Бидэнтэй нэгдэх

Улстөр нийгэм

“Эрүүдэн шүүхийн хохирогчдын эрхийн асуудал” нээлттэй хэлэлцүүлэг болов

Огноо:

,

УИХ-ын Хүний эрхийн дэд хороо, ХЭҮК, Эмнести интернэшл төрийн бус байгууллага, Фрейдрих Эбертийн сан хамтран НҮБ-аас жил бүр тэмдэглэдэг Эрүүдэн шүүлтийн хохирогчдод туслах дэлхийн өдрийг тохиолдуулан 2016 оны зургаадугаар сарын 26-ны өдөр Төрийн ордонд “Эрүүдэн шүүхийн хохирогчдын эрхийн асуудал” нээлттэй хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. 

Хууль зүйн байнгын хорооны дарга Х.Нямбаатар хэлэлцүүлгийг нээж хэлсэн үгэндээ “Олон улсын байгууллагын төлөөлөгчид, хүний эрхийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг судлаачид, хууль шүүхийн байгууллагын алба хаагчид, мэргэжилтнүүд, мөн эрүүдэн шүүх гэмт хэргийн хохирогчдын төлөөлөл Та бүхэн өнөөдрийн хэлэлцүүлэгт хүрэлцэн ирсэнд баярлалаа. УИХ “Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын талаарх 18 дахь илтгэл”-ийг хэлэлцсэнтэй холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай тогтоолыг 2019 оны 06 дугаар сарын 06-ны өдөр баталсан. Энэ хүрээнд эрүүдэн шүүх, бусад хэлбэрээр хэрцгий хүнлэг бусаар хүний нэр төрийг доромжлон харилцахаас сэргийлэх, таслан зогсоохыг Засгийн газар үүрэг болгосон” гэлээ. Түүнчлэн эрүүдэн шүүлтийн талаарх ноцтой баримт олон нийтэд түгээгдсэн энэ үед хэлэлцүүлэг болж буйгаараа онцлогтой гэдгийг тэрбээр хэлж байв. 

УИХ-ын гишүүн, ХЭДХорооны дарга Н.Оюундарь хэлэлцүүлгийг нээж хэлсэн үгэндээ “1946 онд НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейгаас баталсан Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 5 дугаар зүйл дэх эрүү шүүлтээс ангид байх эрхийг Монгол Улсын хууль хяналтын байгууллагууд хэрхэн хангаж байгааг сонсохоор бид цуглаад байна. Манай улс 2000 онд Эрүүдэн шүүх болон бусад хэлбэрээр хэрцгий, хүнлэг бусаар буюу хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж шийтгэхийн эсрэг конвенцд нэгдэн орж, улмаар 2014 онд Эрүүдэн шүүх болон бусад хэлбээр хэрцгий, хүнлэг бусаар буюу хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж шийтгэхийн эсрэг конвенцын нэмэлт, протоколыг соёрхон баталж, хүчин төгөлдөр үйлчилж байна. 

Протоколд нэгдэж орсноос хойш нэг жилийн дотор оролцогч улс үндэсний түвшинд эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх байгууллагыг байгуулж, томилгоог шийдвэрлэсэн байх үүрэгтэй бөгөөд хангалттай төсөв, хүний нөөцтэй, үйл ажиллагаа нь хараат бус, бие даасан статус бүхий эрүүдэн шүүлтийн эсрэг байгууллагыг байгуулах ёстой. Харамсалтай нь энэ шаардлагыг одоо болтол манай улс биелүүлээгүй байна. Урьдчилан сэргийлэх үндэсний механизмын чиг үүргийг ХЭҮК-т хариуцуулахаар Засгийн газрын түвшинд ярилцаж байсан төдийхнөөр өнөөдрийг хүргэжээ” гэлээ.

Энэ байдал нь мөрдөн байцаалтын шатанд хүний эрх ноцтойгоор зөрчигдөж, сэжигтнүүдтэй хүнлэг бус харьцах, эрүүдэн шүүх байдал ужигран даамжрах анхдагч шалтгаан нөхцөл болсон гэж дүгнэдэг талаар тэрбээр хэлэв. Хууль сахиулагчид иргэдийнхээ эрүүдэн шүүлтээс ангид байх эрхийг бүрэн баталгаажуулж, хамгаалж чадахгүй байгаагаас улбаалаад хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байх, шударга шүүхээр шүүлгэх зэрэг үндсэн эрхүүд ноцтойгоор зөрчигдөж байгааг мөн дурдав. Хэрэг бүртгэл, мөрдөн байцаалтын шатанд эрүүдэн шүүлт хамгийн ихээр байгаа гэдгийг Хүний эрхийн дэд хорооны дарга хэлж байв. Нэг дүүргийн мөрдөн байцаагчид 80-200 эрүүгийн хэрэг хариуцуулдаг, дээрээс нь зөрчлийн талаарх гомдол, мэдээлэл нэмэгддэг. Энэ байдал нь мөрдөн байцаалтыг харгис аргаар явуулах, эрүүдэн тулгах замаар хэрэг хүлээлгэх суурь нөхцөл болж байгааг анхаарах шаардлагатайг тэрбээр хэлэв.

Мөн шүүхийн шинэчлэл, шударга шүүх байгуулах нэрийн дор далайцтай гэх арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлсэн гэх хэдий ч шүүх шударга бус байгаа талаарх иргэдийн гомдол нэмэгдсээр байгааг дурдав. Монгол Улс хэдийгээр Эрүүдэн шүүх болон бусад хэлбэрээр хэрцгий, хүнлэг бусаар буюу хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж шийтгэхийн эсрэг конвенцд нэгдсэн ч энэ хүрээнд хүлээсэн үүргээ биелүүлдэггүй болохыг тэрбээр шүүмжлээд зөвлөмж гаргах замаар нөхцөл байдлыг өөрчлөх шийдэл тодорхойлохоор энэхүү нээлттэй хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж буйг хэлсэн юм.  

    Тэрбээр “Өнөөдөр шударга ёсыг сахиулах үүрэгтэй төрийн байгууллагуудад шудрага бус байдал илүүтэй ажиглагдаж байгааг иргэд олон нийт шүүмжлэх боллоо. Улс төр, бизнесийн өрсөлдөгчөө дарахын тулд хууль, хүчний байгуулагуудыг ашиглах нь заншил болох шахсан байна.

    Хуулийн байгууллагын нэг хэсэг ажилтнуудын увайгүй, ёс зүйгүй байдлыг улс төрчид ашиглаж хуулийн байгууллагын эрх мэдлийг гартаа авахын тулд тэдэнд үүрэг даалгавар өгч томилдог төдийгүй үүнээс үүдэн тогтолцооны хараат бус байдал алдагдах, цаашлаад иргэд олон нийтийн төр, хуулийн байгууллагад итгэх итгэлийг алдагдуулж байгаа бөгөөд үр дүнд нь бүх хууль хяналтын байгууллагын удирдлага, бүх шатны шүүхийн шүүгчид улс төрөөс хараат байдалд, тэдний хамаарал, нөлөөллөөр ажиллаж, хууль иргэдэд бус улс төрчдөд үйлчилдэг хэрэгсэл, тэдний нөлөөллөө тогтоох талбар болжээ. Үүнийг засах үүднээс Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөлд шүүгч, шүүхийн хараат бус байдлыг хангах Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь шүүгчдийг шилж, сонгон шалгаруулж томилдог эрхтэй байх бөгөөд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч зөвхөн батламжлах эрхтэй байхаар тусгаад байна.

    Эрүүдэн шүүх болон хэрцгий, хүнлэг бусаар буюу хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж шийтгэхийг таслан зогсоох, ахин гаргуулахгүй байхын тулд нэн даруй холбогдох хууль тогтоомжид тодорхой, хэрэгжих заалтууд оруулах, хүлээлгэх хариуцлагыг өндөрсгөх, хууль шүүхийн байгууллагын удирдлагын тогтолцоо, бүтцэд эрүүдэн шүүлтийг хянах, зогсоох механизмыг бий болгож байж шудрага бус байцаалт, эрүүдэн шүүлттэй тэмцэж чадна.

    Сар хүрэхгүй хугацааны өмнө ирж ажилласан НҮБ-ын тусгай илтгэгч Мишель Форстийн зөвлөмжинд Хүний эрхийн хамгаалагчийн тухай хуулийг хэлэлцэж батлах шаардлагатай байгаа тухай илэрхийлсэн бөгөөд өнөөдрийн хэлэлцүүлгээс гарах зөвлөмжинд энэ талаар тусган Засгийн газар, Улсын Их Хуралд хүргүүлэх болно.

    Хүн бүрд эрүүдэн шүүлтээс ангид байх эрхийг нь ойлгуулж чадаж байж бид урьдчилан сэргийлж чадна. Энэ бол дан ганц төрийн үүрэг биш, Хүний эрхийн чиглэлийн төрийн бус байгуулгууд, иргэний нийгмийн оролцоо, хяналт, санаачлага шаардлагатай” гэлээ. 

Нээлттэй хэлэлцүүлгийн эхэнд ХЭҮК-ын гишүүн П.Оюунчимэг “Эрүү шүүлтээс ангид байх эрхийг хангахад тулгамдаж буй асуудал: Үндэсний хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, хүний эрхийн олон улсын эрх зүйн шаардлага” сэдэвт илтгэл, ХЗДХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Г.Билгүүн “Эрүүдэн шүүх болон бусад хэлбэрээр хэрцгий, хүнлэг бусаар буюу хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж, шийтгэхийн эсрэг конвенцын нэмэлт протоколын хэрэгжилт, Монгол Улсад үндэсний тогтолцоо бүрдүүлэх асуудлаар” сэдэвт илтгэлийг танилцуулсан юм. Мөн Эмнести интернэшл төрийн бус байгууллагын гүйцэтгэх захирал Б.Алтантуяа “Эрүүдэн шүүхийг хориглох олон улсын гэрээ, зөвлөмжүүдийн хэрэгжилт Монгол Улсад” сэдэвт илтгэл, Хууль зүйн сайд асан Х.Тэмүүжин “Эрүүдэн шүүлт тулгах гэмт хэрэгтэй тэмцэх бодлого, сургамж, шийдэл” сэдэвт илтгэлийг тус тус танилцуулсан юм.

Ийнхүү илтгэлүүдтэй холбогдуулан хэлэлцүүлгийн оролцогчид асуулт асууж, санал хэллээ. Сэлэнгэ аймгийн Жавхлан сумын малчин М.Баянмөнх хэсгийн төлөөлөгчийнхөө доромж харилцаа, хүчирхийллийн талаар хэлж, орон нутагт ийм байдал түгээмэл байгааг анхааруулаад цагдаагийн ажилтнууд ямар тохиолдолд гав хэрэглэх ёстой, Зөрчлийн хуулийн талаар тодруулж, хариулт авсан юм. Орхон аймгийн өндөр настан Д.Ойсайхан 2005 онд хүүхэд нь хилсээр хэлмэгдэн, эрүү шүүлтэд орж байсан талаар дэлгэрэнгүй ярьж, хууль хүчний байгууллагын албан хаагчид хүний эрхийг ноцтойгоор зөрчдөг олон тохиолдлын нэг хэмээн хэлсэн. Түүнчлэн хүүхдийг нь баривчлах үед мөрдөн байцаагч нь оюутнуудыг оролцуулж, эрүүдэн шүүлт тулгах аргыг хэрэглэхүйц нөхцөлд хүргэж, нэг төрлийн сургалт болгож байгааг таслан зогсооход анхаарах шаардлагатайг хэллээ.

Мөн тэрбээр Орхон аймаг дахь уул уурхайн нөхцөл байдлаас үүдэн цагаан тоос нь орхончуудын эрүүл, аюулгүй орчинд аж төрөх эрхийг ихээхэн зөрчиж буйг хэлээд асуудлыг шийдвэрлүүлэх, оршин суугчдад нөхөн олговор олгуулах хүсэлтэй байгаагаа хэлсэн. УИХ-ын гишүүн асан Л.Оюунгэрэл нээлттэй хэлэлцүүлэгт оролцсон юм. Тэрбээр “Энэ бол цаг үеэ олсон арга хэмжээ. Бид эрүүдэн шүүлтийн тохиолдол бүрийг анхаарч, эцэслэн шийдвэрлүүлж байхгүй бол энэ нь эргээд эрүүдэн шүүж буй хүмүүст боломж, давуу байдал үүсгэдэг эрсдэлтэй. Тиймээс бид тохиолдол бүр дээр анхаарч, холбогдох арга хэмжээг авч байх нь нэн чухал. Би С.Зориг агсны хэргийн мөрдөн байцаалт хууль зүйн үндэслэлгүй, ёс бус байгааг илчилснийхээ төлөө маш их доромжлуулж, дарамтад орж байв.

УИХ-ын гишүүнээр ажиллаж байх үедээ би ийм нөхцөлд орж байсныг тэмдэглэн хэлье” гэлээ. Мөн тэрбээр Эрүүгийн хуулийн хэлэлцүүлэг, төслийн явцын талаар байр сууриа илэрхийлсэн юм. Түүнчлэн хуулийн дагуу хууль сахиулахын тулд холбогдох хуулийг батлах, аливаа хууль алагчлалгүй үйлчилдэг байх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх шаардлагатай болохыг хэлсэн. Хууль сахиулах тухай хуулийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэн баталснаар эрүүдэн шүүлт болон хууль сахиулагчдын ёс зүйгүй үйлдлүүдийг таслан зогсоож, тэдэнд хүний эрхийг дээдлэн ажиллах эрх зүйн үндсийг бүрдүүлнэ гэдгийг мөн дурдав. 

Үргэлжлүүлэн илтгэлүүдийг танилцууллаа. Тухайлбал, Мөрдөн байцаах албаны Тусгай субьектын үйлдсэн гэмт хэрэг мөрдөн шалгах хэлтсээс “Эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийн мөрдөн байцаалтын ажиллагааны явц” сэдэвт илтгэл, Улсын ерөнхий прокурорын газраас “Эрүүдэн шүүлт тулгах гэмт хэрэгт тавих прокурорын хяналт, үр нөлөө” сэдэвт илтгэлийг танилцууллаа. Харин Улсын дээд шүүхээс “Шүүхээр эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийг хянан шийдвэрлэхэд тулгамдаж буй асуудал” сэдвийн хүрээнд эрүү шүүлт тулгах тухай ойлголт, эрх зүйн зохицуулалтын талаар, эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийг шүүхээр хянан шийдвэрлэсэн байдлын талаар, шүүхийн эрх хэмжээ ба нотлох баримтыг үнэлэх тухай, шинээр илэрсэн нөхцөл байдлын талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгсөн юм. Төгсгөлд нь шүүхээр эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийг хянан шийдвэрлэхэд тулгамдаж буй асуудлын талаарх дүгнэлт, саналаа танилцууллаа. 

Нээлттэй нийгэм форумаас “Эрүүдэн шүүлт тулгах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, анхаарах зүйл” сэдэвт илтгэлийг танилцуулав. 

Үүний дараа хэлэлцүүлэгт оролцогчид санал хэлж, эрүүдэн шүүлтийн нөхцөл байдлын талаарх мэдээллүүлдээ хуваалцсан. Монфемнет үндэсний сүлжээний зөвлөх Д.Сүхжаргалмаа хорих ангиудад гардаг эрүүдэн шүүлтийн хэлбэр, хорих ангиудын тоноглолын талаар лавлаж, хариулт авсан. Бага насны хүүхэд нь бэлгийн хүчирхийлэлд өртөөд зан үйлийн эмгэгтэй болсон, тодорхой шалтгаанаар цагдаад баригдаад хүчирхийлэл, эрүү шүүлтэд өртсөн талаарх тохиолдлын талаар Л.Наранчимэг мэдээлсэн. Цагдаа, мөрдөн байцаагч, прокурор, шүүх байгууллагууд хамтран иргэд, сэжигтнүүдийг эрүүдэн шүүж, хохироодог байдлын талаар ярив.

Эдгээр байгууллагын ажилтнууд, мэргэжилтнүүд нь хүний эрхийн талаар ямар ч ойлголтгүй байдгийг мөн хэлж байлаа. Гэмт хэргийн сэжигтнүүдийг манай улсад ерөнхийд нь хамруулж ойлгоод, нэг хэлбээр мөрдөн байцааж, шүүн таслах ажиллагаа явуулдаг. Өнөөдрийн байдлаар 461 дүгээр ангид 18-20 насны 4000 гаруй залуучууд сэжигтэн, яллагдагчаар хоригдож байгаа гэдэг мэдээллийг Л.Наранчимэг хэлээд өсвөр насны залуучуудын онцлог, нөхцөл байдлыг тооцож, харгалзах шаардлага бий гэдгийг хэллээ. Хууль хүчний байгууллагынхан ямар ч тохиолдолд иргэн, сэжигтнийг зодож, цохих эрхгүй гэдгийг тэрбээр онцолж байв.

Бусад оронд хууль тогтоогчдын зан байдлын тухай хууль байдаг жишээг тэрбээр дурдаж, хууль сахиулагчдын үйл ажиллагааг хянаж байх шаардлагын талаар хэлсэн. Улсын өмгөөлөгч Д.Цэнд-Аюуш хэлэлцүүлэгт оролцож буй прокурор, шүүхийн байгууллагын төлөөллөөс зарим зүйлийг тодруулсан. Прокурорын дэргэдэх мөрдөн байцаах албыг нэн даруй дахин байгуулах шаардлагатай байгаа талаар өмгөөлөгч С.Отгонгэрэл хэлсэн бол хилс хэрэгт 8.1 жил сэжиглэгдэж, 8 удаагийн шүүхээр шийдвэрлүүлэн, энэ хугацаандаа Хэнтий аймгийн мөрдөнд 3 сар, Ганц худагт 4 сар хоригдож хохирч байсан талаараа Хэнтий аймгийн иргэн С.Оюунцэцэг ярьсан.

Тэрбээр ХЭҮК-т хандсанаараа 72 сая төгрөгийн нөхөн олговор тогтоолгосон боловч тодорхой шалтгааны улмаас 24 сая төгрөгийн нөхөн олговор авчээ. Тэрбээр бичиг үсэг мэдэхгүй, тодорхойгүй шалтгаанаар удаан хугацаанд шүүх, хууль хүчний байгууллагаар явж маш их хохирсондоо гомдолтой байдаг бөгөөд хууль хүчний байгууллага, шүүх, цагдаагийн байгууллагууд иргэдийг энэ мэтээр үндэслэлгүй сэжиглэх, тодорхойгүй хэрэг хүлээлгэх гэж шахалт үзүүлэхгүй байхыг хүсч буйгаа хэлсэн.

Мөн 2015 онд Гаалийн ерөнхий газрын Төрийн захиргаа, хамтын ажиллагааны газрын даргаар ажиллаж авилга авч, хууль бус хоёр томилгоо хийсэн гэх мэдээллийн дагуу АТГ-т шалгагдан гүйцэтгэх ажиллагааны хохирогч болсон Б.Оюундэлгэр өөрийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулсан. Тэрбээр хууль тэгш үйлчлэх зарчим алдагдаад байгаа талаар, эрүүдэн шүүлт гэдэг зөвхөн хорих ангид байдаг гэж байгаа нь буруу, ажлын байран дээр ч үйлдэгдэж буй гэдгийг хэлж байв. Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд асан Л.Гансүх хууль, шүүхийн байгууллагад ёс зүйгүй, шударга бус үйл ажиллагаа явуулдаг бүтцийг устгах, хууль хүчний байгууллагуудын хүний эрх, эрх чөлөөний эсрэг үйлдэж буй гэмт хэргийг шийдвэрлэдэг тусдаа мөрдөн байцаах газар байгуулахтай холбоотой саналыг хэлсэн юм.

Түүнчлэн өмгөөлөгч Л.Түвшинцэнгэл цагдан хорих, таслан шийдвэрлэх арга хэмжээтэй холбоотой нөхцөл байдлын талаар шүүмжилж, нөхцөл байдлын талаар тодорхой жишээ баримтуудыг дурдаад холбогдох хуулиудад өөрчлөлт оруулах шаардлага байгааг хэлсэн юм. Хэлэлцүүлэгт оролцохоор ирсэн Хөвсгөл аймгийн иргэн Д.Энхмандах өөрийн кейсийг дэлгэрэнгүй ярьж өгсөн. Тэрбээр “Ямар нэг гүйцэтгэх ажиллагааны үеэр бага насны хүүхдүүдийн асуудлыг огт тооцохгүй, хэрэгсэхгүй орхидог нь эргээд хүүхдүүдийг эрүү шүүлтэд дам хэлбэрээр өртүүлдэг болохыг өөрийн биеэр туулсан” хэмээн хэлж байв. Хууль, шүүхийн байгууллагын энэ үйл ажиллагаанаас 01-14 насны зургаан хүүхэд ийнхүү дам хохирсон талаар хэлж байсан. 

Түүнчлэн тодорхой хэрэгт сэжиглэгдэн, удаан хугацаанд шалгагдаад 7 жилийн дараа цагаадсан хэдий ч нийгэм үүнийг нь хүлээн зөвшөөрдөггүй, өнөөдрийг хүртэл ажил хөдөлмөр эрхэлж чаддаггүйгээс амьжиргааны нөхцөл байдал тун хүнд, амьдрах газаргүй байгаагаа хэлж байв. Хэрэгт сэжиглэгдэж байх үеэр хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд хэргийн талаар тогтмол мэдээлж байсан боловч 7 жилийн дараа цагаатгагдахад үүнийг хэн ч тоохгүй байсан нь өөрөө хүчирхийллийн нэг хэлбэр гэдгийг хэлж байсан. Энэ мэтчилэн гэмт хэргийн сэжигтнүүдийн эрүүдэн шүүлтэд өртдөг талаарх кейс, хугацаат цэргийн албан хаагчдын эрүүдэн шүүлтийн нөхцөл, хуулийн дагуу мэргэжлийн үйл ажиллагаа зохих журмаар явуулсныхаа төлөө хохирч, гэмт хэрэгт сэжиглэгдэн удаан хугацаанд хохирсон талаарх тохиолдлуудаа ярьж, шийдвэрлэх гарцын талаар тус тусын байр суурийг илэрхийлж байлаа. 

Дэлгэрэнгүй унших

Сэтгэгдэл

Улстөр нийгэм

Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын хамтарсан хорооны ээлжит VI хуралдаан Сөүл хотноо болов

Огноо:

,

Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын Хамтарсан хорооны ээлжит VI хуралдаан энэ сарын 23-25-нд Сөүл хотноо амжилттай зохион байгуулагдав.

Хуралдааныг Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга, Монголын хэсгийн даргаД.Амарбаясгалан, БНСУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд, Солонгосын хэсгийн дарга Ли Ду Хүн нар ахалж, хоёр улсын яам, байгууллагын албаны төлөөлөл оролцов.

Хуралдааны үеэр хоёр улсын эдийн засгийн хамтын ажиллагааг бодитоор хөгжүүлэхэд Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын Хамтарсан хорооны механизм чухал үүрэгтэйг тэмдэглэж, ээлжит VI хуралдаанаар хоёр улсын харилцааг “Стратегийн түншлэл”-ийн түвшинд бэхжүүлэн хөгжүүлэх,Монгол Улсын Засгийн газрын “Алсын хараа 2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлого, “Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ыг БНСУ-ын Засгийн газрын бодлоготой уялдуулан тээвэр, логистик, дэд бүтэц, уул уурхай зэрэг салбарт бүтээн байгуулалтын томоохон төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, БНСУ-ын хөрөнгө оруулалт, ноу-хау, техник технологийг нэвтрүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн бодит агуулгаар баяжуулах талаар тодорхой санал солилцов.

Мөн БНСУ-ын хөнгөлөлттэй зээл, буцалтгүй тусламжаар хэрэгжүүлж буй төсөл, хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлж, харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөхиүлэн дэмжиж ажиллах талаар ярилцав. Солонгосын тал Монгол Улсад хэрэгжүүлж буй зээл, тусламжийн төсөл, хөтөлбөрийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх, явцыг эрчимжүүлэх хүрээнд хөгжлийн хамтын ажиллагааны талаар зөвлөлдөх хоёр талын уулзалтыг тогтмол зохион байгуулахыг санал болгов.

Монгол Улс, БНСУ нь ардчилал, хүний эрх, эрх чөлөө, зах зээлийн эдийн засгийн харилцааны нийтлэг үнэт зүйлстэйг талууд тэмдэглэж, улс төрийн яриа хэлэлцээг эрчимжүүлж, гадаад бодлого, аюулгүй байдал, батлан хамгаалах асуудлаарх стратегийн яриа хэлэлцээний механизмыг бэхжүүлэх талаар санал нэгдэв.

Хуралдааны үеэр Хөшигийн хөндийн эдийн засгийн чөлөөт бүсийн бүтээн байгуулалтын хүрээнд БНСУ-ын ухаалаг хот байгуулсан туршлагыг судлах чиглэлээр хэрэгжүүлж буй хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх,Солонгосын “K-City Network” төсөл хөтөлбөрийг “Шинэ Зуунмод” хотод хэрэгжүүлэх, Алтанбулагийн тээвэр, логистикийн төв байгуулах техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулах, төслийн дараагийн шатанд Алтанбулагийн тээвэр, логистикийн төвийг барьж байгуулах төслийг хэрэгжүүлэх талаар хамтран ажиллахаар тохиролцов.

Солонгосын тал газрын ховор элемент, хагас дамжуулагчийн түүхий эд нийлүүлэхэд Монгол Улстай хамтран ажиллах сонирхлоо нотолж,“Газрын ховор металлын хамтарсан судалгааны төв”-ийг Монгол Улсад байгуулах, газрын ховор металлын чиглэлээр хамтран ажиллах хамтарсан Ажлын хэсгийн уулзалтыг ойрын хугацаанд зохион байгуулахаар тогтов.

Түүнчлэн худалдаа, хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн орчныг бэхжүүлэх хүрээнд “Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээр” байгуулах яриа хэлэлцээг эхлүүлэх бэлтгэлийг хангаж, “Хөрөнгө оруулалтыг хөхиүлэн дэмжих, харилцан хамгаалах тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр”-ийг шинэчлэх ажлыг эрчимжүүлэхээрболов. Мөн худалдаа, хөрөнгө оруулалтын таатай нөхцөлийг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ Бизнес Форум, үзэсгэлэн зэрэг арга хэмжээг зохион байгуулан бизнес, аж ахуйн нэгжүүдийн хэлхээ холбоог бэхжүүлэхэд дэмжиж ажиллахаар болов.

Монгол Улсын Засгийн газраас аялал жуулчлалыг дэмжих хүрээнд 2023-2025 оныг “Монголд зочлох” аялал жуулчлалын жил болгон зарлаж, ирэх он жилд гадаадын нэг сая жуулчин авах зорилт тавин ажиллаж буйтай холбогдуулан олон улсын жишиг стандартад нийцсэн аялал жуулчлалын дэд бүтцийг хөгжүүлэх,хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх,бүтээгдэхүүн үйлчилгээг нэмэгдүүлэх, маркетинг сурталчилгааны чиглэлээр БНСУ-тай хамтран ажиллах сонирхлоо илэрхийлэв. Солонгосын тал Монгол Улсыг БНСУ-д сурталчлан таниулах, аялал жуулчлалын урсгалыг нэмэгдүүлэхэд Сөүл хотноо байгуулагдсан Монголын Аялал жуулчлалын төв чухал үүрэгтэйг онцлон тэмдэглэв.

Мөн энэ хүрээнд хоёр улсын хооронд нислэг үйлдэх агаарын тээврийн үйл ажиллагааг дэмжих, Улаанбаатар-Инчоны чиглэлд “Аэромонголиа” ХХК-д зорчигч тээврийн хуваарьт нислэг үйлдэж эхлүүлэхээр тохиролцож,карго тээврийг эрчимжүүлэхээр тогтов.

Монгол, Солонгосын иргэдийн солилцоог өргөжүүлэх хүрээнд соёл, урлаг, боловсрол, эрүүл мэнд, хүүхэд, залуучуудын хөгжил, хүмүүнлэгийн салбарын хамтын ажиллагааг дэмжиж ажиллах талаар ярилцав. Мөн БНСУ-д оршин суугаа манай иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах болон хоёр улс харилцан адил байх зарчмын дагуу иргэд зорчих таатай нөхцлийг бүрдүүлэх, эмчилгээний зорилгоор зорчих монгол иргэдэд визийн нөхцлийг хөнгөвчлөх чиглэлд талууд онцгойлон анхаарч ажиллахаар болов.

Хуралдааны хүрээнд Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Д.Амарбаясгалан БНСУ-ын Гадаад хэргийн сайд Пак Жин, Солонгосын Хүний нөөцийн удирдлагын сайд Ким Сын Хо, Солонгосын Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллагын тэргүүн Сун Хёг Сан нартай тус тус уулзаж, БНСУ-ын буцалтгүй тусламжаар хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрийн явц байдлыг дүгнэж, цаашид хүний нөөцийг чадавхжуулах, Мэдлэг хуваалцах хөтөлбөрийн хүрээнд төрийн албаны шинэчлэл, төрийн албан хаагчдыг мэргэшүүлэх чиглэлд хамтран ажиллахаар тохиров.

Түүнчлэн, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааны талаар санал солилцож, солонгосын тал манай “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” санаачилгыг цаашид ч дэмжиж ажиллахаа нотлов.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсад айлчилж байна

Огноо:

,

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх гэргий Лувсандоржийн Болорцэцэгийн хамт Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсад төрийн айлчлал хийхээр 2022 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдөр Бээжин хотноо хүрэлцэн очлоо.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг БНХАУ-ын Гадаад хэргийн дэд сайд Сүнь Вэйдун, Гадаад хэргийн яамны Азийн газрын захирал Лю Жиньсун, Монгол Улсаас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Т.Бадрал нарын төлөөлөгчид угтав.

Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх маргааш БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпинтэй албан ёсны хэлэлцээ хийнэ.  Мөн БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн Ерөнхий сайд Ли Көчян, Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Байнгын хорооны дарга Ли Жаньшу нар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид бараалхана.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

УИХ: Намын бүлэг, ажлын хэсгүүд хуралдана

Огноо:

,

Монгол Улсын Их Хурал дахь намын бүлэг, ажлын хэсгүүдийн өнөөдөр /2022.11.28/ хуралдах хуралдааны товыг та бүхэнд хүргэж байна.

 

Д/Д

ХУРАЛДААН

ХЭЛЭЛЦЭХ АСУУДАЛ

ЦАГ

ТАНХИМ

1

Улсын Их Хурал дахь Монгол Ардын намын бүлгийн хуралдаан

10.00

“Жанжин Д.Сүхбаатар”

2

Улсын Их Хурал дахь Ардчилсан намын бүлгийн хуралдаан

10.00

“Их Эзэн Чингис хаан”

3

Нийгмийн бодлогын байнгын хороо

Хүүхдийн эрхийн тухай, Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хянан шалгах, хүүхдийн эрхийг хамгаалах чиг үүрэгтэй байгууллагуудын үйл ажиллагаатай танилцах үүрэг бүхий ажлын дэд хэсгийн хуралдаан

10.00

“Үндсэн хууль”

4

Түр хороо /Хүнсний хангамжийг нэмэгдүүлэх, чанар аюулгүй байдлыг хангах, хөдөө аж ахуй үйлдвэрлэлийг дэмжих/

Хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулах болон санхүү төсвийн асуудлыг судалж, санал боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

12.00

“Үндсэн хууль”

5

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хороо

Боловсролын тухай хуулийн хэрэгжилтийн хүрээнд Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны гишүүд Баянзүрх дүүргийн 133 дугаар дунд сургууль, “Монгол  тэмүүлэл” сургуулийн хичээлийн байрны барилгын явц болон сургалтын үйл ажиллагаатай танилцана

12.00

-

6

Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо

“Монгол Улсын хилийн зурвас газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын дэд хэсгийн хуралдаан /Хаалттай/

13.00

“Их засаг”

7

Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо

“Монгол Улсын хилийн зурвас газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан /Хаалттай/

14.00

“Их засаг”

8

Эдийн засгийн байнгын хороо

Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

14.00

“Үндсэн хууль”

9

Хууль зүйн байнгын хороо

Улсын дээд шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигчтэй хийх нэр дэвшигчийн сонсгол

14.00

“Жанжин Д.Сүхбаатар”

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Чөлөөт цаг3 цаг 35 минут

Санхүүгийн зохицуулах хорооны ээлжит хуралдаан боллоо

Чөлөөт цаг3 цаг 38 минут

Томуугийн вирус таны эргэн тойронд хэр удаан "амьдардаг" в...

Улстөр нийгэм3 цаг 40 минут

Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын хамтарсан хорооны ээлжит...

Шударга мэдээ3 цаг 42 минут

Өнөөдөр нийслэлийн бүх шатны сургууль, цэцэрлэг цахимаар хичээллэнэ

Чөлөөт цаг3 цаг 46 минут

Улс орон даяар цэргийн тангараг өргөх ёслол боллоо

Чөлөөт цаг3 цаг 48 минут

ТЦА: Халтиргаатай замд хэрхэн автомашин жолоодох вэ

Улстөр нийгэм3 цаг 52 минут

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсад а...

Улстөр нийгэм3 цаг 56 минут

УИХ: Намын бүлэг, ажлын хэсгүүд хуралдана

Чөлөөт цаг3 цаг 59 минут

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна

Шударга мэдээ2022/11/25

Хилийн боомтууд дээр гаалийн салбар лабораторийг байгууллаа

Санал болгох