Улстөр нийгэм
УИХ-ын гишүүд Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай анхдагч хуулийн төслийг санаачлан боловсруулжээ
Хэвлэлийн бага хурлын эхэнд Монгол Улсынхаа нийт хүүхдүүд багачуудад ирэх ням гарагт тохиох хүүхдийн эрхийг хамгаалах олон улсын өдрийн мэндийг Улсын Их Хурлын гишүүн М.Бадамсүрэн дэвшүүлэв. Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүүхдийн эрхийн тухайн конвенцын “...тэгш оролцоотой хүүхэд хөгждөг, хөгжсөн хүүхэд хамгаалагддаг...” гэдэг зарчмыг удирдлага болгон Улсын Их Хурлын нэр бүхий гишүүд хамтран Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулсан байна.
Хүүхдийн хөгжлийн асуудлыг зөвхөн ерөнхий боловсролын сургуулиудад даатгах биш, хүүхдийг хувь хүн болгох чиглэлээр олон талыг нь дэмжин хөгжүүлэх төрөл бүрийн хөтөлбөрүүдийг хичээлээс гадуур хэрэгжүүлэх, мөн хүүхдийн урлаг, спортын авьяас, ур чадварыг нээх, хөгжүүлэх үйл ажиллагаагаа дэмжих зорилгоор хуулийн төслийг боловсруулсан гэлээ. Хүүхдийн хөгжлийг дэмжихэд бүх нийтийн оролцоо хамгийн чухал гэдгийг М.Бадамсүрэн гишүүн онцлоод “Төсөл батлагдсанаар хүүхдийн хөгжлийн асуудлаар эцэг, эх, асран хамгаалагчид төрийн байгууллага, орон нутгийн байгууллагатайгаа хамтран ажиллах шаардлагатай болно. Хүүхэд хамгааллын тухай, Хүүхдийн эрхийн тухай хуулиудын зэрэгцээ хүүхдийн хөгжлийн асуудлыг бүх түвшиндээ чухалчлан анхаарч, бие даасан хуультай болгох нь зүйтэй хэмээн үзсэн” гэлээ. М.Бадамсүрэн гишүүн Дорнод аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байх үеийнхээ туршлага, тус аймагт гурав дахь жилдээ амжилттай хэрэгжсэн төслийн үр дүнд үндэслэн, сайн туршлагыг улс орон даяар хэрэгжүүлэх зорилгоор хуулийн төслийг боловсруулснаа мэдээлэв.
Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Идэрбат хүүхдийн асуудал Монгол Улсад тэргүүн эгнээнд эрэмбэлэгддэг болохыг мэдээллийнхээ эхэнд дурдсан. Монгол Улс 1990 онд НҮБ-ын Хүүхдийн эрхийн конвенцод нэгдсэн бол 1996 онд Хүүхдийн эрхийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийг баталсан, 2016 онд шинэчлэн баталсан, Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийг 2024 онд баталсан нь парламент хүүхдийн эрхийг хангах, хамгаалах чиглэлээр эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, сайжруулж, цаг үе, нөхцөл байдалтай уялдуулан өөрчилж, шинэчилж байдгийн илрэл хэмээв. Үргэлжлүүлэн тэрбээр "Хүүхдийн эрхийг хамгаалахын зэрэгцээ хөгжил, оролцоог нь дэмжих нь чухал. Тиймээс энэ асуудлыг төрийн бодлого болгон тодорхойлж, нийтээр хэрэгжүүлэхийн тулд бие даасан хууль батлах нь зүйтэй гэж бид үзсэн. Дорнод аймгийн сайн туршлага, онол, практикийн судалгаанд үндэслэн, хүн амын 40 орчим хувийг эзэлж буй 18 хүртэлх насны хүүхдүүдийнхээ хөгжлийг дэмжих асуудлыг улс орон даяараа анхаарах нь ёстой” гэв. Аливаа хуулийг батлах нь нэг хэрэг, амьдрал дээр хэрэгжүүлэх, хөрсөн дээр буулгах нь хамгийн чухал хэмээн Ц.Идэрбат гишүүн хэлээд, энэхүү хуулийн төслийг амьдралд нийцтэй, хэрэгжих бүрэн боломжтой байхыг тооцож тун нухацтай боловсруулсан талаараа мэдээлэл өгөв. Хүүхдүүд сурах эрхийнхээ хамт хөгжих бололцоог нь дэмжихийг насанд хүрэгчдээс, нийгмээс хүсдэг хэмээгээд энэ хэрэгцээ, шаардлагыг нь хангах зохицуулалтыг хууль эрх зүйн хүрээнд нээж өгснөөр улсын болон орон нутгийн төсөв, хөрөнгийг хүүхдийн хөгжлийг дэмжихэд хуваарилах боломж бүрдэх ач холбогдолтойг тодотгосон юм.
Хүүхэд бол улс орны ирээдүй, үнэт зүйл, баялаг гэдгийг тооцож тэднийгээ зөв зохистой мэдлэг, мэдээллээр хангаж, хөгжүүлэх, улмаар нийгэмтэйгээ харилцах төрөл бүрийн чадварыг сургах нь чухал гэдгийг Д.Ганмаа гишүүн хэлсэн. Хүүхдүүдэд зөв мэдээлэл хүргэж, зөв дадалтай болгон хүмүүжүүлснээр гэр бүлд нөлөөлөх, улмаар нийгмийн эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлд эерэг үр нөлөө бий болгох боломжтойг жишээ дурдан тайлбарласан. Хэвлэлийн бага хурлын үеэрх мэдээллийнхээ төгсгөлд тэрбээр “Бидний санаачилсан хуулийн төсөл батлагдаж, хэрэгжсэн тохиолдолд монгол хүүхэд бүр хөгжих тэгш боломжоор хангагдаж, өндөр хөгжилтэй улс орнуудын хүүхэд багачуудтай адил зөв мэдлэг, мэдээллийг авах боломжтой болно. Хүүхдийн хөгжилд бүх нийтээрээ дэмжлэг үзүүлснээр нийгэмд олон эерэг үр нөлөө бий болдог. Засгийн газраас 2026 оныг “Боловсролын жил” болгон зарласан, тэгвэл Улсын Их Хурлын гишүүдийн санаачлан боловсруулсан Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай хуулийн төслийг парламент баталвал цаг үеэ олсон төрийн оновчтой шийдвэр болох юм” гэлээ.
Аливаа нийгмийн цөм нь хүүхдийн хөгжил, боловсрол байдгийг Г.Лувсанжамц гишүүн тэмдэглэв. Нийслэл, орон нутгийн захиргаа, нийгмийн бүх түвшиндээ хүүхдийн эрхийг хамгаалахаас гадна хөгжлийг нь дэмжих ёстойг онцлоод “Цаашдаа төсөв, улсын хөгжлийн төлөвлөгөөгөө зам гүүр барихад бус хүүхэд хамгаалал, хөгжлийг дэмжих чиглэлд төлөвлөж байх нь зохистой. Төрийн бодлогын төвд хүн байх ёстой. Энэ зарчмын байр суурийнхаа дагуу хуулийн төслийг хамтран боловсрууллаа. Хүүхдийн эрхийг хамгаалах олон улсын өдрөөр хүүхдүүдээ чихэр, жимсээр дайлаад өнгөрүүлэх биш, эрхийг нь хамгаалж чадаж байгаа юу, хөгжүүлэхэд нь гар бие оролцож чадаж байна уу гэдгээ бодож, дүгнэдэг байх нь зүйтэй. Монгол Улс бол хүүхэд, залуучуудын улс. Хүнээ, хүүхдээ хөгжүүлж байж бидэнд улсын хөгжлийг ярих боломж бүрдэнэ гэдгийг ойлгож, гэр бүл төдийгүй төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагууд, нийтээрээ хүүхдийг хамгаалах, хөгжлийг нь дэмжих үүрэгтэй гэдгээ цаг ямагт санаж байх ёстой” гэлээ.
Ийнхүү Улсын Их Хурлын гишүүд Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулсан талаарх мэдээллээ танилцуулсны дараа хэвлэлийн бага хуралд оролцсон сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултуудад хариулт өгөв хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Сидней, Франкфурт хотод Монгол Улсын Ерөнхий Консулын газар нээн ажиллуулахыг дэмжлээ
Улсын Их Хурлын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.8 дахь хэсэгт заасны дагуу Байнгын хорооны дарга Г.Тэмүүлэн гишүүдийн ирцийг нэр дурдан танилцуулсан юм. Хуралдаанд оролцох ёстой Улсын Их Хурлын 29 гишүүнээс Ч.Анар, М.Бадамсүрэн, Н.Батсүмбэрэл, Д.Бум-Очир, Д.Ганбат, Л.Гантөмөр, Х.Жангабыл, С.Лүндэг, П.Наранбаяр, Г.Очирбат, Г.Хосбаяр, Ө.Шижир, Л.Энхнасан, Д.Энхтүвшин нар хүрэлцэн иржээ.
Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2028-2029 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуулийн төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлгээр хуралдаан эхэллээ. Байнгын хороо эрхлэх асуудлынхаа хүрээнд төсвийн хүрээний мэдэгдлийн төслийг хэлэлцэх дэгтэй бөгөөд хуралдаанд оролцсон гишүүд Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөл болон төсвийн ерөнхийлөн захирагч нараас асуулт асуух, зарчмын зөрүүтэй санал гаргах шаардлагагүй хэмээн үзэв. Иймд санал, дүгнэлтээ Төсвийн болон Эдийн засгийн байнгын хороодод хүргүүлэхээр шийдвэрлэв.
Дараа нь Австралийн Холбооны Улсын Сидней хот, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Франкфурт хотноо Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар тус тус нээн ажиллуулах тухай асуудлыг хэлэлцсэн юм.
Хилийн чанадад ажиллах Дипломат төлөөлөгчийн газрыг шинээр нээн ажиллуулах, түвшин, байршлыг тогтоох саналыг Улсын Их Хуралд зөвшилцөхөөр ирүүлсэн бол Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо 7 хоногийн дотор хуралдаанаараа хэлэлцэж санал, дүгнэлт гаргах дэгтэй. Энэ сарын 06-ны өдөр Засгийн газраас уг саналыг ирүүлсэн болохыг Г.Тэмүүлэн дарга хуралдаанд танилцуулав.
Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг хуралдаанд холбогдох танилцуулгыг хийлээ. Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан зорилтын хүрээнд дээрх хоёр хотод Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар нээн ажиллуулах асуудлаар холбогдох судалгааг хийжээ. Засгийн газар энэ оны 03 дугаар сарын 25-ны өдрийн хуралдаанаар уг саналыг хэлэлцэн дэмжсэн бөгөөд холбогдох зардлыг Гадаад харилцааны яамны батлагдсан төсвийн багцад багтаан санхүүжүүлэхээр тусгажээ.
Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсад 2025 оны байдлаар 9000 орчим монгол иргэн оршин сууж байгаагаас 5300 орчим нь Франкфурт хотын ойролцоох таван мужид амьдарч байгаа аж. Австралийн Холбооны Улсад 2025 оны байдлаар 24650 гаруй монгол иргэн оршин сууж байгаа нь хилийн чанадад оршин сууж байгаа монголчуудын тоогоор гуравдугаарт жагсах үзүүлэлт хэмээн сайд тодотгов. Франкфурт, Сидней хотуудад Ерөнхий консулын газар нээснээр Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс, Австралийн Холбооны Улстай худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, банк, санхүү, аж үйлдвэр, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн чиглэлийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, монгол иргэдийн хууль ёсны эрх ашгийг хамгаалах, төрийн үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой болохыг Б.Батцэцэг сайд танилцуулсан. Мөн Берлин, Канберра дахь Элчин сайдын яамнаас алслагдмал хотуудад амьдарч буй монгол иргэдэд консулын үйлчилгээг шуурхай хүргэх боломжийг бүрдүүлж буйгаараа чухал болохыг тодотгож байв.
Цаашид хилийн чанад дахь монгол иргэд, тэдгээрийн үүсгэн байгуулсан холбоод, хүүхэд, залууст чиглэсэн олон нийтийн арга хэмжээ зохион байгуулах, Ерөнхийлөгчийн болон Улсын Их Хурлын сонгуульд санал өгөх эрхээ эдлэх боломжоор хангахад шинээр нээх Дипломат төлөөлөгчийн газрууд чухал үүрэгтэй болохыг дурдсан. Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс, Австралийн Холбооны Улсын Гадаад хэргийн яамдаас Монгол Улсын Дипломат төлөөлөгчийн газрыг нээх асуудлыг дэмжиж, хамтран ажиллахаа илэрхийлсэн гэлээ.
Улсын Их Хурлын гишүүн П.Наранбаяр, Л.Энхнасан, Д.Бум-Очир, Ч.Анар нар хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан асуулт асууж, Гадаад харилцааны сайд болон ажлын хэсгийн гишүүдээс хариулт, мэдээлэл авав.
Монгол иргэдийн төвлөрөл ихтэй хотуудад консулын үйлчилгээг хүргэх нь зүйтэй гэдэг байр суурийг П.Наранбаяр гишүүн илэрхийлээд Монгол Улсын Ерөнхий консулын газрыг Франкфурт хотноо нээхэд 606 мянган ам.долларын, Сидней хотноо нээхэд 597 мянган ам.долларын санхүүжилт хэрэгтэй гэж тооцсон байгааг тэмдэглэн, төсөвт хэрхэн тусгах төлөвлөгөөтэй байгааг лавлав. Санал тусгагдсан хотуудад Монгол Улсын Ерөнхий консулын газрыг тус бүр 4 орон тоотойгоор байгуулахаар холбогдох зардлыг төсөвт тусгасан байгаа гэх хариултыг сайд өгсөн.
Л.Энхнасан гишүүн дээрх улсуудад сурч, ажиллаж, амьдарч буй монгол иргэдийн талаар тодруулан асуухад “Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс 8962 иргэн оршин сууж байгаагийн 5247 нь Франкфурт хот орчимд амьдарч байна. Ихэнх нь хөдөлмөр эрхэлдэг, холимог гэр бүлтэй. Харин Австралийн Холбооны Улсын Сидней хот орчимд 14784 монгол иргэн оршин сууж байна. Дийлэнх нь суралцдаг, мөн хөдөлмөр эрхэлдэг гэх мэдээлэл бий” хэмээсэн. Сидней хотыг онцлон сонгосон шалтгааны талаар лавлахад “Канберра дахь Элчин сайдын яамнаас жилд авдаг консулын үйлчилгээ болон монгол иргэдийн гэмт хэрэг, зөрчилд холбогдож байгаа нөхцөл байдлыг үндэслэж Сидней хотод Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар байгуулах саналыг оруулж ирж байгаа. Түүнчлэн тус хотын ойролцоох мужуудад Монгол Улсын олон иргэн оршин сууж байгаа юм” гэж ажлын хэсгээс хариулав.
Д.Бум-Очир гишүүн хилийн чанад дахь монгол иргэдийн Ерөнхийлөгчийн болон Улсын Их Хурлын сонгуульд оролцох эрхийг хангах асуудлыг хөндөж, боловсруулж буй төсөлдөө уг асуудлыг хэрхэн тусгаж буй талаараа товч мэдээлэл өгсөн. Тэрбээр цаашид ямар хотуудад Дипломат төлөөлөгчийн газрыг нээх шаардлага байгаа талаар асуулаа.
Б.Батцэцэг сайд хариулахдаа Холбооны Бүгд Найрамдах Бразил Улс, Испанийн Хаант Улс, Ирланд Улсад консулын газар нээх шаардлага байгааг хэлж, Өмнөд Африкийн аль нэг улсад Элчин сайдын яам нээх саналыг олон жилийн туршид ярьж байгааг дурдсан юм. Монгол Улсын гадаад харилцаа өргөжин тэлж байгааг Д.Бум-Очир гишүүн тэмдэглээд, эл шалтгааны улмаас хилийн чанадад ажиллах Дипломат төлөөлөгчийн газрыг шинээр нээх асуудлыг дэмжихээ илэрхийлсэн. Улсын Их Хурлын гишүүн Ч.Анар цаашид хоёр улсын эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх агуулгаар гадаад харилцааг хөгжүүлэх, Дипломат төлөөлөгчийн газрыг шинээр нээхдээ энэ төрлийн ач холбогдлыг чухалчлах шаардлагын талаар байр сууриа илэрхийлж, холбогдох тодруулгыг хийсэн юм.
Ийнхүү гишүүд асуулт асууж, хариулт авсны дараа хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан үг хэлэх шаардлагагүй хэмээн үзсэн тул санал хураалт явуулав. Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын 17 гишүүний 58.5 хувь нь Австралийн Холбооны Улсын Сидней хотноо Монгол Улсын Ерөнхий консулын газрыг нээн ажиллуулахыг дэмжив. Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Франкфурт хотноо Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар нээн ажиллуулахыг дэмжих эсэхээр санал хураалт явуулахад санал хураалтад оролцсон гишүүдийн олонх буюу Улсын Их Хурлын 10 гишүүн дэмжсэн. Иймд энэ асуудлаарх Байнгын хорооны хуралдааны тэмдэглэл болон санал, дүгнэлтийг Засгийн газарт хүргүүлэхээр тогтов.
Улстөр нийгэм
УИХ: Өнөөдөр хуралдах ажлын хэсгүүд
Монгол Улсын Их Хурлын ажлын хэсгүүдийн өнөөдрийн /2026.05.13/ хуралдааны товыг та бүхэнд хүргэж байна.

Улстөр нийгэм
УИХ: Өнөөдөр хуралдах байнгын хороод
Монгол Улсын Их Хурлын байнгын хороодын өнөөдрийн /2026.05.13/ хуралдааны тов, хэлэлцэх асуудлууд, хэлэлцүүлгийн талаар та бүхэнд танилцуулж байна.

-
Цаг үе2025/03/18
Нийтийн эзэмшлийн зам талбайг зөвшөөрөлгүй ашиглаж байгаа зөрчлийг арилгуулж бай...
-
Цаг үе2025/01/09
“Нийслэл Улаанбаатар хотын 2040 он хүртэлх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөг батлах...
-
Цаг үе2025/05/23
Хүрээ тулга сургуулийн урд талаас 40 дүгээр сургуулийн хойд тал хүртэлх замыг ха...
-
Цаг үе2020/10/03
Хэрэглээний төлбөрөө цахимаар төлөөд урамшуулал аваарай
