Бидэнтэй нэгдэх

Урлаг спорт

Бийск хүрсэн тэмээн жин кино болно

Огноо:

,

Монгол хүмүүний омогшил бахархлыг огшоох нэгэн сонирхолтой сэдвээр түүхэн уран сайхны кино бүтээхээр болжээ. “BAYAR ENTERTAINENT”-ийн захиалгаар VAST Mongolia продакшн энэхүү киног хийх юм байна.

Энэ бүтээлийн тухай тус кинонд зохиолчоор ажиллаж буй Д.Нацагдоржийн шагналт зохиолч Бидэрийн Баярсайхан, найруулагчаар ажиллаж буй Соёлын тэргүүний ажилтан Дэнзэнгийн Батбаяр нартай ярилцлаа.

Сур: Та бүхнийг сонирхолтой уран бүтээл хийх гэж байгаа гэж сонслоо. Дэлхийн хоёрдугаар дайнд тэмээн жингээр тусламж хүргэсэн тухай…

Б.Баярсайхан: Үнэхээр сонирхолтой биз, тийм үү. Яг үнэндээ би ч бас энэ түүхийг сайн мэддэггүй байлаа. Bayar entertainment санал тавьсан юм. Монгол хүний үнэ цэнийг өргөх маш гоё сэдэв байна. Кино зохиол бичээч. Монгол хүн дэлхийн дайнд яаж мах цус, хүч хөлсөө цутган хувь нэмэр оруулсныг дэлхий нийт биш юмаа гэхэд дэлхий дахины нэг хэсэг үзэж ойлгож, үнэлж цэгнэх ёстой. Бидэнд тийм омог бардам юм хийх хүсэл байна гэж. Эхэндээ ч би эргэлзэж л байсан л даа. Ашиг хонжооны  арилжааны бүтээл биш. Аар саархан гар хурууны үзүүрээр хийчих юм биш. Санасан чинээндээ тултал бичиж чадах болуу энэ тэр гэж.

Сур: Таны хувьд жин нэгэнт хөдөлчихсөн юм биш үү?

Б.Баярсайхан: Харин тийм. Зохиолч хүний хувьд ийм санал хүлээж авах нь нэр төрийн хэрэг. Ховорхон олдох завшаан юм даа. Ийм саналаас татгалзвал заяа хаях байх даа, тийм үү. Чи юу гэж бодож байна.

Сур: Тэгэх байх. Том амбийц юм биш үү

Б.Баярсайхан: Урьд өмнө гарсан эх сурвалж, аялалын тэмдэглэл, албан баримт сэлтийг шүүж үзээд үнэхээр гайхсан. Бахархсан. Омогшсон. Тэгээд юу гэж бодсон гээч. Би монгол хүн. Чингис хаан дэлхийн талыг эзэлсэн гэж хий хоосон цээжээ дэлдэх яах вэ. Бид чинь ийм өвөг дээдсийн үр хойч гэдгээ мартах учиргүй юм даа гэж бодож зориг шулуудсан. Үнэндээ бол би том хэмжээний түүхэн уран сайхны кино зохиол бичиж байсангүй. Тиймээс зохиолч дүү Сааюугийн Баттулгадаа санал тавиад хамтарч бичиж байна. Манай Тулгаа бол өмнө нь хэд хэдэн кино зохиол бичсэн. Улиастайн цэргийн бослогын тухай “2000” гэдэг түүхэн уран сайхны киноны зохиолчоор хамтарч ажилласан.

Сур: Эх сурвалжийг уншиж байхад сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн юм юу байв?

Баярсайхан: Тэр жил зуд болсон юм байна. Энэ бол 1942 он. Мөн оныхоо 9 дүгээр сарын дундуур хөдөлсөн 1200 тэмээтэй жингийн цуваа 240 тонн бэлгийн бараа ачаалж, хөр цасны хайруу, хүйтэн жаврын сөргүүд гурван сар явж байж Бийск хот орсон байгаа юм. Буцаад гурван сар явж эх нутагтаа иржээ. Хоёр талдаа хагас жил.  Тэр жил маш их эрт цас унаж, зам даваа боогджээ. Ачаатай тэмээ уулын налууд тогтсон мөсөн дээр тэшин хальтирч, унаж үхэж байсан байна. Байгалийн ийм хүнд хүчирт зүтгэсэн жинчин эрс шантарч, халширч буцмаар цаг гарч л байж. Энэ үед тэд өөрсдийгөө яаж зоригжуулж, зорьсон хэргээ чухалчилж байсан гээч. Бодохоос ч өрөвдмөөр, бас бахархмаар юм билээ. ““Гитлерийн фашизм сөнөтүгэй” гэж хашгиралдан хүч тэнхээ орж явсан” гэж тухайн үед 18 настайдаа жин ахалж явсан хөдөлмөрийн баатар Лувсан гэдэг хүний дурсамжид өгүүлсэн байна.

Сур: Дэнзэнгийн Батбаяр та найруулагчаар нь ажиллах юм байна. Их том зориг, их том боломж биз.

Д.Батбаяр: Миний хувьд анхны дэлгэцийн бүтээл болох юм. Өмнө нь олон радио жүжиг, телевизийн бүтээлд найруулагчаар ажиллаж байсан. Энэ киноны сэдэв их сонирхолтой. Олон хүн энэ сэдвийг барьж авахсан, кино хийхсэн гэж бодсон байх. Уран бүтээлч хүн бүрийн л барьж авахыг хүсдэг сэдэв. Тийм учраас Bayar entertainment.аас тавьсан саналыг дуртайяа хүлээж авсан. Энэ бол хуучин юм шиг атлаа шинэ, тодорхой юм шиг атлаа бүдэгхэн тийм түүх юм. Баримтад хэт баригдахгүй, тэгэхдээ хэт фантаазлах боломжгүй. Энэ хил хязгаар дотор чөлөөөтэй хөрвөх боломжтой гэж харж байгаа. Зохиолчийн хувьд Бидэр Баяраа бид хоёр Монголын радиод олон жүжиг хамтран хийж байсан. Бие биенээ их сайн ойлгож, гар нийлдэг учир найзыгаа санал болгосон юм. 

Сур: Монгол жинчид Алшаа, Бар хөл, Цонж зэрэг газар руу жин тээж байсан түүх их юм билээ. Харин дэлхийн дайнд тусламж хүргэхээр Горны Алтайг давж, алдарт Чуйн хөндийг туулж, цас мөс, хахир хүйтэн, шуурга шамарга сөрж явсан түүх бараг л байхгүй болов уу. Кинонд яг юуг чухал болгож үзүүлэх вэ. Тусламж  уу….?

Д.Батбаяр: Мэдээж тусламж хүргэсэн түүхэн үнэнийг харуулна. Үүний үнэ цэнийг товойлгон тодруулах нь манай киноны нэг гол үзэл санаа. Өөр нэг сонирхолтой өнцөг бол монгол тэмээний хүч чадал, монгол хүний чөмөг, монгол хүний сэтгэлийн хат, монгол хүн малтайгаа, байгальтайгаа яаж харьцаж, дасан зохицож, бэрхшээлийг даван туулдаг вэ гэдгийг тод томруун зурах зорилго бий. Нүүдэлчдийн философи гэх үү дээ.

Сур: Бүхнийг фронтод. Бүхнийг ялалтанд бүхнийг гэдэг уриа байж дээ. Энэ үгний үнэ цэн сүүлийн үед бүдгэрч байна гэж та боддог уу

Д.Батбаяр: Мартах ёсгүй түүх, мартах учиргүй хүмүүс гэж байна. Энэ сэдвээр том хэмжээний бүтээл хийх санаачлага гаргасан Bayar entertainment энэ үйл явдлын үнэ цэнийг илүү харж мэдэрсэн гэж ойлгож байгаа. Оросуудыг хар л даа. Дэлхийн дайнд оросын ард түмний баатарлаг гавьяа, түүхийг улам тодотгосон олон сайхан шинэ кино хийж байна. Төрөөс нь бодлогоор дэмжиж санхүүжүүлж байна. Гэтэл бид өөрсдийгөө бага буурай орон гэж бодож, чамлаж болохгүй. Бидний өвөг дээдсийн гавьяа бага биш. Үнэхээр энэ киног дэлхийд гарах хэмжээнд хийж чадвал монгол хүнийг харах дэлхийн үнэлэмж өөрчлөгдөх ёстой. Би бол ингэж харж байгаа.

Сур: Киноны гол дүр хэн байх вэ? Ямар жүжигчид тоглох вэ гэдэг нь үзэгчдийн дунд яах аргагүй хүлээлт үүсгэх асуулт мөн дөө.

Д.Батбаяр: Одоохондоо дүрийн судалгаа хийж байна. Тэгээд ч зохиол бүрэн гарч дууссан хойно энэ талаар илүү тодорхой болно.

Сур: Киноны зургийг Орос Монгол хоёрт авах уу. Тийм бол цар хүрээ нь илүү өргөжинө гэж харж байна.

Б.Баярсайхан: Энэ бол захиалагч Bayar entertainment хариулах асуулт байна. Амжилттай болгохын тулд олон улсын хэмжээний төсөл болгох талаар захиалагчид төлөвлөж байгаа байх аа. Ямар ч байсан кино зохиолын оюуны өмчийн эрхийг ойрын үед баталгаажуулж авах юм.

Киноны уран бүтээлчдээс товчхон мэдээлэл авахад ийм байна. Энэ уран бүтээл нь ач холбогдол, даац далайцын хувьд үнэхээр өргөн хүрээг хамрах юм байна гэж ойлголоо. Дэлхий дахин тэр чигээрээ татагдан орсон аугаа эх орны дайнд монголын ард түмэн “Бүхнийг фронтод. Бүхнийг ялалтын төлөө” гэсэн сэтгэлээр ажилчин хүн нормоо давуулан биелүүлснээ улаан армид барьж буй бэлэг гэж ойлгож байлаа. Малчид, ардын аж ахуйтнууд агт морь, амбан шар, дах дэгтий, шар, цагаан тос гээд өөрт байсан өнгөтэй, амттай бүхнээ харамгүй илгээж байсан. Энэ бүхний ард бүдгэрэн үлдсэн нэгэн түүх бол дүн өвлийн цагаар мянга гаруй тэмээтэй  жингээр Алтайн уулсыг давж орос хүмүүст, оросын ард түмэнд монголын ард түмний сэтгэлийн бэлгийг хүргэсэн юм. Алсран бүдгэрч буй энэ түүхээр түүхэн уран сайхны кино хийх “Уран бүтээлийн жин” нэгэнт хөдөлжээ. Энэ тухайд эргэн сурвалжлах болно.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. SHUDARGA.MN сайтын редакц

Урлаг спорт

Б.Буджаргал 61 цагийн дараах байдлаар 400 км зам туулжээ

Огноо:

,

АНУ-ын Флорида мужид болж байгаа “Fort Lauderdale Florida USA 6” зургаан өдөр, зургаан шөнийн хэт холын зайн гүйлтийн тэмцээн гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна. Тэмцээнд өрсөлдөж байгаа хэт холын зайн гүйлтийн Дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга Б.Буджаргал гурван өдөр буюу 61 цагийн дараах байдлаар 400 орчим км замыг туулан, дараагийн тамирчнаасаа 105 км-ээр түрүүлж явна.

Зургаан өдөр, зургаан шөнийн гүйлтийн тэмцээнд өрсөлдөж байгаа Монгол Улсын тамирчин Б.Буджаргал тэмцээнийг тэргүүлсэн хэвээр байгаа. Манай тамирчин тэмцээний үеэр дэлхийн рекорд амжилт тогтоохыг гол зорилгоо болгож байгаа.

Зургаан өдөр, зургаан шөнийн гүйлтийн дэлхийн рекордыг эзэмшиж буй Австралийн домогт тамирчин Янис Курос бол Грек гаралтай хүн. Зургаан өдрийн гүйлтийн тэмцээн анх 1888 онд зохиогдсон тухай эх сурвалжид тэмдэглэгдэн үлдсэн байх бөгөөд Янис Курос түүнээс хойш бараг 100 жилийн дараа буюу 1984 онд энэ төрлийн рекордыг эзэмшиж, 1985 онд өөрийнхөө рекордыг дахин эвдэж байсан түүхтэй. Янис Курос 2005 онд 49 насандаа зургаан өдөр, шөнийн хүнд хэцүү гүйлтийн төрөлд 1036 км гүйж, дэлхийд үнэмлэхүй амжилт тогтоож байжээ. Тэр үеэс түүнийг Гүйлтийн бурхан (Running God) хэмээн авгайлах болсон юм байна. Олон улсад асар өндөр нэр хүндтэй энэ тамирчныг Грекийн спортын салбарын байгууллагууд үл ойшоон, эх орон нэгтнүүд нь хавчин гадуурхаж, амжилтыг нь үгүйсгэж байсан тул 1993 онд арга буюу Автралийн иргэн болсон ээдрээтэй түүх ч байдаг. Грекэд “гологдсон” түүнийг австраличууд халуун дотноор хүлээн авч, амжилтыг нь албан ёсоор хүндэтгэн дархалсан юм.

Дашрамд дурьдахад, Б.Буджаргалыг АНУ дахь монголчуудын төлөөлөл дэмжин тусалж, тэмцээний арын албаны бүх хариуцлагатай үүргийг гүйцэтгэж байна. Тэдэндээ Zindaa.mn сайт хамтран тэмцээний явцыг тодорхой цагуудад шууд дамжуулан хүргэж байгаа.

Эхний хоёр өдрийн хувьд цаг агаар таатай бус байсан талаар Б.Буджаргалын тэмцээний арын албанд тусалж байгаа монголчууд ярилаа. Эхний өдөр маш их халуун нартай байсан бол хоёр дахь өдөр агаар дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээ эрс буурчээ. Флорида мужид бороо орохын өмнө болон дараа агаар дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээ огцом багасдаг онцлогтой юм байна.

Манай тамирчны биеийн байдал өчигдөр бага зэрэг хямарсан боловч өнөөдөр сэргэлэн цовоо байна. Хөл нь цэврүүтэж, хумснууд нь идээлж, түүнийгээ цэвэрлүүлж боолгоод, тэмцээнээ үргэлжлүүлж байна.


Гурван өдрийн дараах байдлаар арын тамирчнаасаа 100 гаруй км-ээр түрүүлэн, тэмцээнийг итгэл төгс тэргүүлж байгаа Б.Буджаргал энэ тэмцээнд Дэлхийн рекорд амжилтыг тогтоох чин хүсэлт, том зорилготой байгааг дээр дурьдсан. Энэ зорилгыг биелүүлэх үүд хаалгыг Ц.Шаравжамц даргатай БТСУХ-ны хамт олноос эхлээд олон байгууллага, хувь хүн, сайхан сэтгэлт монголчууд нээж өгснийг дурьдах нь зөв.

БТСУХ-ны дарга Ц.Шаравжамж  АНУ-д болж байгаа тэмцээнд очих зардал мөнгийг шийдэж өгснөөр Тайландад олон сар гацсан Б.Буджаргал эхлээд хилийн дээс алхах боломжтой болсон. Түүнчлэн “Эрхэт Монгол” медиа групп, МҮОНРТ, түүний төрсөн нутаг Өмнөговь аймгийн ард түмэн, “Хөх Монгол” принтинг ХХК, “Алтан үеийнхэн” ТББ, Б.Буджаргалын 10 жилийн сургуулийн нэг ангийн хамт олон, Өмнөговь аймгийн Боловсролын газар, “MCR Mongolia runners” групп, Manchester дахь монголчуудын холбоо, Manchesterийн гүйгч ээжүүдийн групп, Florida мужийн монголчуудын холбоо, “Оргилд гүйгч” ТББ, түүнийг дэмжигч олон нийтийн зүгээс дэмжлэг үзүүлсэн юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

О.Баяржаргал, Э.Гэрэлсайхан нарын шинэ уран бүтээл цацагдлаа

Огноо:

,

Дундговийн авьяастнуудын залгамж халаа болсон дуучин Испани дууны хэмээх О. Баяржаргал Дуучин залууг ардын, уртын.эсрадын гээд ямар ч дууг чадварлаг дуулдагииг мэргэжлиинхэн андахгуи. "Энэ хүүхнүүд үү" киноны дан хөгжим Алдарт Зууны манлай хөгжмийн зохиолч ТХШ.Л. Мордоржийн бүтээл хүн бүхнии мэддэг “ аялгуунд яруу наирагч Ч. Алтантүлхүүр шулэг тэрлэж Чимээ" студын үүсгэн байгууулгч дуучин О. Баяржаргал залуу дуучин Э. Гэрэлсаихантай хамтарч дуулсан нь донжтои хэмнэлтэи дуулж дүрсжүүлсэн нь өвөрмөц шинэлэг болжээ.

Олны сонсох дуртаи болоод баигаа "Хүүхнүүд ээ гэж" дууг Монголын анхны ДЖАЗ дуу гэж хэлж болно.Тэрээр дууриин дуучин мэргэжилтэи, МУГЖ Банди гавьяатын гарын шавь богоод сонсогч олондоо Латин америк, Испани дуунуудаара аль хэдиинэ танигдсан, найр хурим, шоу цэнгуунд ч хотлогчоор уригддаг элдэвтэи эр юм.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

"Монголын үнэн" сонины 100 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээгдлээ

Огноо:

,

Монголын анхны тогтмол хэвлэл “Монголын үнэн” сонины 100 жилийн ойд зориулсан “Монголын үнэн-Нэгэн зууны товчоон” гэрэл зургийн үзэсгэлэн өнөөдөр Тусгаар тогтнолын ордонд нээлтээ хийлээ.  Нээлтийн арга хэмжээнд “Монголын үнэн” сонины Ерөнхий эрхлэгч Б.Ганболд, гэрэл зурагчин, МУСГЗ Н.Бөхдамбий, Монгол Ардын Намын Цахим бодлогын газрын дарга Ц.Чулуунзагд, “Степпелинк” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, Үндэсний мэдлэгийн цахим сан Esan-гийн үүсгэн байгуулагч Ц.Мөнхтүшиг нар оролцлоо.

“Монголын тогтмол хэвлэлийн нэг томоохон төлөөлөгч бол “Монголын үнэн” сонин. Дан ганц “Монголын үнэн” сонин ч биш цаасан хэвлэл цаашдаа ч мэдээллийн гол эх сурвалж байсаар байна” гэдгийг “Монголын үнэн” сонины Ерөнхий эрхлэгч Б.Ганболд энэ үеэр онцолсон юм.

Харин Монгол Ардын Намын Цахим бодлогын газрын дарга Ц.Чулуунзагд “Монголын үнэн” сонины 100 жилийн ой гэдэг Монголд тогтмол хэвлэл үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ой юм. Бүх салбарт цахим шилжилт явагдаж байгаа энэ үед сэтгүүлзүйн салбар ч энэ чиглэл рүү хөгжиж буй. Гэсэн хэдий ч цаасан хэвлэл, сонин мэдээллийн гол эх сурвалж нь байсаар байна. “Монголын үнэн” сонин өнөөдрийг хүртэл 24 мянган дугаар эрхлэн гаргасан. Үүний 20 мянган дугаарыг Esan-гийнхан цахим хэлбэрт оруулсан” гэдгийг дуулгалаа. “Esan” төслийн хамт олон уг ажлыг нийт зургаан сарын хугацаанд хийж гүйцэтгэжээ. Ингэснээр тус сонины 20 мянган дугаарыг цахимаар хүлээн авч унших, иш татан оруулах бүрэн боломжтой болсон байна.



Үзэсгэлэнд “Монголын үнэн” сонины анх хэвлэгдэн гарсан 1920 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн дугаараас эхлээд өнөөг хүртэл хэвлэгдэн гарч, баринтаглан хадгалагдсан дугааруудаас сорчлон гаргажээ. “Монголын үнэн” сонины 1920 онд гарсан анхны дугаар нь зургаан ширхгээр хэвлэгдэж байсан бол оргил үедээ 220 гаруй мянган ширхгээр гарч хэвлэлийн түүхэнд байгаагүй амжилтыг тогтоож байжээ.   

“Нэгэн зууны түүхийг сониныхоо шарласан хуудаснаа үлдээсэн Монголын үнэн сонины түүх гэдэг Монгол Улсын түүх юм” гэдгийг зохион байгуулагчид онцолсон. Үнэхээр ч Монгол улсын өнгөрсөн 100 жилийн нийгэм, улс төрийн байдал, монголчуудын амьдрал, нэгдэлжих хөдөлгөөн, үйлдвэржилт, хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэржилтийн үйл явцууд хийгээд Ардын хувьсгалын түүхэн он жилүүдэд Монголын тогтмол хэвлэлд чухам юу нийтлэгдэж, нийтлэлийн ямар бодлого баримталж байв гэдгийг та тус үзэсгэлэнгээс харж болох юм.

Үзэсгэлэн энэ сарын 10-ны өдрийг хүртэл Тусгаар тогтнолын ордноо үргэлжилнэ. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Чөлөөт цаг21 цаг 50 минут

Хувийн мэдээлэл зөрүүтэйн улмаас сугалааны урамшуулал нь буцаагдсан ...

Чөлөөт цаг22 цаг 6 минут

Төмөр замын хэмжээнд 15 622 хүнийг шинжилгээнд хамруулаад байна

Улстөр нийгэм22 цаг 18 минут

Монголбанк бодлогын хүүг 2 нэгж хувиар буурууллаа

Улстөр нийгэм22 цаг 22 минут

ЗГ: Цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхэдтэй, дэмжлэг шаардлагатай өрхөд...

Улстөр нийгэм22 цаг 25 минут

ЗГ: Сурагчид 2020 оны 12 дугаар сарын 18-ныг дуустал хичээллээд амар...

Улстөр нийгэм22 цаг 29 минут

Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаан боллоо

Шударга мэдээ22 цаг 33 минут

Монголбанкны ерөнхийлөгч болон Санхүүгийн зохицуулах хорооны даргад ...

Улстөр нийгэм22 цаг 37 минут

УИХ-ын Түр хороо, ажлын хэсгийн хуралдаан болно

Чөлөөт цаг22 цаг 41 минут

Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн

Чөлөөт цаг22 цаг 44 минут

Өнөөдөр гахай, туулай жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн

Санал болгох