Бидэнтэй нэгдэх

Шударга мэдээ

Өнгөрсөн, одоо, ирээдүйг холбосон “Говийн хилчдийн жавхаа-2019”

Огноо:

,

Дорнын шаргал говьд намрын сүүл сар налайн байна. Ийм нэгэн налгар өглөө “Говийн хилчдийн жавхаа-2019” нэгдсэн арга хэмжээ Дорноговь аймгийн Сайншанд суманд эхлэв. Үйл ажиллагаанд бэлтгэн талбайн төв хэсэгт хүндэтгэлийн тайзыг засаж, урд хэсгээр нь цагаан асруудыг зэрэгцүүлэн байрлуулжээ. Тайзан дээр Дорноговь аймгийн хилийн гурван ангийн танилцуулга, шторк ээлжлэн гарна. Нээлтийн үйл ажиллагаанд БНМАУ-ын баатар, ахмад С.Лхагвадоржийн нэрэмжит, цэргийн гавьяаны одонт Хилийн 0129 дүгээр анги, Цэргийн гавьяаны одонт Хилийн 0108 дугаар анги, Хувьсгал тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, эрэлхэг хилчин, хурандаа Э.Халтарын нэрэмжит Цэргийн гавьяаны одонт Хилийн 0168 дугаар анги, ХЦДБЧ-ын уран бүтээлчид болон Сайншанд суманд оршин сууж буй гавьяаныхаа амралтад гарсан ахмад хилчдийн төлөөлөл оролцлоо. Энэхүү арга хэмжээ нь орчин цагийн хил хамгаалах албыг олон нийтэд сурталчлан таниулах, хүүхэд залуучуудад эх оронч үзэл, хүмүүжил, үндэсний бахархал, уламжлалыг төлөвшүүлэх, боловсрол, оюун санаа, бие бялдрыг хөгжүүлэх, Хилийн тухай хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх зорилгоор зохион байгуулагдаж буй нь энэ билээ.

Дөрвөн замын уулзвараас хөгжимтэй парадаар алхаж эхэлсэн хилчдийн жагсаал төв талбайд орж ирснээр ёслолын ажиллагаа эхэлсэн юм. Арга хэмжээг нээж Дорноговь аймгийн Засаг дарга Т.Энхтүвшин, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн НҮБ-ын Мэдээлэлжүүлэлтийн академийн гишүүн, дэслэгч генерал Ш.Арвай, Дорноговийн хилийн төлөөлөгч, Хилийн 0129 дүгээр ангийн захирагч, хурандаа Ц.Батбаяр нар хүрэлцэн ирсэн алба хаагчид, зочид төлөөлөгчдөд амжилт хүсэж үг хэлэв.

ХИЛЧДИЙН ГУРВАН ҮЕИЙН ХҮНДЭТГЭЛИЙН УУЛЗАЛТ

Нээлтийн үйл ажиллагааны дараа “Соёмбо” цогцолборт болсон гурван үеийн уулзалтад оролцохоор ирсэн ахмад хилчдийг сурагчид угтаж, сарнай цэцэг бэлэглэн хүндэтгэлийн танхим руу зална. Хилчдийн гурван үеийн хүндэтгэлийн уулзалт, арга хэмжээнд оролцохоор ногоон хувцсаа өмсч, энгэр дүүрэн одон медалиа гялалзуулсаар ахмад хилчид ч баяр хөөр дүүрэн цугларчээ.

Уулзалтад ахмад хилчдээс гадна Дорноговь аймгийн МСҮТ-ийн оюутнууд, хугацаат болон гэрээт цэргийн алба хаагчид гэсэн гурван үеийн 100 гаруй төлөөлөл хүрэлцэн иржээ. Дэслэгч генерал Ш.Арвай өөрийн ажил амьдрал, цэргийн алба хаахын ач тус, Монгол Улсын тусгаар тогтнолын талаар тэдэнтэй халуун дотно яриа өрнүүлэв. Тэрбээр хүүхэд залуусыг цэргийн алба хаахыг уриалж, хилийн алба хүнийг эр хүн болгодог юм гэдгийг онцлон үнэт сургаалаа хайрлав. Сурагчид эрхэм генералаас асуулт асууж, харилцан ярилцсан юм.

ХҮҮХЭД, ЗАЛУУЧУУДАД СУРГАЛТ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ

Хүүхэд залуучуудад эх оронч үзэл, ёс зүй, ухамсрыг төлөвшүүлэх бас нэгэн арга хэмжээ “Саран хөхөө” театрт боллоо. Театрт хил хамгаалалтын техник хэрэгслүүдийг байрлуулж, хилийн манааг хүртэл томилжээ. Аймгийн удирдлагууд болон хилийн төлөөлөгчид орж ирэхэд хилийн манаа Дорноговийн хилчдийг төлөөлөн "Монгол Улсын хил тайван байна" гэж илтгэл өглөө. Мөн энэ хэсэгт хүүхэд багачууд, хүндэт зочид дурсгалын зураг татуулах нь тэдний сонирхлыг ихэд татаж байгааг гэрчилж байсан юм. Энэ өдөр “Саран хөхөө” театрт Дорноговь аймгийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 350 орчим эрэгтэй сурагчид цуглажээ. Үйл ажиллагааг нээж аймгийн Засаг дарга Г.Энхтүвшин үг хэлэв. Сурагчдад хандан дэслэгч генерал Ш.Арвай улсын хил улс орон оршин тогтнохын үндэс болох, хүүхэд залуус та нар нийгмийн, улс орны ирээдүй болох талаар яриа хийж, үнэт зөвлөгөөгөө хайрласан юм. Энэ өдрийн бас нэгэн онцлогт үйл явдал нь эрхэм генерал өөрийн хэрэглэж байсан цүнхийг аймгийн музейд дурсгал болгон хадгалуулсан явдал юм. Тэрбээр, ”Ээж минь энэ цүнхийг надад 1947 онд өөрийн гараар урлаж бэлэглэсэн юм. Энэ цүнхийг үүрч би эрдэм номын мөрийг хөөж байлаа. Миний судалгаа шинжилгээний ажил хийх, амжилттай суралцах болсон нь энэ цүнхтэй холбоотой гэж билэгшээж явдаг. Өөрийн нандин зүйлээ төрсөн нутгийнхаа музейд хадгалуулах болсондоо баяртай байна” гэв. Ярилцлагынхаа төгсгөлд тэрбээр гэргий, гавьяат багш Б.Даваасүрэнгээ тайзан дээр урин, өөрөө баян хуур хөгжим тоглож, гэргий нь дуулан үзэгч, зочдод бэлэг барин муугүй хөгжимчин, дуучин гэдгээ харуулсан юм. Үүний дараа Хилийн 0129 дүгээр ангийн захирагчийн орлогч, СМСС-ны албаны дарга, дэд хурандаа Н.Бумцэнд “Эх орон” сэдвээр илтгэл тавьж, сурагчдад сурлага, хөдөлмөрийн амжилт хүсэв. Тус арга хэмжээнд хамрагдсан хүүхдүүдэд хилийн ангиудын төлөөлөл, ХХБ, гэрээт хилчний албаны танилцуулга, гарын авлага тарааж “Байтаг богд” киног үзүүлснээр уг үйл ажиллагаа өндөрлөлөө.

“ГОВИЙН ХИЛЧДИЙН ЖАВХАА-2019” НЭГДСЭН ӨДӨРЛӨГ

Аймгийн төв талбайд хил хамгаалах алба үйл ажиллагааг сурталчилсан танилцуулга, гарын авлага, техник хэрэгслийн үзэсгэлэн, хилчдийн хийж бүтээсэн гар урлалын бүтээлүүд, бэлэг дурсгалын зүйлүүд, хил хамгаалалтад ашиглах зорилгоор мөн хилчдийн бүтээсэн эмээл, тохош, хазаар зэргийг дэлгэжээ. Иргэд уг үзэсгэлэнг сонирхон, зэвсэг галт хэрэгслийн талаар алба хаагчдаас мэдээлэл авч байлаа. Хилийн 0168 дугаар ангийн хамт олон хил хамгаалалтад өмсөж хэрэглэдэг бүх төрлийн хувцас хэрэглэлийг ард иргэдэд танилцуулан, тус ангийн гэрээт хилчид жагсаалын үзүүлэх тоглолтыг сонирхууллаа. Үзэсгэлэнг сонирхож байсан Сайншанд сумын I сургуулийн багш Б.Цэвэлмаа, “Цэргийн дүрэмт хувцас тухайн байгууллагын онцлог, хэв шинжийг илэрхийлэхээс гадна, сүр жавхлантай, эрэлхэг харагдуулдаг юм байна. Хилийн цэргийн хувцас их олон төрөл байдгийг олж харлаа. Ялангуяа өнгөлөн далдлалтын хувцас их сонин санагдлаа. Байгаль цаг уур, газар нутгийнхаа онцлогт тохируулан өмсөж хэрэглэдэг юм байна” гэж сэтгэгдлээ хуваалцсан юм. Үүний дараа Хилийн 0129 дүгээр ангийн бие бүрэлдэхүүн хилийн алба үйл ажиллагааг сурталчилсан гардан тулааны үзүүлэх тоглолт, тусгай томилгоот бүлгийн үзүүлэх тоглолт, Хилийн 0108 дугаар анги албаны нохойтой үзүүлэх тоглолтуудаар үзэгчдийг гайхшруулсан юм. Мөн өсвөрийн сурагчдын цэрэгжилт спортын “Дөл” цогцолбор тэмцээний улсын аваргын мөнгө, говийн бүсийн хүрэл медальт Зүүнбаян сумын ЕБС-ийн сурагчид жагсаалын үзүүлэх тоглолт үзүүллээ. Үргэлжлүүлэн анги хамт олноо манлайлан ажилласан тэргүүний алба хаагчдад Дорноговь аймгийн Засаг дарга шагнал гардуулав. Дорноговь аймгийн Засаг даргын “Жуух бичиг”-ээр Хилийн 0129 дүгээр ангийн дэд хурандаа Я.Түвшинбаатар, Хилийн 0168 дугаар ангийн дэд хурандаа Э.Доржбадам, Хилийн 0108 дугаар ангийн ахлах дэслэгч Ж.Хэнмэдэх нар, мөн аймгийн "Засаг даргын өргөмжлөл"-өөр Хилийн 0129 дүгээр ангийн 0250 дугаар салбарын дэслэгч С.Сумъяабазар, Хилийн 0129 дүгээр ангийн 0139 дүгээр салбарын ахлагч Э.Шаарийбуу, Хилийн 0168 дугаар ангийн дэд хурандаа Г.Даваатогтох, ахлах ахлагч Д.Болормаа, Хилийн 0108 дугаар ангийн ахлах ахлагч Э.Содномбалжир, ахмад Д.Мөнх-Эрдэнэ нарын хүмүүс шагнагдав.

Хилийн ангиудад ажиллаж байсан Хилийн 0168 дугаар ангийн ахмад хилчин, бэлтгэл ахлах ахлагч Цэнд-Аюуш, Хилийн 0129 дүгээр ангийн ахмад хилчин П.Ганхуяг, Хилийн 0108 дугаар ангийн Ц.Чимэд нарт ангиудаас нь эмчилгээний зардалд зориулан тус бүр 500 мянган төгрөгийн мөнгөн тусламж үзүүлсэн юм. Уригдан ирсэн зочид төлөөлөгчид, алба хаагчидтай дурсгалын зураг татуулж ХЦДБЧ-ын уран бүтээлчид хүндэтгэлийн тоглолтоо толилуулснаар “Говийн хилчдийн жавхаа-2019” нэгдсэн арга албан ёсоор өндөрлөсөн билээ.

Хилийн 0129 дүгээр анги. Дэд ахлагч Н.БУЯНЖАРГАЛ

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Шударга мэдээ

Нийслэлийн хүн амын махны хангамжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр зохион байгуулах ажлын төлөвлөгөөг танилцуулав

Огноо:

,

Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөлийн хуралдаан болж, тус хуралдааны хэлэлцэх асуудлын хүрээнд Нийслэлийн хүн амын махны хангамжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр зохион байгуулж буй ажлын танилцуулгыг Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Т.Гантөмөр хүргэлээ. Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хангамж, үнийг тогтвортой хадгалах зорилгоор Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 29-ний өдрийн А/889 дүгээр захирамжаар мал, мах бэлтгэн нөөцлөх, худалдан борлуулах ажлыг жил бүр зохион байгуулах, хяналт тавих үүрэг бүхий ажлын хэсгийг Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Т.Гантөмөрөөр ахлуулан байгуулсан. Ажлын хэсэг гурав удаа хуралдаж, нийслэлийн хүн амын 2020 оны хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан 20 мянган тонн мах бэлтгэн нөөцлөхөд шаардагдах хөрөнгийн талаар арилжааны банкуудтай уулзалт зохион байгуулсан байна.

Засгийн газрын 2012 оны 53 дугаар тогтоолын дагуу 2019-2020 оны хаврын хэрэгцээнд зориулан мах бэлтгэн нийлүүлэх ажлыг ХХААХҮЯ арилжааны банкаар дамжуулан аж ахуйн нэгжид зээлийн хүүгийн хөнгөлөлт үзүүлэх, шаардагдах зээлийн хүүгийн зардлыг сайдын багцад тусгаж, зохион байгуулж байгаа аж.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Амарсайхан “Хаврын улирлын махны бэлтгэн нийлүүлэлт, нөөцлөлт төлөвлөсөн дагуу хангагдаж байгаа гэж ойлголоо. Холбогдох газрууд цаашид ажлаа сайтар уялдуулж ажиллаарай” гэв. Зөвлөлийн гишүүд уг асуудлыг хэлэлцэж, дараагийн хуралдаанаар дахин мэдээ мэдээллээ нэгтгэн танилцуулахыг холбогдох албаны хүмүүст үүрэг болгов.

Дараа нь хуралдаанд Сургуулийн хүүхдийн автобусны “UB school bus” гар утасны аппликейшны талаар танилцуулгыг Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөх М.Мэнд-Очир хийв.

“UB school bus” ухаалаг гар утасны аппликейшн нь эцэг, эхчүүдэд зориулсан сургуулийн автобусаар зорчиж буй хүүхдийнхээ байршлыг хянах, тогтоох зорилготой аппликейшн юм. Эцэг, эхчүүд тус аппликейшнийг ашиглан сургуулийн автобусаар зорчигч бага ангийн сурагчдад олгосон NFC чип бүхий бугуйвчны баар код болон хүүхдийн мэдээллийг бүртгэнэ. Ингэснээр сурагчид автобусанд суух болон буух үедээ автобусанд байрлуулсан бугуйвчийг уншигч төхөөрөмжид ойртуулан уншуулах бөгөөд эцэг, эхчүүд “UB school bus” аппликейшнээс хүүхдийн автобусны хөдөлгөөн байршлын мэдээлэл болон хүүхдийн автобуснаас бууж, суусан мэдээллийг хянах боломжтой болох аж.

Хотын Захирагч С.Амарсайхан “Сургуулийн автобусны жолооч нарыг сургалтад хамруулах нь зүйтэй. Мөн сайн ажилласан жолооч нарт урамшуулал олгох асуудлыг холбогдох газрууд судал. Эцэг, эхчүүдэд аппликейшнтэй холбоотой мэдээ, мэдээллийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сайн түгээж ажилла. Тухайн аппликейшнийг цаг үетэй нь нийцүүлэн шинэчилж хэрэгжүүл” гэсэн үүрэг чиглэлийг холбогдох албаныханд өглөө.

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Цахилгааны үнээ нэмэх үү? Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлагууд тансаглалаа хумих уу?

Огноо:

,

Шарын голын уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар тэргүүтэй найман хүн жагсаал цуглаан хийж, Ц.Даваасүрэн, А.Тлейхан нар Шарын голын уурхайг дампууруулан, 500 уурхайчныг ажил амьдралгүй болгох гэж байна гэсэн утга агуулгатай мэдээллийг тарааж байгаа. Энэ мэдээллийн мөрөөр бид сурвалжиллаа. Гэвч сурвалжлагыг бэлтгэх явцад маргаантай, бас анхаарч үзүүштэй олон зүйл гарч ирж байсан юм. 

Шарын голын нүүрсний ил уурхай нь Хэнтийн нурууны салбар Дархан уулын өвөрт далайн түвшинээс дээш 920 м-ийн өндөрт Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын нутагт оршдог.  Улаанбаатар, Дархан хоттой төмөр зам, авто замаар, төвийн бүсийн эрчим хүчний системтэй 110 кВ-ийн шугамаар холбогдсон. Дэд бүтэц сайн хөгжсөн газар. Нүүрсний уурхайн барилга байгууламжийг ЗХУ (хуучин нэрээр)-ын техник эдийн засгийн тусламжтайгаар барьж байгуулан 1965 оны 04-р сарын 06-нд жилдээ 1.1 сая тонн нүүрс олборлож, 5.0 сая шоо метр хөрс хуулах хүчин чадалтайгаар анх ашиглалтанд оруулсан байна.

1981 оноос хүчин чадлыг өргөтгөн жилдээ 10000 мян.шоо метр хөрс хуулан, 2000-2500 мян.тн нүүрс олборлохоор шинэ техник тоног төхөөрөмжүүдийг суурилуулсан. Гэвч 1995 оноос тус уурхай хувьд шилжиж, гурван ч удаа үнэт цаас нэмж гаргасан гэхээс өөр ЗХУ-ын тусламжаар байгуулагдсан, төрийн мөнгөөр хайгуул хийсэн, төрийн өмч байх ёстой уурхай ямар аргаар, хэрхэн хувь хүмүүсийн өмч болсон гэдэг нь тодорхойгүй. Албан бус эх сурвалжууд “Шарын голын нүүрсний уурхайн томоохон хувьцаа эзэмшигчид  Хөвсгөл аймагт байрлах Могойн голын нүүрсний уурхайн  их хэмжээний хувьцаа эзэмшдэг” гэсэн мэдээллийг өгч байна.

ШАРЫН ГОЛЫН НҮҮРСНИЙ УУРХАЙ ХАМГИЙН ӨНДӨР ҮНЭЭР ЦАХИЛГААН СТАНЦУУДАД НҮҮРСЭЭ БОРЛУУЛДАГ

Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний эвлэлээс “Шарын голын уурхай бол компанийн статусын хувьд хувьцаат компани буюу хувийн өмчийн компани юм. Өөрөөр хэлбэл, тус уурхайн борлуулах нүүрсний үнийг төр тогтоох эрх зүйн үндэсгүй” гэдэг гомдол тавьж байгаа. Тэгвэл Эрчим хүчний тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1.14-д заасны дагуу Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах түлшний үнийг тогтоох аргачлалыг баталж, тооцоог хянадаг юм байна. Эрчим хүчний зохицуулах хороо хуулийн дагуу л ажлаа явуулж байгаа болохоос биш Шарын голын уурхайг дампууруулахын тулд зориуд, сайн дураараа үнийг нь бариад байгаа зүйл байхгүй бололтой. Нөгөө талаар ганцхан Шарын гол ч биш дулааны станцуудад нүүрс нийлүүлж байгаа Багануурын нүүрсний уурхай, Шивээ-Овоогийн нүүрсний уурхай, Адуунчулууны нүүрсний уурхай гэх мэт маш олон хувийн хэвшлийн уурхайн эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах нүүрсний үнийг Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос хянаж тогтоодог.аж.

Энэ хүснэгтээс үзвэл Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрс нийлүүлж байгаа өртөг хамгийн өндөр байгаа нь харагдаж байна.

ШАРЫН ГОЛЫН УУРХАЙН НҮҮРСНИЙ ҮНИЙГ НЭМЭХ ТУСАМ ЗАРДАЛ НЬ ӨСДӨГ

Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос Шарын голын уурхайн 1 тонн нүүрсний үнийг 2016 онд 6,500.0 төгрөгөөр, 2018 онд 2,000.0 төгрөгөөр, 2019 онд 2,000.0 төгрөгөөр тус тус нэмжээ. Өөрөөр хэлбэл 2016 оноос хойш Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрсний  үнэ  дөрвөн жилийн дотор 10,500.0 төгрөг буюу 35.0 хувиар нэмэгдээд байгаа юм байна. Гэвч үүнийг уурхайчид чамлан,  Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар “Эрчим хүчний зохицуулах хороо сүүлийн хоёр жилд нийтдээ 4,000.0 төгрөгөөр л  нүүрсний үнэ нэмсэн. Хүүхэд хуурч байгаа юм шиг бага мөнгөөр нэмлээ” гэж хэвлэлийн хурал дээр мэдэгдэл хийсэн. Тэгвэл энэ мөнгө бага уу их үү гэдгийг тооцоолж үзлээ.

Дээрх хүснэгтээс харахад Шарын голын уурхайн нүүрсний үнийг 2016 онд 6500 төгрөгөөр нэмж, тус уурхайн борлуулалтын орлого 4.9 тэрбум төгрөгөөр, 2018 онд 2000 төгрөгөөр нэмэгдүүлж, борлуулалтын орлого нь 2.2 тэрбум төгрөгөөр, 2019 онд дахин 2000 төгрөгөөр нэмж, борлуулалтын орлого нь 2.2 тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн байна.  Шарын голын нүүрсний уурхайн борлуулалтын орлого сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд нийтдээ 9.3 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэж байжээ. Энэ бол бодит тоо. Энэ бол их мөнгө.

Гэвч нүүрсний үнийг нь нэмэх тусам Шарын голын уурхай зардлаа аж. Тодруулбал, 2018 онд тус уурхайн Удирдлагын зардал нийт зардлын 2.7% буюу 1 тэрбум 454 сая төгрөг байжээ. Гэтэл 500 уурхайчныхаа нийгмийн зардалд Шарын голын уурхайн удирдлагууд 555 сая төгрөг төсөвлөсөн байна. Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлага гэх цөөхөн хүн өөрсөддөө 1.4 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн хэрнээ үүнээс бараг 3 дахин бага мөнгийг уурхайчдынхаа нийгмийн асуудалд зарцуулах тооцоо хийжээ.  Бүр цаашилбал 2013, 2014 онуудад тус уурхайн удирдлага 5 тэрбум гаруй төгрөгийг өөрсдөдөө зарцуулж байсан гэх мэдээлэл байна. Мөн өнгөрсөн жилүүдэд уурхайн удирдлагууд өөрсдийгөө асар их мөнгөөр шагнадаг байсан байна. Үүнийг удирдлагуудын тансаглал гэж нэрлэхээс өөрөөр нэрлэх арга алга.

Үүнээс гадна Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрсний борлуултын орлого нь үнэ тарифын зохицуулалтын үр дүнд өнгөрсөн 2018-2019 онд нийтдээ  4.4 тэрбум гаруй төгрөгөөр нэмэгджээ. Гэтэл тус уурхай орлогыг нь нэмэхээр  зардлаа өсгөдөг гажиг тогтолцоотой. Жишээлбэл тус компани 2018 онд 42 тэрбум төгрөгийн зардалтай ажиллажээ. Харин 2019 онд буюу нэг жилийн дотор  энэ зардал  13 тэрбум төгрөгөөр огцом нэмэгдэж, 55 тэрбум төгрөг болж байгаа гэсэн тайлбарыг өгч байгаа ч ямар ч бодитой баримт, нотлох зүйлийг Эрчим хүчний зохицуулах хороонд огт ирүүлээгүй байна.

Зөвхөн түлшний зардалд гэхэд тус компани 2019 онд 10.6 тэрбум төгрөгийн зардал гаргана гэж тооцсон боловч хэдэн машин механизмд зориулан хаанаас ямар үнээр хэчнээн хэмжээний түлш авч ашиглах  талаар ямар ч мэдээлэл байхгүй байх юм. Бусад зардлуудын хувьд ч үүнтэй яг адил тодорхой мэдээлэл гаргаж өгөөгүй байна. Мөн уурхайн удирдлагууд 2019 онд хөрс хуулалтад их хэмжээний мөнгө зарцуулсан гэж амаар ярьж байгаа боловч Уул уурхайн яамаар батлуулсан уулын ажлын төлөвлөгөө, гүйцэтгэлтэй холбоотой нэг ч баримт ирүүлсэнгүй.

Ийм учраас Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос Шарын голын уурхайн удирдлагуудтай өнгөрсөн оны сүүлээр уулзалт хийж, нүүрсний үнийн тооцоолол, тавигдах шаардлага, нотлох баримтуудыг ирүүлэх, шаардлага хангасан тооцоолол ирүүлсэн нөхцөлд үнийн тооцоог хянах боломжтой гэдгээ мэдэгдэж, холбогдох зөвлөгөө өгч байжээ. Гэвч уурхайн удирдлагууд энэ талаар дорвитой арга хэмжээ авсангүй. “Үнэ нэмж өг” гэсэн мэдэгдэл ирүүлж, сүүлдээ “Хувийн компанийн нүүрсний үнийг Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос тогтоох ёсгүй” гэх мэт улаан цайм хууль зөрчсөн үйлдэл гаргаж, эцэс сүүлд нь бослого тэмцэл маягийн зүйл зохион байгуулах болжээ. Эрчим хүчний зохицуулах хороо хуулийн дагуу зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах нүүрсний үнийг л хянадаг. Харин нүүрсний уурхайнууд гадаад зах зээл дээр болон жижиглэнгээр худалдаалж байгаа нүүрснийхээ үнийг өөрсдөө тогтоодог юм байна.

  Тус уурхайн удирдлагууд үргүй зардлаа танаж, уурхайчдынхаа ахуй амьдралыг бодож, төсөв төлөвлөгөөгөө зөв гаргаж, Эрчим хүчний зохицуулах хороонд хууль дүрмийн дагуу үндэслэл тооцоотой, нотлох баримттай тарифын саналаа ирүүлэхгүй байж асуудлыг гэнэт улс төржүүлж эхэлжээ. Тус уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар “Төрийн өмчит уурхайнуудад төрөөс татаас өгдөг. Гэтэл Шарын голын уурхайчид л хохирч үлддэг” гэж мэдэгдсэн. Энэ талаар тодруулахад Багануур, Шивээ-Овоо гэх мэт төрийн өмчит уурхайнууд төрөөс  ямар нэгэн татаас авахгүйгээр, Шарын голын нүүрсний уурхайгаас 20-40 хувийн хямд үнээр нүүрсээ станцуудад нийлүүлэн, үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Шарын голын нүүрсний уурхай бол хувийн, тодруулбал  хувьцаа эзмшигчдийн өмч. Тус компанийн цахим хуудаснаас харахад Шарын голын уурхайн 10.170.242 ширхэг хувьцааг 1055 хувьцаа эзэмшигч эзэмшдэг бололтой. Гэхдээ хувьцаа эзэмшигчид нь уурхайг буюу өөрийнх нь өмч хөрөнгийг харж хандах, аривжуулж байх учиртай удирдлагууд нь өөрсдийгөө шагнаж, их хэмжээний мөнгийг үр дүнгүй зарцуулж, төсөв төлөвлөгөө гэх зүйлгүйгээр зардлаа өсгөж байгааг мэддэг болов уу гэсэн бодол энэ дашрамд төрснийг нуугаад яахав.

ЦАХИЛГААНЫ ҮНЭЭ НЭМЭХ ҮҮ? ШАРЫН ГОЛЫН НҮҮРСНИЙ УУРХАЙН УДИРДЛАГУУД ТАНСАГЛАЛАА ХУМИХ УУ?

Өнөөдөр яг ийм асуулт урган гарч ирээд байна. Шарын голын уурхай болон уурхайн Үйлдвэрчний хорооны зүгээс нүүрсний үнэ бодит өртгөөс 4000-6000 төгрөгөөр бага байгаа, нэмж өг гэдэг хүсэлтийг Эрчим хүчний зохицуулах хороонд гаргаж байгаа боловч хуулийн дагуу үнэ тарифын саналаа ирүүлээгүй, үнэ нэмэх үндэслэлээ нотлоогүй учир Эрчим хүчний зохицуулах хороо тус компанийн нүүрсний үнийн тооцоог дахин хянах боломжгүй гэж мэдэгдэж байна. Хэрвээ шаардлага хангаагүй үнийн тооцоогоор Шарын голын уурхайн нүүрсний үнийг нэмэгдүүлсэн тохиолдолд төвийн бүсийн 575000 гаруй хэрэглэгчийн цахилгааны үнийг 1 кВт.ц тутамд 2.0 төгрөгөөр үндэслэлгүйгээр нэмэгдүүлэх нөхцөл байдал үүсээд байгаа юм байна.

Сэтгүүлчид Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатараас “Танай компани хуулийн дагуу тарифын саналаа Эрчим хүчний зохицуулах хороонд ирүүлээгүй байна. Энэ талаар та мэдэж байгаа юу?” хэмээн асуухад “Мэдэхгүй. Наад асуудлаа манай удирдлагуудтай л ярь” хэмээн хариулж байх юм. Шарын голын нүүрсний уурхайн гүйцэтгэх захирал Б.Батбаатар, Ө.Хишигсүх тэргүүтэй удирдлагууд нь өөрсдөө Эрчим хүчний тухай хууль болон бусад холбогдох хууль, дүрмийг зөрчин давуу эрх эдлэх сонирхолдоо хөтлөгдөн өнөөдрийг хүртэл шаардлага хангасан тарифын саналаа ирүүлээгүй байгааг жагсаал, цуглаан хийж байгаа уурхайчид нь даанч мэдэхгүй явцгааж байна. Тус уурхайн Үйлдвэрчний хороо уг нь Эрчим хүчний сайд болон Зохицуулах хорооны дарга нар руу дайрч, жагсаал цуглаан маягтай  зүйл хийхийнхээ оронд ажлаа мэддэггүй, мэдсэн ч хийхийг хүсдэггүй удирдлагуудтайгаа хариуцлага тооцох, тэдний үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, ажилчдынхаа эрх ашгийн төлөө тэмцэх учиртай баймаар... Үйлдвэрчний эвлэл гэдэг улс төрчдийн бие биендээ гаргаж барьдаг мод биш гэдгийг эрхбиш ойлгох байлгүй дээ.

Эрчим хүчний үнэ тариф гэдэг эдийн засгийн суурь үнийн нэг.  Иймдээ ч Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос бусад эрчим хүчний үйлдвэр, компаниудын цахилгаан, дулааны үнийг холбогдох аргачлал, журмын дагуу бодит мэдээлэл, баримтад тулгуурлан хянаж тогтоох замаар үйлдвэрлэгч, компани, хэрэглэгчийн эрх ашгийн тэнцвэртэй байдлыг хангадаг юм байна. Тиймээс ажлаа мэддэггүй, хууль дүрэм журмаа судлаагүй, үл ойшоодог, холбогдох дүрэм журмын дагуу асуудлаа гарган тавьж чаддаггүй Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлагуудаас болж эрчим хүч хэрэглэгчид болон уурхайчид  хохирох учиргүй.

Б.Чулуун

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Цэргийн бүртгэл нийслэлийн хэмжээнд нэгдүгээр сарын 20-ны өдрөөс эхэлнэ

Огноо:

,

Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны А/1248 дугаар захирамжийн дагуу цэргийн бүртгэлийг нийслэлийн хэмжээнд 2020 оны нэгдүгээр сарын 20-ны өдрөөс хоёрдугаар сарын 07-ны өдрүүдэд засаг захиргааны анхан шатны нэгж болох хороон дээр зохион байгуулна. Цэргийн бүртгэл явуулах журмыг Батлан хамгаалахын сайдын 2017 оны А/331 дүгээр тушаалаар баталсан бөгөөд уг журмын дагуу бүртгэлийн ажлыг явуулах аж. Цэргийн бүртгэлийн тогтолцоо нь цэргийн бэлтгэл үүрэгтний тоо, чанарт дүн шинжилгээ хийх үйл ажиллагааны цогц юм.

Цэргийн албаны тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.3 дахь хэсэгт цэргийн бэлтгэл алба хаах насны иргэн жил бүр цэргийн бүртгэлд бүртгүүлж, цэргийн үүрэгтний үнэмлэхэд тэмдэглэл хийлгэнэ гэж заасан байдаг.

Бүртгэлд дараах насны иргэд хамрагдана. Үүнд:

Иргэн /18-50 насны эрэгтэйчүүд/
60 хүртэлх насны бэлтгэл дээд болон ахлах офицерууд
55 хүртэлх насны бэлтгэл дунд офицер болон ахлагч

Энэ удаагийн цэргийн бүртгэл нь 2020 оны нэгдүгээр сарын 20-ноос эхлэн нийслэлийн 173 хороонд хүн ам, орон сууцны Улсын ээлжит тооллогын дараа зохион байгуулагдаж байгаагаараа онцлог юм.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох