Бидэнтэй нэгдэх

Үзэл бодол

Т.Түмэнжаргал: Ирээдүйн эрүүл, зөв иргэний төлөө үдийн хоолны үйлчилгээг нэвтрүүлэх нь чухал

Огноо:

,

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол үйлдвэрлэл үйлчилгээний тухай хуулийг ирэх  сарын 1­ний өдрөөс хэрэгжүүлж эхэлнэ. Хуулийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд сургуулийн гал тогоонд ажиллах тогоочдын ур чадварыг дээшлүүлж, чадавхжуулах “Сургуулийн хүүхдийн хоолны тогоочийн мэргэшүүлэх сургалт”-ыг Боловсрол, шинжлэх ухааны яам, Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуультай хамтран зохион байгуулж байна. Тус сургалт болон ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол үйлдвэрлэл үйлчилгээний тухай хуулийн талаар Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны Суралцагчийн хоол үйлдвэрлэлийн хэлтсийн дарга Т.ТҮМЭНЖАРГАЛТАЙ ярилцлаа.

-Үдийн цай хөтөлбөрийг үдийн хоол болгох шийдвэрийг Засгийн газар гаргасан. Уг хуулийг хэрэгжүүлснээр ямар давуу тал бий болох вэ? 

-2019 оны УИХ-ын чуулганаар Ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хуулийг баталсан. Энэ хуулийн зорилт нь ерөнхий боловсролын сургуульд суралцагчийн оюуны болон бие бялдрын өсөлт хөгжлийг дэмжих, хооллох зөв дадал төлөвшүүлэхэд чиглэсэн сургуулийн хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний тогтолцоо, удирдлага, зохион байгуулалт, оролцогчийн эрх, үүрэг, хариуцлага, хяналт тавихтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршиж байгаа юм. Хуулийг хэрэгжүүлэх тухай Улсын Их хурлын 53 дугаар тогтоолын дагуу 2021 оноос 1-5 дугаар анги, 2022 оноос дунд анги, 2023 оноос ахлах ангийн сурагчдад үдийн хоолны үйлчилгээнд хамруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Дэлхийн 180 гаруй оронд хүүхдийн хоолны хуулийн зохицуулалт байдаг. Хуулийг үр дүнтэй хэрэгжүүлж 10-15 жилийн дараах  эрүүл, зөв монгол залуусын үеийг бий болгох нь чухал юм.

 

-Сургуулийн хүүхдийн хоолны тогоочийн мэргэшүүлэх сургалтад хэчнээн хүнийг хамруулж байна вэ?

-Сургуулийн тогооч нар бол дээрх зорилтыг бодит биеллээ олоход голлох үүрэгтэй. Иймээс хамгийн түрүүнд тогооч нараа бэлтгэх хэрэгтэй. Сургалтыг 14 хоногийн хугацаатай явуулах бөгөөд нийслэлийн 18 сургуулийн 25 тогоочийг хамруулан хоол хүнсний илчлэгт чанар, хүүхдийн хоолны цэс зохиох, хүүхдийн хоол бэлтгэх технологийн онцлог, хоолны илчлэг тооцох аргачлал, түүхий эд бүтээгдэхүүний чанар, хүлээн авах, хадгалалт тээвэрлэлтэд тавих шаардлага зэрэг онолын болон практик дадлагыг хослуулан явуулж байна. Суралцагчдад эрүүл, шим тэжээллэг хоол хүнсийг бэлтгэж хүргэхэд тогооч нарын үүрэг хариуцлага чухал бөгөөд цаашид энэ чиглэлийн сургалтыг үе шаттайгаар зохион байгуулахаар төлөвлөөд байна. Сургалтыг өргөн хүрээнд өөрөөр хэлбэл улсын хэмжээнд зохион байгуулахад олон улсын байгууллага, төсөл хөтөлбөрүүдтэй хамтран ажиллаж байна. Тухайлбал Койка, Жайка, Дэлхийн банк, Нэгдсэн Үндэсний байгууллагын Хүүхдийн сан зэрэг олон улсын байгууллагатай хамтран ажиллах төсөл хөтөлбөрүүдийг боловсруулаад байна. Эхний төслүүд 2021 оноос эхлээд хэрэгжээд явахаар мэргэжлийн хүний нөөцийг бэлтгэх, чадавхжуулах гээд олон асуудлууд шийдэгдэнэ. Тэд ч бидний саналыг нааштай хүлээж авч байгааг дуулгахад таатай байна. Өнгөрсөн онд  Нэгдсэн Үндэсний байгууллагын Хүүхдийн сантай хамтран эхлүүлсэн Эрүүл хооллолт-Идэвхтэй хөдөлгөөнийг дэмжих төсөл хөтөлбөрийн үргэлжлэл болж ирэх сард бид Баянхонгор, Говь-Алтай, Завхан аймгийн сургууль цэцэрлэгт очиж, төслийн хүрээнд  хүүхдийн хоолны 185 нэр  цэсийг боловсруулснаа танилцуулах, тогооч нарыг сургах сургалтыг зохион байгуулахаар явах гэж байна. Энэ үеэрээ тус аймгуудын сумдын тогооч нарыг хамруулна. Өнгөрсөн онд дээрх гурван аймгийн сургуулийн гал тогоог дээрх сангийн тусламжаар шинэ тоног төхөөрөмжтэй болгосон юм.

-Сурагчид сургууль дээрээ үдийн хоол идэх нь хэр ач холбогдолтой вэ?

-Сургуулийн үдийн хоол гэдэг бол тухайн хүүхдийн ходоодыг зүгээр нэг цатгах тухай асуудал биш юм. Дэлхийн олон оронд үдийн хоолоороо дамжуулан нийгмийн халамжийн үйлчилгээг явуулдаг. Ялангуяа Азийн орнууд болох Япон, Солонгос зэрэг оронд сургуулийн Үдийн хоолны үйлчилгээ өндөр хөгжсөн байдаг. “COVID-19” цар тахлаас болоод сургууль, цэцэрлэгийн үйлчилгээ дэлхийн олон оронд тасалдсан. Үүнтэй холбоотойгоор дэлхийн 60 гаруй сая хүүхэд өлсгөлөнд өртөх аюултай болоод байгаа тухай мэдээлэл байна. Тодруулбал, тухайн хүүхдүүд сургуульдаа явж, үдийн хоол идэж, хоногт хоол хүнснээсээ авах илчлэгийн тодорхой хувийг авдаг. Манай оронд ч гэсэн хүүхдүүд сургуулийнхаа үдийн цай үйлчилгээнд хамрагдсанаар суралцагчдын хичээлийн идэвх, ирц сайжирсан судалгааны дүн байдаг. Гэдэс цатгалан эрүүл хүүхдүүд хичээлдээ сайн сурахад томоохон түлхэц болно. Бидний бас нэг анхаарах ёстой зүйл бол хоол хүнсний харшилтай хүүхдүүд байдаг. Тэдэнд тохирох тусгай хоол бэлтгэж өгөх хэрэгтэй. Энэ бол гаднын орнуудад тогтсон хэвшсэн асуудал гэж хэлж болно. Иймээс сургуулийн хоол зүйч, эмч хоёр нягт хамтран ажиллах шаардлагатай. Сургууль дээрээ хүүхэд шим тэжээл сайтай хоол идээд сурчихвал түргэн хоол, чихэрлэг амттан худалдан авч идэхгүй байх бүрэн боломжтой.

-Энэ жилийн хувьд үдийн цай хөтөлбөр үргэлжлэх үү?

-Бид ирэх нэг жилийн хугацаанд үдийн цайг үдийн хоол болгох бэлтгэл ажлаа хангаж ажиллана. Ингээд ирэх оны есдүгээр сарын 1-нээс эхлэн бага ангийн сурагч бүр сургууль дээрээ үдийн хоол идэх боломжоор хангагдана гэсэн үг. Энэ жилийн хувьд үдийн цай хөтөлбөр хэвийн үргэлжилнэ. Цар тахлын энэ үед сургууль дээр нь хүүхдэд амин дэмээр баялаг, дархлааг дэмжсэн, байгалийн гаралтай жимсний шүүс, халуун ундааг сонгон өгөх нь зүйтэй.  Үдийн цайны хувьд хүүхдийн хоногт авах илчлэгийн 10-15 хувийг олгоно. Үдийн хоол болоод ирэхээрээ хоногт авах илчлэгийнхээ 30-35 хувийг тухайн сурагч авах боломжтой болно.

-Сурагч бүрийг эрүүл чанартай аюулгүй үдийн хоолоор хангах ажилд хэр бэрхшээл тулгарч байгаа вэ?

-Бидний одоо явуулж буй үдийн цай хөтөлбөр нь хангамжийн нэгдсэн тогтолцоонд шилжээгүй. Олон сургуулийн хувьд зах зээлээс гэрээт борлуулагчаас хүнсний түүхий эдээ олон шат дамжлагаар дамжуулан хүлээн авдаг. Иймээс ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол, хүнсний хангамжийг нэгдсэн системд оруулах шаардлагатай. Баталгаатай нэг эх үүсвэрээс, тогтвортой үнээр хүнсний түүхий эд бүтээгдэхүүнээ авах нь чанар аюулгүй байдалд ч тустай байх болно. Мөн ерөнхий боловсролын сургуулийн гал тогоог  стандартын шаардлага хангуулах томоохон ажил байна. Бидний явуулсан нэгэн судалгаагаар улсын хэмжээнд  огт гал тогоогүй 30 орчим сургууль байна. Үүнээс гадна зориулалтын бус гал тогоотой сургууль ч бас байна. Гал тогоогүйн улмаас шууд бэлэн бүтээгдэхүүн худалдан авч үдийн цайндаа олгож байна гэсэн үг. Тэдгээр бүтээгдэхүүн нь чанар аюулгүй байдлын баталгаажилтгүй, хаана хэзээ үйлдвэрлэсэн тодорхойгүй хүүхдэд ямар ч шим тэжээл болохгүй, өөрөөр хэлбэл хоосон илчлэг болдог бүтээгдэхүүн байх асуудал ихээхэн гардаг. Үүний дараа суралцагчдад эрүүл, аюулгүй хоол хүнсийг хүргэхэд мэргэжлийн хүний нөөцийн асуудал чухал. Түүнчлэн сургуульд хоол зүйч ажиллана гэж тус хуульд заасан байгаа. Тухайн сургуулийн Үдийн хоолны шим тэжээллэг  чанар аюулгүй байдалд хяналт  дотоод хяналтаа тавьж, тогоочид зөвлөгөө өгч ажиллах гол хүн нь хоол зүйчид байх юм. Гэтэл өнөөдөр цөөн хэдэн сургуульд хоол зүйчээр мэргэжилтэн бэлтгэж байна. Ер нь энэ төрлийн мэргэжлийг сонгон суралцвал ирээдүйд ажлын байр нь бэлэн байна. Мөн хүнсний чиглэлээр төгссөн хүмүүсийг 1-1.5 жилийн хугацаанд суралцаж, мэргэжлийн хоол зүйч болох  хөрвүүлэн сургах сургалт ШУТИС дээр явагдаж байна.

Эцэст нь хэлэхэд хүүхдэд учирдаг хоол тэжээлийн гурван дарамт байдаг тухай НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн хийсэн судалгаанд дурдсан байдаг. Үүнд 1.хоол тэжээлийн дутал 2. далд өлсгөлөн 3. илүүдэл жин таргалалт. Эдгээр асуудал нь бүгд эрүүл, зөв хоол, хүнсийг зохистой хэмжээгээр хэрэглээгүйгээс үүдэлтэй. Иймээс ирээдүйн монголын иргэдийнхээ төлөө тэдний хоол хүнсний аюулгүй байдлыг хангаж ажиллах нь бүх нийтийн үүрэг болоод байгааг хэлмээр байна.

ЭХ СУРВАЛЖ: МОНГОЛЫН ҮНЭН СОНИН. 2020.08.20

Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Үзэл бодол

Г.Дамдинням: Үүргээ биелүүлэхгүй байгаа шатахуун импортлогчдын тусгай зөвшөөрлийг цуцална

Огноо:

,

Шатахууны хангамж, нийлүүлэлтийг тогтворжуулах Шуурхай штабын шийдвэрийг хэрэгжүүлэхгүй, шатахуун түгээлтэд хязгаарлалт тогтоож буй аж ахуйн нэгжүүдэд торгууль ногдуулж, шаардлагатай тохиолдолд тусгай зөвшөөрлийг нь цуцлах хүртэл арга хэмжээ авна гэж Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням мэдэгдлээ.

Сүүлийн өдрүүдэд Улаанбаатар хотод АИ-92 автобензиний нийлүүлэлт нэмэгдэж байгаа ч зарим шатахуун түгээх станц 24 цагаар ажиллахгүй, боломжтой бүх түгээгүүрээр үйлчлэхгүй, зөвхөн талон болон гэрээт байгууллагад шатахуун олгох зэргээр борлуулалтад хязгаарлалт хийж байгаа асуудал гарчээ.

Наймдугаар сарын 14-нөөс хойш нийслэлд хоногт 2000-3000 тонн АИ-92 автобензин буулгаж байгаа бөгөөд нийлүүлэлтийг хэвийн болгохын тулд импортлогч компаниуд болон шатахуун түгээх станцууд түгээлтээ нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгааг Шуурхай штабаас анхааруулсан байна.

Иймд шатахуун түгээх станцуудыг 24 цагаар ажиллуулах, боломжтой бүх түгээгүүрээр иргэдэд үйлчлэх, талон болон гэрээт байгууллага гэсэн шалтгаанаар жижиглэнгийн борлуулалтыг дур мэдэн хязгаарлахгүй байх чиглэл өгчээ.

Шуурхай штабын өгсөн үүргийг хэрэгжүүлээгүй аж ахуйн нэгжүүдэд эхний ээлжид холбогдох хууль, журмын дагуу торгууль ногдуулж, зөрчил үргэлжилсэн тохиолдолд тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл арга хэмжээ авахыг холбогдох албаныханд үүрэг болгосон байна.

Г.Дамдинням шатахууны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ ирсэн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчдэд саадгүй хүргэх нь импортлогч, борлуулагч аж ахуйн нэгжүүдийн хүлээсэн үүрэг гэдгийг онцолжээ.

 
 
 
Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Наймдугаар сард шатахууны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлнэ

Огноо:

,

Шатахууны нийлүүлэлттэй холбоотой хүндрэлээс болж иргэд олон цагаар дараалалд зогсож, цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө, ажлаа алдаж байгааг Ерөнхий сайд Н.Учрал өөрийн цахим хуудаснаа онцоллоо. Тэрбээр шатахууны хангамжийн бодит нөхцөл байдлыг иргэдээс нуухгүй, мэдээллийг нээлттэй хүргэнэ гэдгээ мэдэгдэв.

Засгийн газар шатахуун, түлшний хангамжийг тогтворжуулах чиглэлээр богино, дунд, урт хугацааны арга хэмжээ хэрэгжүүлж буйг Ерөнхий сайд танилцуулсан юм.

Богино хугацаанд нийлүүлэлтийг тасалдуулахгүй байхад анхаарч, наймдугаар сард ОХУ-аас 49,280 тонн АИ-92, 1,280 тонн АИ-95 автобензин, 89,930 тонн дизель түлш нийлүүлэхээр тохиролцжээ. Үүн дээр нэмээд ОХУ-аас 25 мянган тонн АИ-92 автобензин, 5 мянган тонн онгоцны түлш авахаар болсон аж.

Шатахууны импортыг нэг улсаас хэт хамааралтай байлгахгүй байх хүрээнд БНХАУ-аас эхний ээлжид 6 мянган тонн АИ-92, БНСУ-аас 20 мянган тонн АИ-92 импортлон нөөц бүрдүүлэхээр ажиллаж буй. Ингэснээр шатахууны эх үүсвэрийг төрөлжүүлж, нийлүүлэлтийн сувгийг нэмэгдүүлэхээр төлөвлөжээ.

Дунд хугацаанд Монгол Улс дор хаяж гурван сарын шатахууны нөөцтэй болох зорилт тавьсан. Энэ хүрээнд шинээр байгуулж буй эхний зургаан агуулах, нөөцийн савыг наймдугаар сарын 20-нд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ. Эдгээр сав ашиглалтад орсноор АИ-92 автобензиний нөөц 13 хоногоор нэмэгдэх тооцоотой.

Мөн 2026 оныг дуустал нийт 22 нөөцийн савыг ашиглалтад оруулж, шатахууны нөөцийг 45 хоногоор нэмэгдүүлэх, улмаар 2027 онд дор хаяж гурван сарын нөөц бүрдүүлэх зорилт тавьжээ.

Урт хугацаанд дотоодын шатахууны хэрэгцээний тодорхой хэсгийг өөрийн үйлдвэрлэлээр хангах зорилгоор Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтыг үргэлжлүүлж буй. Үйлдвэрийг 2028 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн бөгөөд Ерөнхий сайдын мэдээлснээр бүтээн байгуулалтын гүйцэтгэл 60 орчим хувьд хүрчээ. Төслийн талбайд 5000 гаруй хүн гурван ээлжээр ажиллаж байгаа аж.

Газрын тос боловсруулах үйлдвэр ашиглалтад орсноор Монгол Улс шатахуун, түлшний хэрэгцээний 55-60 хувийг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах боломжтой гэж Засгийн газар тооцжээ.

Ерөнхий сайд Н.Учрал үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын явц, гүйцэтгэлийг сар бүр хянаж, холбогдох байгууллагуудад үүрэг чиглэл өгч ажиллахаа мөн мэдэгдлээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Л.Чинбат: Хүн сонирхож, сэтгэл зүрхээ зориулсан зүйлдээ л амжилт гаргадаг

Огноо:

,

Хүн бүрийн манлайлал, удирдах арга барил өөр, өөрийн онцлогтой. Тэр онцлогийг ажил, мэргэжлийн ур чадвартай хослуулж ажиллах нь амжилтын эхлэл болж, хамт олны итгэлийг хүлээдэг. Тиймээс энэ удаад Увс аймгийн Онцгой байдлын газрын дарга, хурандаа Л.Чинбаттай түүний ажлын замнал, арга барилын талаар ярилцлаа.
-Таны карьерын замнал хэрхэн эхэлж, үргэлжилж байна вэ?
Миний амьдралын бүхий л үе шат Онцгой байдлын албатай салшгүй холбоотой. Энэ албаны нэгэн эд эс болж, 1996 оноос хойш тасралтгүй 30 дахь жилдээ ажиллаж байна.
Миний бие Батлан хамгаалах их сургуулийг 1996 онд холбооны инженер мэргэжлээр төгссөн. Төгсөөд Завхан аймагт нефтийн гэрээт байцаагчаар томилогдон ажлын гараагаа эхлүүлж байлаа. Улмаар 2000 онд нефтийн гэрээт байцаагчдын албыг татан буулгаснаар Булган аймгийн Гал түймэртэй тэмцэх газрын Гал түймэр унтраах, аврах 50 дугаар ангид салааны захирагчаар томилогдон дөрвөн жил ажилласан. Үүнээс хойш буюу 2004-2024 онд Налайх дүүргийн Онцгой байдлын хэлтэст салааны захирагчаас хэлтсийн дарга хүртэл албан тушаал эрхэлж байгаад Увс аймгийн Онцгой байдлын газрын даргаар 2024 оны есдүгээр сард томилогдон үүрэг гүйцэтгэж байна.
Аав минь цэргийн хурандаа хүн байсан учраас тушаал авсан газар бүрт нь хамт “нүүж”, цэргийн хүний амьдралын жаргал, зовлонг багаасаа гадарладаг байсан минь энэ албыг сонгох шалтгаан болж байлаа.
-Таны ажлын нууц жор?
Хүн сонирхож, сэтгэл зүрхээ зориулсан зүйлдээ л амжилт гаргадаг. Миний хувьд эх орон, иргэдийнхээ аюулгүй байдлын төлөө ажиллаж байна гэсэн чин сэтгэл, хариуцлага, сахилга бат, тасралтгүй суралцах хүсэл зэрэг үнэт зүйлс амжилтад хүрэх үндэс болдог. Онцгой байдлын байгууллагын ажил бол нэг хүний хүчээр биш хамт олны нэгдэл, харилцан итгэлцэл, бэлтгэл сургалт дээр тулгуурладаг онцлогтой. Тиймээс мэргэжлийн ур чадвар, эх оронч сэтгэлтэй алба хаагчидтайгаа хамтран ажиллаж, иргэдийнхээ итгэлийг хүлээж ажиллах нь хамгийн чухал гэж боддог.
Бидний зорилго зөвхөн үүргээ гүйцэтгэхэд бус, аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж, иргэдийн амь нас, эд хөрөнгийг хамгаалахад чиглэгддэг. Энэ зорилгын төлөө хоёргүй сэтгэлээр ажиллах нь л бидний “нууц жор” гэж хэлмээр байна.
-Цаг хэмнэх хамгийн шилдэг арга барил тань юу вэ?
Хүрэх үр дүн тодорхой байвал хийх ажил ч тодорхой болдог. Ажил тодорхой байх үед цаг хугацаагаа зөв төлөвлөж, илүү үр бүтээлтэй ажиллах боломж бүрддэг. Миний бодлоор цагийг хамгийн үр ашигтай ашиглах арга бол ажлынхаа зорилго, эрэмбийг зөв тодорхойлох. Ямар ажил хамгийн чухал, аль нь яаралтай гэдгийг ялгаж, төлөвлөгөөтэй ажиллах нь хамгийн үр дүнтэй. Мөн аливаа ажлыг хойш тавихгүйгээр цаг тухайд нь шийдвэрлэх, баг хамт олонтойгоо нягт уялдаа холбоотой ажиллах нь цаг хэмнэхэд чухал нөлөөтэй. Ингэснээр асуудлыг нэг хүний биш хамтын хүчээр илүү хурдан бөгөөд оновчтой шийдэх боломж бүрддэг. Товчхондоо, сахилга баттай төлөвлөлт, шуурхай шийдвэр гаргалт, багийн нэгдмэл ажиллагаа нь цагийг үр ашигтай ашиглах үндэс гэж ойлгодог.
-Өөрийгөө хэрхэн “цэнэглэдэг” бол?
Чөлөөт цагаараа эх оронч үзэл, эрх чөлөөний төлөө тэмцлийн сэдэвтэй түүхэн кино үзэх дуртай. Нэг киног олон дахин давтаж үзэх тохиолдол ч бий. Дахин үзэх бүртээ өмнө нь анзаараагүй шинэ санаа, утга учрыг олж хардаг нь сонирхолтой санагддаг. Мөн мэргэжлийн болон хувь хүний хөгжлийн талаарх ном, нийтлэл уншиж, шинэ мэдлэг, туршлагаас суралцахыг хичээдэг. Ийм энгийн боловч үр дүнтэй дадлууд нь бодлоо төвлөрүүлж, дараагийн ажилдаа илүү эрч хүчтэй, үр бүтээлтэй байхад тусалдаг.
-Таны ажлын онцлог?
Миний ажил бол иргэдийн амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг аливаа гамшиг, ослын аюулаас хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх, шаардлагатай үед шуурхай хариу арга хэмжээг зохион байгуулахад чиглэсэн өндөр хариуцлагатай албан тушаал.
Энэ салбарын онцлог нь цаг хугацаатай уралдан, эрсдэл өндөртэй нөхцөлд шуурхай бөгөөд оновчтой шийдвэр гаргах шаардлагатай байдгаараа ялгардаг онцлогтой.
Давуу талын хувьд мэргэжлийн ур чадвартай, сахилга баттай, нэг зорилгын төлөө нэгдсэн чадварлаг хамт олонтой ажилладаг нь бидний хамгийн том хүч гэж хэлмээр байна. Харин бэрхшээлийн тухайд гамшиг, ослын нөхцөл байдал урьдчилан таамаглахад хүндрэлтэй, зарим үед маш хүнд, эрсдэлтэй орчинд ажиллах шаардлага тулгардаг. Ийм нөхцөл байдлыг даван туулахын тулд бид бэлтгэл сургуулилалтыг тогтмол сайжруулж, техник тоног төхөөрөмжөө үе шаттайгаар шинэчлэхийн зэрэгцээ олон улсын туршлагаас суралцаж, байгууллагуудын уялдаа холбоо, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд анхаарч ажиллаж байна. Мөн сүүлийн үед алба хаагчдын ажиллах нөхцөл, нийгмийн асуудлыг сайжруулахад онцгойлон анхаарч байгаа.
-Удирдагч хүнд байх зан чанар, түүнийгээ хэрхэн илэрхийлдэг вэ?
Удирдагч байх нь манлайлагчийн нэр. Хамт олноо зөв чиглүүлж, тэднийг хамгаалж, хайрладаг байх нь хамгийн чухал. Хариуцлага, шударга зан, алсын хараа, шийдвэр гаргах чадвар бол удирдагч хүний нэрийн хуудас гэж ойлгодог. Мөн хамт олныхоо санаа бодлыг сонсож, тэдэнд итгэл үзүүлж, үлгэрлэн манлайлах нь удирдагчийн үнэт чанаруудын нэг юм. Эдгээр чанарыг өдөр тутмын ажилдаа бодит үйлдлээр илэрхийлэхийг хичээдэг. Ажилтнуудынхаа санаа бодлыг сонсож, хамтын шийдвэр гаргахыг эрхэмлэн, хүнд нөхцөлд ч хариуцлагаа ухамсарлан шуурхай, оновчтой шийдвэр гаргахыг зорьдог. Мөн удирдагч хүн өөрөө сахилга бат, ёс зүйн хувьд үлгэр жишээ байх ёстойг эрхэмлэж, ажилладаг даа.
-Өөрийн арга барилаа хаанаас юунаас олж авдаг вэ?
Ажлын туршлага, сургалт, хамт олноосоо суралцах замаар төлөвшүүлсэн. Учир нь миний хувьд гал сөнөөгчөөс салааны дарга, ангийн захирагч, байцаагч, хэлтсийн дарга, газрын дарга зэрэг шат дамжсан албан тушаалд ажиллаж, тэр хэрээр туршлага хуримтлуулсан байна. Энэ бүхэн мэргэжлийн ур чадвар, арга барилд ихээхэн нөлөөлсөн. Мөн өмнөх үеийн ахмад удирдагчид, туршлагатай алба хаагчдаас их зүйлийг сурч, тэдний хариуцлагатай, зарчимч хандлагаас үлгэр дууриалал авдаг. Гамшиг, ослын үед гарсан сургамж, хамт олны санаа бодол, туршлагыг нэгтгэн цаашдын ажилдаа тусгахыг хичээдэг нь өөрийн арга барилаа олж авдаг бас нэгэн онцлог байж болох юм.
-Бусдад санал болгох шинэ санаа?
Хүн бүр ажил, амьдралдаа тодорхой зорилготой байж, түүндээ үнэнчээр тэмүүлэх нь хамгийн чухал. Том амжилт гэдэг олон жижиг, зөв алхмын нийлбэр байдаг шүү дээ. Тиймээс хийж байгаа ажилдаа сэтгэл гаргаж, өдөр бүр өөрийгөө бага ч гэсэн хөгжүүлж байхыг залууст санал болгодог. Мөн хамт олноо дэмжиж, бие биедээ итгэл өгч, хүнд үед шантрахгүйгээр зорилгоо ухамсарладаг байх нь амжилтын чухал үндэс юм. Бэрхшээл тулгарсан ч “БОЛОМЖ ҮРГЭЛЖ БАЙДАГ” гэсэн эерэг хандлагыг хадгалж чадвал зорилгодоо хүрэх зам үргэлж нээлттэй байдаг гэж хэлмээр байна. Хариуцлагатай байж, зорилгоо тодорхойлж, тууштай хөдөлмөрлөж чадвал хүн бүр өөрийн салбартаа үнэ цэнтэй хувь нэмэр оруулж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.

Эх сурвалж: "Онцгой мэдээ" сонин
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох