Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын салбарын нээлттэй өдөрлөг энэ сарын 29, 30-ны өдрүүдэд Сүхбаатарын талбайд болж байна. Энэ хүрээнд ГБХНХЯ-ны харьяа Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн төвийн Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчин судлалын эмнэлэг шинэ байрны нээлтээ албан ёсоор хийж, үйл ажиллагаагаа танилцуулах өдөрлөг зохион байгууллаа.

2024 онд үйлдвэрлэлийн ослын тоо өмнөх оноос 2 дахин, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тохиолдол 43 хувиар өссөн. Эдийн засгийн идэвхжил нэмэгдэхийн хэрээр эрсдэлтэй ажлын байранд ажиллагсдын тоо 2035 он гэхэд 35 хувиар нэмэгдэх төлөвийг судлаачид гаргаад буй.

Улсын төсвийн хөрөнгөөр стандартын шаардлага хангасан хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн төвийн 8 давхар, 4800 м² талбай бүхий шинэ барилгыг бариулж, 2025 оны 11 дүгээр сард ашиглалтад хүлээн авсан юм. Мөн 2025 онд мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний оношилгоо, сэргээн засах эмчилгээ, хөдөлмөрийн нөхцөлийг судлахад нэн шаардлагатай 99 төрлийн 298 ширхэг багаж, тоног төхөөрөмжийг улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар худалдан авч, хүлээлгэн өгсөн.

Тус эмнэлэг хиймэл оюунаар тоноглогдсон уушги тоосжих өвчний оношилгоо хийх суурин болон дижитал рентген, шуугианы гаралтай сонсгол алдагдлыг оношлох аудиометр багаж, хэвийн бус нөхцөлд ажиллагчдад угаарын хий, хүнд металлын хордлогыг тодорхойлох шинжилгээ, хөдөлмөрийн нөхцөлийн хэмжилт, судалгааны багаж, төхөөрөмжийг ашиглаж эхлээд байна.

Барилга шинээр ашиглалтад орсноор тус төвд “Мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний оношилгоо, хяналтын тасаг”, “Сэргээн засах, уламжлалт эмчилгээний тасаг”, “Хөдөлмөрийн эрүүл ахуйн лаборатори”, “Ажлын хувцас хамгаалах, хэрэгслийн сорилт туршилтын лаборатори” зэрэг иргэд, аж ахуйн нэгжүүдэд нэн шаардлагатай мэргэжлийн үйлчилгээ үзүүлэх тасаг, нэгжүүдийг шинээр байгуулж, үйлчилгээ үзүүлж эхлээд байна.

Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэнд төвийн барилга, тоног төхөөрөмжийн чадавхыг бэхжүүлэх цогц арга хэмжээний үр дүнд иргэд, аж ахуйн нэгжүүдэд чиглэсэн урьдчилан сэргийлэлт болон хөдөлмөрийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний хүртээмж нэмэгдэж, үйлчилгээний чанарт бодиттой ахиц гарчээ.

Энэхүү бүтээн байгуулалт нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2025–2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт туссан хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн үндэсний тогтолцоог бэхжүүлэх зорилтын бодит хэрэгжилт юм.

Цаг уурын байгууллагын гаргасан долоодугаар сарын мэдээллээр энэ сард агаарын дундаж температур баруун аймгуудын нутгаар олон жилийн дунджаас дулаан, харин зүүн аймгуудын нутгаар олон жилийн дунджаас сэрүүн байх төлөвтэй байна. Хур тунадасны хувьд нутгийн баруун хэсгээр дунджаас бага, зүүн хойд хэсгээр дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох байх төлөвтэй байна.

Цаг агаарын муудах үеүүдийн хувьд сарын эхээр баруун аймгуудын нутгаар дулаан байх хэдий ч зүүн аймгуудын нутгаар эрс сэрүүсэж, дуу цахилгаантай аадар бороо орох магадлал өндөр байна. Иймд мал бэлчээрлүүлэх, үрсэлгээ хамгаалах болон хол замд гарахдаа анхаарал болгоомжтой байж, богино хугацааны нарийвчилсан урьдчилсан мэдээг тогтмол авч ашиглахыг зөвлөж байна.

Хоёрдугаар арав хоног буюу наадмын баярын өдрүүдэд ихэнх нутгаар харьцангуй дулаан байх төвөлтөй байгаа хэдий ч нутгийн зүүн хэсгээр зарих хугацаанд сэрүүн, хур тунадас ахиу орон магадлалтай байгаа бол гуравдугаар арав хоногийн дунд болон сүүлчээр зарим газраар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орох магадлал нэмэгдэх тул болзошгүй үер ус, мөндөр, нөөлөг салхины аюулаас сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.

Баруун аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Завханы зүүн, Баянхонгорын хойд хэсгээр нутгаар олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан, хур тунадас Баянхонгорын нутаг, Завхан, Говь–Алтайн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас бага орох төлөвтэй байна. Сарын эхээр ихэнх нутгаар дулаан байх хэдий ч нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёр болон гуравдугаар арав хоногийн сүүл үеэр олон жилийн дунджаас бага буюу сэрүүн байх бол нэг ба гуравдугаар арав хоногийн эхэн, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас дулаан байна. Хур тунадас хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн ихэнх хугацаанд нутгийн зарим хэсгээр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орох төлөвтэй байна.

Төвийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар олон жилийн дунджийн орчим, хур тунадас Сэлэнгийн зүүн, Төв аймгийн зүүн хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох төлөвтэй байна. Сарын эхний хоногуудад харьцангуй дулаан өдрүүд үргэлжлэх боловч нэгдүгээр арав хоногийн дунд үеэс эхлэн сэрүүсэх төлөвтэй байна. Цаашдаа хоёрдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүл, гуравдугаар арав хоногийн эхэн үеэр ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас 1-2°C-аар бага буюу сэрүүн байх бол хоёр, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас их буюу дулаан байхаар байна. Хур тунадас хоёрдугаар арав хоногийн сүүл, гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр ихэнх хугацаанд ихэнх нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орж, салхи ширүүсэх төлөвтэй байна.

Зүүн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Хэнтийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас бага буюу сэрүүн, хур тунадасны хувьд Дорнодын өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас ахиу орох байх төлөвтэй байна. Нэгдүгээр арав хоногийн ихэнх хугацаанд сэрүүн, ялангуяа эхэн үеэр ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас 3–5°C–аар бага байхаар байна. Цашлаад хоёр болон гуравдугаар арав хоногийн дунд болон сүүл үеэр олон жилийн дунджаас бага буюу сэрүүн байх төлөвтэй байна. Хур тунадасны хувьд нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн эхэн, гуравдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлчээр зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орж, салхи ширүүсэх нөхцөл бүрдэж болзошгүй байна.

Говийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Өмнөговь аймгийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас их буюу дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим, хур тунадас нийт нутгаар олон жилийн дунджийн орчим орох төлөвтэй байна. Сарын эхээр ихэнх нутгаар дулаан байх хэдий ч нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн сүүл, гуравдугаар арав хоногийн эхэн үеэр олон жилийн дунджаас бага буюу сэрүүн байх төлөвтэй байна. Хоёрдугаар арав хоногийн дунд, гуравдугаар арав хоногийн дунд болон сүүлч үеүдэд ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас их буюу дулаан байна. Хур тунадасны хувьд хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлч үеүдэд зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо орж, салхи ширүүсэх магадлалтай байна.

Хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг, зөрчил буурахгүй, зохион байгуулалттай, далд хэлбэрт шилжиж байгаатай холбогдуулан Прокурорын байгууллагаас энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчлийн шалтгаан, нөхцөлийг судалжээ.

Судалгаагаар сүүлийн таван жилийн хугацаанд хүрээлэн байгаа орчны эсрэг 4105 гэмт хэрэг бүртгэгдэж, прокуророос 2333 хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн байна.

Мөн сүүлийн хоёр жилд шүүхээс 1228 иргэн, 18 хуулийн этгээдийг гэм буруутайд тооцож эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэсэн бөгөөд тэдгээрийн 13 нь БНХАУ, ОХУ, Тайвань, Казахстан улсын иргэн байжээ.

Шүүхээр шийдвэрлэгдсэн 797 хэргийн улмаас байгаль орчинд 25 тэрбум төгрөгийн хохирол учирснаас 6.09 тэрбум төгрөгийг нөхөн төлүүлсэн байна. Түүнчлэн 12.4 тэрбум төгрөгийн үнэ бүхий эд хөрөнгө, орлого хураан авч улсын орлого болгохоор шүүх шийдвэрлэжээ.

Хуулийн дагуу гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдэд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээс гадна байгаль орчин, ургамал, амьтны аймагт учруулсан хохирлыг экологи, эдийн засгийн үнэлгээгээр 2-5 дахин нэмэгдүүлэн нөхөн төлүүлэх, гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлого, эд хөрөнгө, ашигласан зэвсэг, техник хэрэгсэл, тээврийн хэрэгслийг улсын орлого болгох зохицуулалт үйлчилдэг.

Судалгааны дүнгээс үзэхэд хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг, зөрчил үйлдэгдэхэд ашиг олох зорилгоор байгалийн баялгийг зөвшөөрөлгүй ашиглах, иргэд, хуулийн этгээдийн экологийн ач холбогдол болон хууль, эрх зүйн мэдлэг, мэдээлэл хангалтгүй байх нь голлон нөлөөлж байгааг тогтоожээ.

Иймээс Прокурорын байгууллагаас улсын хэмжээнд хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, нийтийн эрх ашгийг хамгаалах, иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор “Хамгаалсан байгаль - Бидний ирээдүй” нөлөөллийн арга хэмжээг эхлүүлээд байна.

Энэхүү арга хэмжээний хүрээнд хэрэг, зөрчлийн шийдвэрлэлтийг эрчимжүүлэх, учирсан хохирол, нөхөн төлбөрийг барагдуулах, мөрдөн шалгах байгууллагын албан хаагчдыг мэргэжил, арга зүйгээр хангах, зөвлөмж, мэдээлэл хүргэх, нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалах нэхэмжлэл гаргах, албадлагын арга хэмжээний хэрэгжилтийг хангах, олон нийтэд чиглэсэн соён гэгээрүүлэх ажлуудыг үе шаттайгаар зохион байгуулах юм.