Улстөр нийгэм
Боловсролын шинэчлэл ба Хүмүүнлэгийн боловсрол” хэлэлцүүлэг боллоо
Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-тай хамтран “Боловсролын шинэчлэл ба Хүмүүнлэг боловсрол” хэлэлцүүлгийг өнөөдөр (2021.09.30.) Төрийн ордонд зохион байгууллаа. Энэ нь “Япон лугаа адил хөгжье-Японтой хамт суралцахуй хөгжлийн үйл явц” таван удаагийн цуврал хэлэлцүүлгийн эхнийх нь билээ.
Хэлэлцүүлэгт Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Улсын Их Хурлын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны дарга Г.Дамдинням, Ёс зүйн байнгын хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ, Улсын Их Хурлын гишүүн Ч.Ундрам, Г.Мөнхцэцэг, Ж.Сүхбаатар, Ц.Мөнхцэцэг, Х.Булгантуяа, Япон Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд Хироюки Кобаяаши, Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-ын Монгол дахь Төлөөлөгчийн газрын дарга Эрико Тамүра болон Боловсрол, шинжлэх ухааны яам, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны холбогдох албан тушаалтан, эрдэмтэн судлаачид, боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагын төлөөлөл оролцов.

Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар хэлэлцүүлгийг нээж үг хэлэв. Тэрбээр хэлсэн үгэндээ, Технологийн IY хувьсгалын эрин үеэс гадна насан туршийн боловсролын шинэ чиг хандлага болон өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд боловсролын салбарт гарсан ололт амжилт, алдаа дутагдлаа засаж залруулж, боловсролын салбараа цогцоор нь эргэн харах шаардлага гарсныг онцлон тэмдэглээд даяаршлын эрин үед өөрсдийнхөө өв уламжлалыг хадгалж, шинэ инноваци, олон улсын жишигт боловсролын стандартаа нийцүүлж чадсан Япон улсын туршлага бидний анхаарлыг татсан. Иймд “Япон лугаа адил хөгжье-Японтой хамт суралцья" гэсэн уриаг дэвшүүлснийг онцлов.

Мөн Улсын Их Хурлаар хэлэлцэх боловсролын багц хуулийн төсөлд Боловсролын ерөнхий хуулийн төсөл, Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуулийн төсөл, Дээд боловсролын тухай хуулийн төсөл, Судалгааны их сургуулийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төсөл, Хүмүүнлэг боловсролыг дэмжих тухай хуулийн төсөл, Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай хуулийн төсөл гэсэн зургаан хуулийн төсөл багтаж байгааг дурдаад хүмүүнлэгийн боловсролыг хуульчлах нь чухал гэж Улсын Их Хурал үзэж, энэ хүрээнд Хүмүүнлэг боловсролыг дэмжих тухай хуулийн төслийн ажлын хэсгийг тусад нь байгуулсныг тодотголоо.
Түүнчлэн УИХ-ын дарга хэлсэн үгэндээ, энэ хэлэлцүүлгээр Та бид боловсролын багц хуулийн төслүүд болон Хүмүүнлэг боловсролыг дэмжих тухай хуулийн төслийн танилцуулгыг сонсохын зэрэгцээ бидэнд үлгэр дуурайл болж буй Япон Улсын боловсролын тогтолцоо, боловсролын реформ, Монгол, Японы боловсролын шинэчлэлийн харьцуулалт, хүүхэд багачуудад ёс зүйн боловсрол, хичээлээс гадуурх хүн төлөвшлийн боловсролыг хэрхэн олгодог талаарх туршлагатай танилцах юм. Тиймээс энэхүү хэлэлцүүлгийн үр дүнд хуулийн төслүүд улам чамбайрч, хэлэлцүүлэгт оролцож буй Та бүхэн ч туршлага, мэдлэгтээ санаа авч, манай боловсролын шинэтгэлд чухал ахиц өөрчлөлт гарах эхлэл болно гэдэгт итгэж байгаагаа онцлон тэмдэглэв.

Дараа нь хэлэлцүүлэгт цахимаар оролцож байгаа Япон Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд Хироюки Кобаяаши үг хэллээ. Тэрбээр юуны өмнө, Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатарын санаачилгаар улсаа мандуулан хөгжүүлэхийг зорьж хууль эрх зүйн орчинг бүрдүүлж, Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогыг боловсруулж, шинэчлэх үйл ажиллагааг эрчимтэй эхлүүлж, энэ үйл ажиллагааны хүрээнд Япон улсын хөгжлийн туршлагыг судалж байгаад талархаж байгаагаа илэрхийлэв. Мөн тэрбээр, улс орон бүр өөрийн орныг хөгжүүлэхийн тулд үргэлж хичээл зүтгэл гаргаж, бусдын хөгжлийн туршлагыг судлах нь ач холбогдолтой байдгийг дурдаад Япон улс ч хөгжлийнхөө шатанд бусад улс орны хууль, дэг журмаас суралцаж, тулгарсан асуудлыг даван туулж, өөрийн орны онцлогт тохируулан нутагшуулж, өдийг хүртэл хөгжиж ирсэн. Япон улсын хөгжлийн туршлагыг судлах нь Монгол Улсын хөгжил дэвшилд бага ч болов хувь нэмэр орвол баяртай байх болно гэдгээ онцлон тэмдэглэсэн.

Үргэлжлүүлэн Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-ын Монгол дахь Төлөөлөгчийн газрын дарга Эрико Тамүра үг хэлэв. Тэрбээр хэлсэн үгэндээ, УИХ-ын дарга болон Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Парламентын судалгааны хүрээлэнтэй бид хэлэлцэн ярилцаж, өнөөдрийн “Боловсролын шинэчлэл ба Хүмүүнлэгийн боловсрол” хэлэлцүүлгээс эхлэн цаашид эдийн засаг, аж үйлдвэрийн бодлого, Засгийн газрын үүрэг, оролцоо, үр дүнтэй хөгжлийн төлөвлөгөө, улсын хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөр, төрийн албаны тогтолцооны шинэчлэл зэрэг чухал сэдвүүдээр цуврал хэлэлцүүлэг хийхээр төлөвлөсөн. Энэхүү цуврал хэлэлцүүлгээр Япон улсын туршлагыг хуваалцаж, Улсын Их Хурал дээр хэлэлцэх бодлого боловсруулах эрх зүйн тогтолцоог бэхжүүлэхэд хувь нэмэр болох зорилготойг онцолсон. Мөн энэ хэлэлцүүлэгт Японы боловсролын шинэчлэл, боловсон хүчний боловсролын салбарт тэргүүний хүн гэгддэг Цүкүбагийн Их Сургуулийн профессор Тэрүюки Фүжита багш болон Японы боловсролын засаглалын гол ноён нуруу болон ажиллаж байгаа Япон Улсын Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны харьяа Үндэсний боловсрол бодлого судалгааны хүрээлэнгийн Сургалтын хөтөлбөрийн судалгааны төвийн Ийзүко Хидэхико судлаачид оролцож, мэргэжлийн гүнзгий мэдлэг болон Япон улсын туршлагаас хуваалцах болсонд талархаж байгаагаа илэрхийлсэн.

Хэлэлцүүлгийн эхэнд Улсын Их Хурлын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны дарга Г.Дамдинням боловсролын багц хуулийн төслийн талаар танилцуулга хийлээ. Тэрбээр, Монгол Улс 1963 онд Сургууль, амьдралын боловсролыг бэхжүүлж, ардын боловсролын системийг цаашид хэрэгжүүлэх тухай хуулийг анх баталснаас хойш Боловсролын ерөнхий хуульд 26, Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд 13, Дээд боловсролын тухай хуульд 10, Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай хуульд 7, Дээд боловсролын санхүүжилт, суралцагчдын нийгмийн баталгааны тухай хуульд 6 удаа тус тус нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан байдгийг дурдаад Боловсролын ерөнхий хуулийн төслийн хүрээнд боловсролын салбарт тулгарч байгаа асуудал, сургахаас суралцахуйд шилжихэд юу хийхээр төлөвлөсөн, олон улсын хөтөлбөрүүдэд үндэсний ерөнхий боловсролын хөтөлбөрийг уялдуулах, дүйцэх, тооцох, дэлхийн нийтийн чиг хандлага- боловсрол дахь цахим шилжилт, зайны сургалтыг хэрхэн хийх, сурлагын чанар, үр дүнд чиглэсэн санхүүжилтийг хэрхэн олгох, хөндлөнгийн үнэлгээний талаар дэлгэрэнгүй танилцуулсан.



Дараа нь Цүкүбагийн Их Сургуулийн профессор Тэрүюки Фүжита “Япон улсын боловсролын тогтолцоо” сэдвээр илтгэл тавьсан. Тэрбээр илтгэлдээ дайны дараах үеийн тус орны боловсролын гол шинэчлэл, эдийн засгийн хөгжлийн бодлого ба боловсролын бодлогоо хэрхэн уялдуулж, “Япон маягийн хөдөлмөр эрхлэлт"-ийн тогтолцоог хэрхэн бүрэлдүүлсэн талаараа болон боловсролын үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилт, улмаар ахлах сургуулийн элсэлтийн шалгалтад ямар систем нэвтрүүлж, тэр нь сургалтын хөтөлбөрт үзүүлсэн нөлөө болон дэлхий нийтэд тус улсын боловсролыг өндрөөр үнэлсэн талаар танилцуулахын зэрэгцээ энэ салбарт өнөөдөр шийдвэрлэх шаардлагатай байгаа тулгамдсан асуудлуудынхаа талаар ч тодорхой мэдээлсэн.




Харин Монгол Улсын Их Сургуулийн профессор, доктор Д.Дашдулам “Монгол ба Япон Улсын боловсролын салбарын шинэчлэл” илтгэлдээ, орчин үеийн боловсролын үзэл баримтлал, Япон, Монголын боловсролын салбарын шинэчлэл болон боловсролын салбарын шинэчлэлд хийсэн Японы туршлагын талаар хөндлөө.






Харин дэд профессор Б.Оюунцэцэг “Япон лугаа адил хөгжье” цуврал хэлэлцүүлгийн хүрээнд боловсролын шинэчлэл сэдвээр тус хурал зохион байгуулагдаж буйтай уялдаад Монголын ерөнхий боловсролын сургуулийн багш нараас авсан судалгааны дүнд үндэслэн, ёс суртахууны боловсролын хөтөлбөр боловсруулалт, багшлах боловсон хүчин, ёс суртахууны боловсролд уламжлал, ёс заншлын талаарх сэдвийг хэрхэн авч үзэх вэ гэсэн гурван сэдвийг хөндөж, Японы зарим туршлагаас хэлэлцүүлэх зорилгоор уг илтгэлийг бэлтгэсэн гэдгийг тодотгосон.



Тухайлбал, 2009, 2014, 2021 оны судалгаагаар багш бэлтгэх их сургуульд ёс суртахууны боловсролын онол, арга зүйн талаар хичээл үзэж байгаагүй гэж дийлэнх багш нар хариулсныг онцлоод одоогийн байдлаар МУБИС-ийн Нийгэм, хүмүүнлэгийн ухааны сургуулийн хөтөлбөрт ёс суртахууны боловсрол гэсэн хичээл бакалаврын хөтөлбөрт тусдаа байдаггүй. Нийгмийн ухааны багш, түүхийн багш болохоор сурч буй оюутнуудад хоёр мэргэжилд л “Ёс зүй” хичээл хоёр кредит цагаар орж байна гэж байлаа.
Мөн тэрбээр, 2021 оны судалгаагаар багшийн ном, сургалтын хэрэглэгдэхүүн хомс, хичээлийн агуулга нь заахад хүндрэлтэй, багш нарт үе шаттай сургалт шаардлагатай талаар шүүмжлэлтэй хандсан багш цөөнгүй байсныг дурдаад “Иргэний ёс зүйн боловсрол” хичээлийг 1-12 ангид орж байгаа тул энэ мэргэжлээр багш бэлтгэх асуудлыг судлах шаардлагатай нь харагддаг гэдгийг тодотгосон. Японд ерөнхий боловсролын сургуульд багшлах эрх авахын тулд “Ёс суртахууны онол, заах арга зүй” хичээл заавал үзсэн байх шаардлагатай байдгийг онцлоод уг хичээлээр ёс суртахууны мөн чанар, хөгжлийн онол, ёс суртахууны боловсролын түүх, үндэсний боловсролын хөтөлбөрийн зорилго, агуулга, заах арга зүй, ёс суртахууны боловсролын төлөвлөгөө боловсруулж хэрэгжүүлэх арга, сургалтын материал, хичээл төлөвлөлт, үнэлгээ зэрэг сэдвийг судалдаг гэдгийг тодотгож байлаа.

Хэлэлцүүлэгт оролцогчид илтгэлтэй холбогдуулан асуулт асууж, хариулт авахын зэрэгцээ боловсролын багц хуулийн төсөл, салбарын шинэчлэлийн асуудалд зайлшгүй тусгах шаардлагатай асуудлаар санал хэлсэн. Энэ үеэр Улсын Их Хурлын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны дарга Г.Дамдинням хариултдаа, Боловсролын багц хуулийн төслөөр боловсролын шинэчлэлийг орчин үеийн хэрэгцээ шаардлагад уялдуулахын зэрэгцээ сургахаас суралцахуй руу шилжихэд буюу мэдлэгийг хуримтлуулах бус олж авсан мэдлэгээ амьдралд хэрэгжүүлж чаддаг болоход чиглүүлнэ гэдгийг онцолсон бол Улсын Их Хурлын гишүүн, Дээд боловсролын тухай хуулийн төслийн ажлын хэсгийн ахлагч Ч.Ундрам, их, дээд сургуулийн чанарыг сайжруулахад тавигдах шаардлагыг өндөрсгөх, элсэлтийн бодлогыг тодорхойлж, элсэлтийн ерөнхий шалгалтын агуулгыг сайжруулах, боловсролын магадлан итгэмжлэлийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн хяналт тавихад мэргэжлийн холбоодыг оролцуулах зэргээр дээд боловсролын салбарын асуудалд хуримтлагдсан асуудлыг зохицуулахаар холбогдох хуулийн төсөлд тусган ажиллаж байгаа талаараа дурдаж байлаа.

Хэлэлцүүлгийг төгсгөлд Улсын Их Хурлын Ёс зүйн байнгын хорооны дарга Б.Бат-Эрдэнэ үг хэлсэн. Тэрбээр хэлсэн үгэндээ, боловсролын асуудлыг зөвхөн багшийн үүрэг хариуцлага, эцэг эхчүүдийн оролцооноос шалтгаалах мэтээр хэн нэгэнд хамаатуулах учиргүй юм. Энэ бол бүх нийтийн үйл хэрэг. Хүн эхийн хэвлийд бүрэлдэхээс эхлэн амьдралынх нь бүхий л хугацаанд боловсрол, мэдлэг, ёс зүйн хүмүүжил, төлөвшлийн асуудлууд байнга хамт байх учиртай. Тиймээс боловсролын салбарыг цогцоор нь харж, асуудлыг ул суурьтайгаар судалж, бүх нийтийн ухамсар, сэтгэлгээний өөрчлөлтийн түвшинд хандаж, үүнийг нь багш сурган хүмүүжүүлэгчид маань манлайлан хэрэгжүүлснээр нийгэмд бодит өөрчлөлт, шинэчлэл хийнэ гэдгийг тодотгов. Энэ үндсэн дээр өнгөрсөн сургамж, алдаа оноондоо дүгнэлт хийж, алс хэтийн харж, зөв оновчтой шийдлийг эрэлхийлэх үүднээс Улсын Их Хурал боловсролын багц хуулийн төслүүд, Хүмүүнлэг боловсролыг дэмжих тухай хуулийн төсөлд нухацтай хандаж, япончуудын бэлэн туршлага, арга барил, өөрийн улс орны онцлог, эрдэмтэн судлаачид, салбарын хамт олны санал бодлыг шингээн тусгах замаар тал бүрээс нягталж байж эцэслэн батлах болно гэдгийг онцолж байлаа.
Мөн бид шинэ зам зохиох бус, хөгжлөөрөө дэлхийд үлгэр жишээ болж буй япончуудын туулсан замыг судлах нь хамгийн чухал гэж үзэж байгаа. Япон Улс нь тухайн үедээ дэлхийн гайхамшиг гэж нэрлэгдэж байсан үсрэнгүй хөгжлийн загварыг бий болгосон онцлогтой. Тиймээс Япон маягийн хөгжлийн загвар, туршлага бидний сонирхлыг ихээхэн татаж байгааг дурдаад геополитик болон эдийн засгийн нөхцөл байдлын хувьд хоёр том хөршийн дунд оршдог, цөөн хүн амтай, асар уудам газар нутагтай манай орны хувьд Япон маягийн зохицуулалт, төлөвлөлт, хөгжлийн бодлого илүү тохиромжтой гэдгийг онцлон тэмдэглэв.
Улстөр нийгэм
“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 18-нд болж, дараах шийдвэрийг гаргалаа.
Газрын тосны бүтээгдэхүүний талаар авах зарим арга хэмжээний тухай Засгийн газрын тогтоол батлагдлаа. Газрын тосны бүтээгдэхүүний шаардлагатай нөөц бүрдүүлэх, хангамжийг тогтворжуулах зорилгоор “Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензинийн жижиглэн худалдааны үнийг хилийн үнэтэй уялдуулан литр тутамд 1000 хүртэл төгрөгөөр бууруулах зохицуулалтыг шатахууны жижиглэн худалдаа эрхлэгч аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтран хэрэгжүүлнэ. Үүнд шаардлагатай санхүүжилтийн эх үүсвэрийг холбогдох сайдын батлагдсан төсөвт багтаан шийдвэрлэнэ.
Мөн 2027 оны бүтээн байгуулалтын ажлын бэлтгэл хангах, газрын тосны бүтээгдэхүүний хангамж, бэлэн байдлыг сайжруулах, хомстол үүсэхээс сэргийлэх зорилгоор нөөц бүрдүүлэх ажлыг зохион байгуулж, шаардлагатай санхүүжилтийг хөнгөлөлттэй зээл болон бусад эх үүсвэрээр шийдвэрлэх арга хэмжээ авахыг холбогдох албан тушаалтнуудад даалгалаа.
Улстөр нийгэм
Монгол Улс улаанбурхан өвчнийг таслан зогсоолоо
Эрүүл мэндийн яам болон Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-ын зүгээс улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоосныг албан ёсоор өнөөдөр мэдээлж байна.
Энэ нь үндэсний түвшинд манлайлан, дархлаажуулалтыг эрчимжүүлж, тандалтыг тогтмол хийн, дэгдэлтийн хариу арга хэмжээг бүх түвшинд нягт уялдаа холбоотой хамтран зохион байгуулсаны үр дүнд хүрсэн нийгмийн эрүүл мэндийн чухал ололт юм.
Халдварт өвчний тандалтын мэдээллээр улаанбурхан өвчний хамгийн сүүлийн батлагдсан тохиолдол 2026 оны 8 дугаар сарын 24-нд бүртгэгдсэн бөгөөд түүнээс хойш шинэ тохиолдол бүртгэгдээгүй тул улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоосон гэж үнэлж болохоор байна. Уг үнэлгээг өнөөгийн тархвар судлалын нөхцөл байдал болон лабораторийн мэдээлэлд үндэслэн хийсэн бөгөөд шинэ нотолгоо, мэдээлэл гарсан тохиолдолд тандалтыг үргэлжлүүлж, үнэлгээг дахин хянана. Дэгдэлтийг таслан зогсоосон нь улаанбурхан өвчний эрсдэл бүрэн арилсан гэсэн үг биш юм.
Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг хяналтад авахад дархлаажуулалт гол үүрэг гүйцэтгэсэн. Товлолт дархлаажуулалтыг эрчимжүүлж, нөхөн болон нэмэлт дархлаажуулалтын арга хэмжээг зохион байгуулснаар өмнө нь вакцинд хамрагдаагүй болон дутуу хамрагдсан хүмүүсийг дархлаажуулалтад хамруулж, дархлаажуулалтад хамрагдаагүй хүн амын тоог бууруулахад чухал хувь нэмэр оруулсан. Эдгээр хүчин чармайлт нь нэгэн чухал зүйлийг тодорхой харуулж байна: улаанбурхан өвчний эсрэг вакцин үр дүнтэй. Зөвлөмж болгосон вакцины хоёр тунг товлосон хугацаанд бүрэн хийлгэх нь хувь хүн болон олон нийтийг хамгаалж, өвчний хүндрэл, нас баралтаас сэргийлэхийн зэрэгцээ улаанбурхан өвчний дэгдэлтээс урьдчилан сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой.
Энэхүү амжилт нь Засгийн газар, Эрүүл мэндийн яам, Халдварт өвчин судлалын үндэсний төв, бүх түвшний эрүүл мэндийн байгууллагууд, ялангуяа анхан шатны эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнууд, эцэг эх, асран хамгаалагчид, сургууль, цэцэрлэгийн удирдлага, багш нар, олон нийт, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд болон түнш байгууллагуудын хамтын хүчин чармайлтын үр дүн юм. Дархлаажуулалтыг эрчимжүүлэх, тархвар судлал болон лабораторийн тандалтыг сайжруулах, сэжигтэй тохиолдлыг шуурхай илрүүлж, судлах, эмнэлзүйн менежментийг цаг алдалгүй хэрэгжүүлэх, шаардлагатай тусламж, үйлчилгээг үзүүлэх чиглэлээр хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ нь халдварт өвчний дэгдэлтээс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх, шуурхай хариу арга хэмжээ авах үндэсний болон орон нутгийн чадавхыг бэхжүүлсэн.
ДЭМБ-ын зүгээс энэ хугацаанд Монгол Улсын Засгийн газарт дэгдэлтийн хариу арга хэмжээний зохицуулалт, дархлаажуулалтын стратеги, тандалт, эрсдэлийн үнэлгээ, тохиолдлын менежмент, халдварын хяналт, сэргийлэлт, эрсдэлийн харилцаа холбооны чиглэлээр техникийн туслалцаа, стратегийн зөвлөмж үзүүлэн ажилласан.
Эрүүл мэндийн яамны удирдлага дор хэрэгжүүлсэн дархлаажуулалтыг эрчимжүүлэх арга хэмжээний үр дүнд улаанбурхан өвчинд өртөмтгий хүн амын тоог бууруулахад чухал ахиц гарсан. Гэсэн хэдий ч дархлаагүй хүн ам тодорхой хэмжээнд хэвээр байгаа бөгөөд вакцинд огт хамрагдаагүй буюу дутуу хамрагдсан хүүхэд, бусад хүн амын бүлэг халдвар авах эрсдэлтэй хэвээр байна.
Иймд эдгээр хүн амд хүрч ажиллах, дархлаажуулалтад хамрагдаагүй хүн амыг нөхөн дархлаажуулах, улаанбурхан өвчний дэгдэлт дахин гарахаас сэргийлэх хүчин чармайлтыг тогтвортой үргэлжлүүлэх нь нэн чухал юм. Улаанбурхан өвчин дэлхийн олон улс оронд тархсаар байгаа тул зөөвөрлөгдөн орж ирсэн тохиолдол бүртгэгдэх эрсдэл хэвээр байна. Ялангуяа дархлаажуулалтын хамралт хангалтгүй хүн амын дунд халдвар цааш тархаж, шинэ дэгдэлт үүсэх эрсдэлтэй.
Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар:Улаанбурхан өвчин нь вакцинаар сэргийлж болох өвчин бөгөөд уг халдварын эсрэг вакциныг Монгол Улсад нэвтрүүлээд даруй 50 гаруй жил өнгөрсөн ч дэгдэлтийн үед бид уг өвчнөөр бага насны хүүхдүүдээ алдсан нь тун харамсалтай хэрэг юм. Ирээдүйд дахин ийм нөхцөл үүсэхээс урьдчилан сэргийлэх, хүүхэд бүр эрүүл, аюулгүй нөхцөлд өсөн торних, цаашлаад улаанбурхан төдийгүй бусад вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулж, таслан зогсооход Засгийн газрын зүгээс тасралтгүй анхаарч ажиллахаа илэрхийлж байна. Харин үүнд бүх түвшний эрүүл мэндийн байгууллагын эмч, ажилтнууд эцэг эх, асран хамгаалагч, ард иргэдэд дархлаажуулалтын ашиг тусын талаар зөв мэдлэг, мэдээлэл өгөхөд тэргүүн эгнээнд хамтран ажиллах нь чухал юм. Иймд Эрүүл мэндийн яам болон ДЭМБ-аас хүүхэд бүрийг улаанбурхан өвчний эсрэг вакцины зөвлөмж болгосон хоёр тун вакцинд товлосон хугацаанд бүрэн хамруулах нөхцөлийг бүрдүүлэхийн төлөө тууштай ажиллахыг уриалж байна.
Эрүүл мэндийн байгууллагууд аймаг, дүүрэг бүрд дархлаажуулалтад хамрагдаагүй хүн амыг тодорхойлж, нөхөхөд тухайн орон нутгийн дархлаажуулалтын хамралт, тандалт болон эрсдэлийн үнэлгээний мэдээллийг тогтмол ашиглан зорилтот арга хэмжээг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Эцэг эх, асран хамгаалагчид хүүхдийнхээ дархлаажуулалтын мэдээллийг харьяа эрүүл мэндийн байгууллага, өрх, сумын эрүүл мэндийн төвөөс нягталж, хоцорсон тун байгаа тохиолдолд нөхөн дархлаажуулалтад хамруулахыг зөвлөж байна.
ДЭМБ-ын Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч Др Сокорро Эскаланте: Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоосон нь нийгмийн эрүүл мэндийн салбарт гарсан чухал амжилт юм. Дархлаажуулалт нь улаанбурхан өвчнөөс хамгаалах хамгийн хүчирхэг арга хэвээр байгаа бөгөөд хариу арга хэмжээг шуурхай хэрэгжүүлэх, нийгмийн эрүүл мэндийн арга хэмжээг цаг алдалгүй авах, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ болон нийгмийн эрүүл мэндийн байгууллагуудын нягт уялдаа холбоотой ажиллагаа нь үүнд чухал үүрэгтэй байдаг. Энэхүү ахиц дэвшлийг тогтвортой хадгалахын тулд дархлаажуулалт болон нийгмийн эрүүл мэндийн тогтолцоог улам бэхжүүлж, эрүүл мэндийн ажилтнуудаа дэмжихийн зэрэгцээ гэр бүл, олон нийтийг эрүүл мэндээ хамгаалахад нь идэвхтэй оролцогч болгон чадавхжуулах шаардлагатай. Энэхүү дэгдэлтийг хяналтад авахад Засгийн газрын манлайлал, хөрөнгө оруулалт нь шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн гэдгийг бид цохон тэмдэглэх нь зүйтэй. Эдгээр хүчин чармайлт нь дэгдэлтийг хяналтад аваад зогсохгүй, цаашид нийгмийн эрүүл мэндийн онцгой байдлын үед хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалах Монгол Улсын бэлэн байдал, чадавхыг улам бэхжүүллээ.
Эрүүл мэндийн яам болон ДЭМБ нь дархлаажуулалтын тогтолцоог бэхжүүлэх, дархлаажуулалтад хамрагдаагүй болон дутуу хамрагдсан хүн бүрд хүрч ажиллах, тархвар судлалын болон лабораторийн тандалтыг тогтвортой үргэлжлүүлэх, мэдрэг байдлыг нэмэгдүүлэх, улаанбурхан өвчний дэгдэлт болон вакцинаар сэргийлэх боломжтой бусад өвчний дэгдэлтээс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх, шуурхай хариу арга хэмжээ авах бэлэн байдлыг бэхжүүлэх зэрэг арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлэн цаашид хүрсэн ололт, амжилтаа бататгах үүрэг амлалтандаа бат зогсохоо дахин мэдэгдэж байна.
Улстөр нийгэм
У.Хүрэлсүх: Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаа хүлээлгэн өгч, нэр төрөө сэргээлгэнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх цаг үеийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор мэдээлэл хийлээ.
Тэрбээр Монгол Улсын төрийн тэргүүний хувьд сүүлийн үед болоод байгаа улс төрийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор өөрийнхөө байр суурийг илэрхийлж байна. Сүүлийн нэг сар гаруйн хугацаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн нэр хүндийг гутаан доромжилсон үйлдэл хийж байна. Ерөнхийлөгч бол ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлч, Үндэсний аюулгүй байдлын тэргүүн, Зэвсэг хүчний ерөнхий камондлагч хэмээх эрхэм хүндтэй албыг хашдаг. Иймд Ерөнхийлөгчийн нэр хүнд рүү халдана гэдэг нь ард түмний нэр хүндэд халдаж байна гэсэн үг. Ерөнхийлөгчийн нэр хүнд бол гадаад нэр хүндтэй мөн шууд холбоотой.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг хүнд ноцтой гэмт хэрэгт холбож байна, ингэж болдог юм уу. Би хэсэг харлаа, ажиглаж явлаа. Хариуцлагатай албан тушаал. Монгол Улсад хүн засагладаггүй, хууль засагладаггүй. Хууль доор хүн бүр тэгш эрхтэй байна.
Ардчилсан Нам үүрэгт ажлаа өгөөч, үнэн худлаа тогтоох нь зүйтэй гэсэн байна. Үүнтэй санал нийлж байна. Иймд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаа хүлээлгэн өгнө.
Гадаад харилцаа бэхжиж, Монгол Улсын нэр хүнд олон улсын тавцанд өдөр ирэх тусам өсөж байна. Монгол Улсын төрийн тэргүүнээр ажиллах хугацаанд ард түмэндээ өргөсөн тангарагтаа үнэнчээр хүчин зүтгэсэн. Янз бүрийн бодлогын алдаа гаргаагүй. Олон улсын түвшин хамтын ажиллагаа сайжруулсан.
Дэлхий түвшинд Монгол Улсын хүлээн зөвшөөрдөг болсон. Дэлхийн олон төрийн тэргүүнүүд Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж, манай улсын нэр хүнд хэрхэн өсөж, бэхжиж тэлснийг сүүлийн таван жилийн хугацаанд олж харсан байх. Би 17 настай байхдаа цэрэг болж эх орондоо тангараг өргөж байсан. Би офицер хүн. Худлаа ярьж хулгай хийж, хуурч мэхэлж явсангүй. Энэ миний үндсэн зан. Үүнийг ч ард түмэн мэднэ.
Иймээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгч үнэний төлөө, шударга ёс тогтоохын төлөө өөрийнхөө үүрэгт ажлыг хүлээлгэж өгнө. Энэ ажилласан хугацаандаа ард түмэн болон төр засгаас хулгай хийж байгаагүй. Харин хулгайд алдсан үйлдвэр орд газрыг эх орондоо авч ирсэн. Тухайбал, Эрдэнэт үйлдвэр, Салхитын мөнгөний орд, Тос тосон бумбын орон, Тарвагатай орд, Ноён уул бусад алдагдсан байсныг бүгдийг авч өнөөдрийн баялагийн сангийн үндэс суурийг тавьсан. Өнгөрсөн хугацаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч өргөсөн тангарагтаа үнэнчээр эх орондоо төлөө зүтгэж ажилласан” гэв.
-
Цаг үе2022/09/09
Нийслэлд тээврийн хэрэгслийг улсын дугаарын тэгш, сондгойгоор хөдөлгөөнд оролцуу...
-
Цаг үе2023/03/21
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
-
Цаг үе2021/05/19
Коронавирусний халдвар авч, гэрээр эмчлүүлсэн иргэд өрхийн эмнэлгээсээ магадалга...
-
Цаг үе2022/04/25
Дархлаажуулалтын цэгийг дүүрэг тус бүрээр танилцуулж байна
