэл 434.6 тэрбум төгрөгийн  борлуулалт хийсэн. Энэ нь өмнөх он буюу 2017 оноос дариу  112 хувийн өсөлттэй гарсан гэхээр үнэхээр их бололцоо байгаа биз. Би өмнө хэлсэн экспортолсон тоо хэмжээ нь нөөц бололцоотойгоо харьцуулахад өчүүхэн бага тоо гэж. Тэгэхээр манай улсад юу байна боломж бололцоо, нөөц л байна.

-Манай хувийн хэвшлийнхэнд уул уурхай, хөдөө аж ахуйн салбарынхнаас гадна экспортын бүтээгдэхүүн бий болгох өөр ямар боломж байна гэж та хардаг вэ?

-Монголын давуу тал болгож болох зүйл  буюу түүхий эдийн нөөц боломж бусдаас ялгарч болох онцлогтой бүтээгдэхүүнээ хөгжүүлж, зах зээлээ судлаад тухайн зах зээлд хэрэгцээтэй буюу нийцүүлж болох бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх нь чухал түүнээс бусад орнуудтай адил зүйл хийгээд өрсөлдөнө гэдэг бол бидний хувьд хэцүү.

Хамтраад нөөц боломжоо тодорхойлоод нэгдэж ажиллахгүй байгаа нь биднийг дэлхийд тэргүүлэх экспортын бүтээгдэхүүн гаргаж чадахгүй байгаа гол саад болоод байна.

Түүнээс бидэнд уул уурхай, хөдөө аж ахуйгаас гадна, гадаад экспорт хийх боловсон хүчин буюу өндөр мэдлэгтэй залуусаа томоохон компаниудад ажиллуулах, мөн тэднийхээ чадварыг ашиглаад бусад улсад экспортлох боломж бий. Үүнийг л “Экспорт Монголд” форумаараа товойлгон гаргаж ирэхээр бид ажиллаж байна. Товойж гарч ирнэ гэдэгт ч бид итгэлтэй байгаа.

-Таны удирдаж байгаа байгууллага “Экспорт Монголд” форумыг зохион байгуулах гэж байна. Энэ талаар тодорхой танилцуулаач бараа бүтээгдэхүүнээ гадаад зах зээлд экспортлох сонирхолтой хувийн хэвшлийнхэнд яг ямар өгөөж өгөх вэ?

-“Экспорт Монголд” форум нь гадаад зах зээлд гаргах экспортыг нэмэгдүүлэх, зах зээлээ тэлэх гэдэг утгаараа дотоодын компаниуд илүү оролцох болно. Харин зочид төлөөлөгчдийн хувьд Европын Холбооноос, Япон, БНХАУ, АНУ, Турк гээд бид зах зээлд нь хөл тавих ихээхэн сонирхолтой зочид төлөөлөгчид ирж оролцож, өөрийн оронд экспорт хийвэл юунд анхаарах, мөн ямар стандарт шаардлага хангах эсэх гээд экспортлогчдод алхам тутам шаардагддаг, шаардлагатай мэдээллийг өгөх болно. Мөн тухайн зах зээлд нэвтрэхэд заавал мэдэж байх хууль эрх зүйн орчин, барааны чанар стандарт, хил гааль татварын бодлогын талаар нэгдсэн мэдээллийг өгч цаашид яаж амжилттай олон улсын зах зээлд нэвтрэх зөвлөгөө мэдээллээр хангах юм. Мөн төр засгийн зүгээс ямар төсөл хөтөлбөр, шийдвэр гаргаж байгаа.Хувийн хэвшилд төр засгаас ямар дэмжлэг өгөх вэ гэсэн мэдээллийг хүргэх болно.

Энэ жилийн “Экспорт Монголд” форумын хамгийн гол онцлог нь олон улсын  бизнесийн төлөөлөл буюу импортлогчдыг урьж өөрсдийгөө таниулах, тэргүүлэх туршлагуудыг сурталчиллах, экспортод оролцогч талуудын хамтын ажиллагааг бий болгох дээр илүү ач холбогдол өгч байгаа.

Түүнчлэн уул уурхайн бус салбарын экспортын “Олон УлсынФорум” гэдгийг ихээхэн онцолж байна.Гол нь хамтын ажиллагааг эхлүүлэх мөн гадаад зах зээлд бараа бүтээгдэхүүнээ гаргахад тухайн бизнесүүдээс суралцах харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг бий болгох олон улсын зах зээлд гарах экспортын нэгдсэн сүлжээг үүсгэх зэргээр гадны холбоод, төрийн бус байгууллага, бизнесийн хэвшлийн салбарын төлөөлөлтэй санал солилцох юм.

-Монголын компаниуд, төр засгийн бодлого тодорхойлогчид энэ удаагийн“Экспорт Монголд” форумаас юуг илүүтэй олж хараасай, анхаарал хандуулаасай гэж та хүсэж байна?

-Үнэнийг хэлэхэд уул уурхайн салбартай холбоотой форумууд салбар салбараар гээд жилд хэд хэдэн удаа болж байна. Гэтэл бидний хувьд уул уурхайн гэхээсээ илүүтэйгээр уул уурхайн бус бүтээгдэхүүнийг дэлхийн зах зээлд гаргах нь нэн тэргүүний зорилго юм.  “Экспорт Монголд” форумын хүрээнд экспортыг нэмэгдүүлж гадаад худалдааны алдагдлыг бууруулах,экспортод тулгарч буй саад бэрхшээлийг нэгтгэж гарц шийдлээ хамтдаа хэлэлцэх цаашдаа харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг бий болгон, хамтарч ажиллаасай гэж хүсэж байна. Гол нь олон улстай хийж буй манай улсын экспорт жилээс жилд өсөн нэмэгдэж, уул уурхайн бус аж үйлдвэрийн орон болох нь чухал. Бид дэлхийд гар утас үйлдвэрлэлээр тэргүүлэхгүй ч гэсэн үнэтэй брэнд бүтээгдэхүүнийг экспортолдог улс болох боломж байна. Монгол компаниуд тухайн бүтээгдэхүүнээрээ тэргүүлнэ гэсэн амбицтай ажиллаад эхэллээ, үүнийгээ илүү олон компанийн амбиц болгомоор байна.

-Баярлалаа “Экспорт Монголд” форумын ажилд өндөрт амжилт хүсье.

-Баярлалаа. Та бүхэн манай форумыг ард иргэдэд сурталчилан таниулж байгаа нь өөрөө экспортод оруулж буй хувь нэмэр юм. Монголын мэдээллийн хэрэгслүүд ч гэсэн олон улсад гарах хэрэгцээ байгаа шүү гэдгийг хэлмээр байна. Мөн манай форумд идэвхитэй оролцож, хүрэлцэн ирээрэй гээд нийт хэвлэл мэдээллийн ажилтнуудаа урьж байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

"Тохой илүү"

Огноо:

,

Сангийн дэд сайдаар Х.Булгантуяа гэх шавилхан бүсгүй томилогдсоныг сонсчихоод “Ийм мундаг толгойг тиймхэн албан тушаалд ашиглах ч гэж дээ, МАН-ынхан” хэмээн нэлээд нэр хүндтэй нэгэн эдийн засагч толгой сэгсэрч байж билээ. Тэр үед Дэд сайдын талаар мэдэхгүй байсан учраас чухамдаа яагаад тэгж үнэлснийг нь сонирхож, намтрыг нь хэрэг болгон уншсан юмдаг. Х.Булгантуяа тун ч энгийн бүсгүй. Элдвийн гоёл чимэглэлгүй, энгийн л нэг төрийн албан хаагч. Сайн танихгүй нэгэнд том яамны дэд сайд ч гэж харагдахгүй байх шүү. Тийм л энгийнээр амьдардаг бас ажилладаг. Гэхдээ эзэмшсэн мэргэжил, төгссөн сургуулийнх нь жагсаалтыг харвал энэ шавилхан бүсгүй өнөөгийн төрд суугаа олон арван улстөрчдөөс “тохой илүү” мэдлэгтэй гэдгээ өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд нотлон харуулсан юм.

Дэд сайд Х.Булгантуяа бүрэн дунд боловсролоо Австрали улсын Канберра хотын Лейнем дунд сургууль, мөн Монгол-Туркийн хамтарсан сургуулийн математикийн гүнзгийрүүлсэн сургалттай сургуульд эзэмшжээ. Дараа нь МУИС-д элсэн суралцсан бөгөөд үүнээс гадна БНХАУ-ын Дундад Хятадын Их сургууль, АНУ-ын Ейлийн Их сургуулийг Олон улсын эдийн засагч, хөгжлийн эдийн засагч мэргэжлээр тус, тус төгсчээ. 5000 ханз үсгэнд хятад хэлээр цэвэр ярьдаг, мөн англи хэлтэй гээд түүний өргөн мэдлэгийг олон хүн үнэлдэг. Ярилцлага авахад урамтай, ажлаа мэддэг эх сурвалж хэмээн сэтгүүлч бид ч түүнийг ихэд “тооно”. Ийм л толгой улс төрд хэрэгтэй. Тиймдээ ч МАН-ынхан түүнийг онилж, Х.Булгантуяа 2016 оны сонгуулийн үеэр Ардын намд Нарийн бичгийн даргын албан тушаалыг хашиж байлаа. Улмаар сонгуулийн дараа Сангийн яамны дэд сайдын албан тушаалд очсон юм. Харин ирэх онд Их хуралд өрсөлдөх нь тодорхой аж.

Тиймээс намынхаа дэргэдэх НАМЭХ-ны тэргүүний сонгуульт албан тушаалд өрсөлдөхөөр хүсэлтээ албан ёсоор өгсөн байна. Түүнтэй өрсөлдөх эмэгтэйчүүдийн нэр эхнээсээ дуулдаж байгаа ч миний үнэлсэн шиг “тохой илүү” мэдлэгтэй нь ховор харагдана билээ. Х.Булгантуяаг тийм ч сайн танихгүй. Олон газар ажлын шугамаар уулзаж, нэлээд хэдэн удаа нийтлэлдээ ашиглах тоо баримт салгаж явсан юм. Тэр бүхэнд энэ бүсгүйг өнөөгийн улстөрчдөөс хавьгүй чамбай мэдлэгтэй, дэргэдэх сайдаасаа ч үнэ цэнтэй намын кандитат хэмээн үнэлж байлаа. Цаашдаа ч ингэж л үнэлнэ. Намын дэргэдэх эмэгтэйчүүдийн байгууллагын сонгуульт албан тушаал байтугай сайд, даргын албан тушаалыг ч түүртэхгүй хийх боловсролтой, чадалтай олон зуун эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл, бидний дуу хоолой учраас дэмжсээр ч байх болно.

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Эмгэнэл

Огноо:

,

Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч Лхамжавын Цэрэн-Очир удтал хүндээр өвдөж байгаад 2019 оны 10 сарын 15-ны өдөр ертөнцийн мөнх бусыг үзүүлж, Монголын сэтгүүлзүйн салбарт хүнд гарз тохиолоо.

Л.Цэрэн-Очир 1950 онд Архангай аймгийн Ихтамир суманд төрж, бага насаа эцэг эхийн гар дээр өнгөрүүлсэн байна. Улаанбаатар хотноо Нийслэлийн арван жилийн 12 -р дунд сургуулийг  1968 онд  төгсчээ. 1969 онд  ардын цэргийн  албанд дайчлагдан хугацаат цэргийн  албан хаагч, байлдагч, бага дарга, 1971 оноос офицерын албан тушаалд дэвшин томилогдож идэр  залуухан насандаа  ажил хөдөлмөрийнхөө гарааг  эх орноо батлан хамгаалах ариун үйлсэд зориулж   эхэлжээ.

Сэтгүүлч Л.Цэрэн-Очир 1990 оноос чөлөөт сэтгүүлчийн нэн бэрхшээлтэй, үнэний төлөөх сорилттой цаг хурам бүрт нүүр тулан учирдаг "Эрэн сурвалжлагч"-ийн  хөдөлмөрт сурч мэдсэн бүхнээ зориулж, Монголын анхны чөлөөт хэвлэл "АРДЧИЛАЛ", "Ил товчоо", "Өнөөдрийн тойм", "Ардчилал таймс" сонины сурвалжлагч, хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга, орлогч эрхлэгч, эрхлэгчээр 30 шахам жил тасралтгүй  ажилласан нэртэй сэтгүүлч байлаа.

2012-2014 оны хооронд МҮОНР-ийн  захирлаар томилогдон ажиллахдаа улс төр , нийгэм, эдийн засаг, соёл, шинжлэх ухаан, боловсрол, эрүүл мэнд, гадаад харилцаа,  зэвсэгт хүчин,  холбоо харилцаа, зам тээвэр,  мал аж ахуй, газар тариалан,  хууль шүүх эрх мэдлийн, бизнесийн салбарын мэдээ, мэдээллийг улс орон даяар түгээж дэлгэрүүлэх, хүн ардаа соён гэгээрүүлэх  их үйлсэд хоёргүй сэтгэлээр зүтгэсэн билээ.

Түүний хөдөлмөр бүтээлийг төр засгаас  өндрөөр  үнэлж, "Цэргийн хүндэт медаль", "Ардын Армийн 50 жилийн ойн медаль", "Зэвсэгт хүчний 60 жилийн ойн хүндэт медаль", "Дайчин алдар хоёрдугаар зэргийн  медаль",  "ЗХУ-ийн Зэвсэгт хүчний Гвардийн медаль",  "Чехословак улсын Зэвсэгт хүчний  хүндэт медаль", "Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль", "Ардчилсан хувьсгалын 20 жилийн ойн медаль",  "Ардчилсан хувьсгалын  Эрх чөлөөний одон",  төрийн дээд шагнал "Алтангадас одон", "Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон", Монгол Улсын  Соёлын гавьяат зүтгэлтэн цолоор шагнажээ.

Талийгаач Л.Цэрэн-Очир богинохон хугацаанд бидэнтэй хамт ажиллаж, Монголын радиог удирдахдаа аливаад чин сэтгэлээсээ хандахын үлгэр дууриал болсон хүн байв. Тэрбээр хүний төлөө, үнэний төлөө өөрийгөө умартаж, байгаа  бүхнээ бусдад зориулдаг хүнлэг ариун сэтгэлтэй, эгэл энгийн зан чанартай сайхан эр хүн байлаа.

Талийгаачийн хичээнгүй тууштай чанар, халуун дулаан сэтгэл, нөхөрлөлийн үнэ цэнийг ямагт өргөдөг сайхан зан, үлгэр дууриал нь бидний сэтгэлд үүрд хоногшин үлдэх болно.

Та алтан дэлхийн хөрснөө тайван нойрс доо.

МҮОНРТ-ийн хамт олон

Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох