Цаг үе
“Марсын сорилт” номын нээлт өнөөдөр болно
Марс гарагийг эзэмших нь хүн төрөлхтний ойрын зорилт болсон гэдгийг бид мэднэ. Монгол Улс ч сансар огторгуйг судлахад дэлхий нийтийн хөгжил дэвшилтэй хөл нийлүүлэн алхахыг зорьж ирсэн. Үүний нэг илэрхийлэл нь Монголын сансрын судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв НҮТББ /MARSA/-аас "Mars V" төслийг 2018 онд санаачлан эхлүүлсэн.
"Mars V" төслийн багийнхан Марс нийгэмлэг (Mars Society)-ийг үүсгэн байгуулагч доктор Роберт Зубрины Ангараг гарагийн талаар баримт, нотолгоо, судалгаанд үндэслэн бичсэн “The Case for Mars” номыг “Марсын сорилт” нэрээр орчуулж 2022 оны зургаадугаар сарын 22-нд Монголын уншигчдын хүртээл болгох гэж байна.
Энэхүү номын нээлтийн үйл ажиллагаа нь Монгол Улсыг олон улсын сансар судлалын томоохон байгууллагуудад таниулах, гадны хөрөнгө оруулагчдыг татахад томоохон хувь нэмэр оруулах, хөгжингүй орнуудтай хамтын ажиллагаагаа тэлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.
Доктор Роберт Зубрин нь Сансрын Хайгуулын Технологийн SpaceX компанийн захирал Илон Маскийн багш, хамтрагч бөгөөд түүний бичсэн “The Case for Mars” ном нь англи, япон, франц, герман, польш, итали, испани, орос хэлнээ орчуулагдан дэлхий нийтэд түгсэн бүтээл юм. Энэхүү бүтээлээс Улаан нүдэн гарагийг хэрхэн эзэмших, яагаад эзэмших ёстой хийгээд Ангараг гарагийг эзэмших боломж, сорилт, төлөвлөгөөний талаар унших боломжтой.
Номын нээлтийн ажиллагаанд Марс нийгэмлэг (Mars Society)-ийг үүсгэн байгуулагч доктор Роберт Зубрин өөрийн биеэр ирж оролцож Монголын эрдэмтэн, судлаач, багш нарт болон сансар судлал, шинжлэх ухаан сонирхогч оюутан залууст зориулан лекц унших юм.
Түүнчлэн Чибагийн Технологийн их сургуулийн профессор, Япон болон Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Марс хөтөлбөрийн удирдагч доктор Хироки Акияама “Марсын сорилт” номын нээлтэд оролцож, илтгэл тавина. Нээлтийн ёслолд Монгол улсын БШУ-ны сайд Л.Энх-Амгалан, Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн газрын дарга Б.Болор-Эрдэнэ, MarsV төслийн санаачлагч С. Эрдэнэболд, МУИС-ийн ерөнхийлөгч/ректор Б.Очирхуяг, ГХЯ-ын Олон улсын гэрээ эрх зүйн газрын захирал С. Сүхболд нар үг хэлж оролцоно.
Мөн Монгол Улсын хөгжлийн бодлого, хөтөлбөрийг тодорхойлоход манлайлан оролцогчид, сансар судлалаар дэлхийд тэргүүлж буй улсуудын элчин сайдын яамдууд, олон улсын байгууллагууд, түүнчлэн тухайн салбарын шинжлэх ухааны байгууллагууд, тэргүүлэх мэргэжилтнүүд, төслийг багийн гишүүд, дэмжигчид тус арга хэмжээнд оролцох юм.
Ангараг гарагийг эзэмших, тэнд дасан зохицох, аж төрөх, улмаар сорилт бэрхшээлийг даван туулах тухай онолыг бодит болгохоор зорьж буй энэ түүхэн цаг үед манай дэлхий дээр Марс гарагтай ойролцоо орчин нөхцөлтэй газрыг олж нээн, мэргэжлийн ба сонирхогчдод зориулсан дэвшилтэт технологи бүхий хүний нөөцийн чадварыг хөгжүүлэх туршилт, хөгжүүлэлтийн бааз байгуулах нь нэн чухал асуудал болоод байна.
Монголын сансрын судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв НҮТББ /MARSA/-аас санаачилсан "Mars V" төсөл нь Монголын сансар судлалыг өргөжүүлж, Монголын говьд тусгай сонирхлын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх зориулалт бүхий сансрын сургалт судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв байгуулах, сансар судлалын Шинжлэх ухааны парк байгуулах зорилготой юм.
Төслийн хүрээнд өнгөрсөн хугацаанд “Марс хол биш” баримтат киног монгол, англи хэлээр гаргаж, “Mars on Earth” олон улсын хурлыг амжилттай зохион байгуулсан нь олон улсын Ангараг гараг судлаачдын анхаарлыг татсаны нэгэн илэрхийлэл бол Марс нийгэмлэгийн ерөнхийлөгч доктор Роберт Зубрины Монголд хийж байгаа айлчлал, “Марсын сорилт” номын нээлт юм.
"Mars V" төслийн багийнхан цаашид NASA, ISRO, JAXA-тай хамтран ажиллах бэлтгэлээ базааж байна.
Цаг үе
“Интермед” эмнэлэгт тэсрэх бөмбөг байрлуулсан гэх мэдээлэл ирж, барилгыг бүрэн шалгажээ
Улаанбаатар дахь Интермед эмнэлэг-т тэсрэх бөмбөг байрлуулсан байж болзошгүй гэх мэдээлэл өчигдөр буюу наймдугаар сарын 17-ны 09:56 цагт ирж, хууль хяналтын болон мэргэжлийн байгууллагууд шалгалтын ажиллагаа явуулжээ.
Тус эмнэлгийн мэдээлснээр өглөө үйлчлүүлэгчтэй харилцах мэдээллийн шугамаар эмнэлгийн хэвийн үйл ажиллагаанд эрсдэл учруулж болзошгүй мэдээлэл ирсэн байна. Үүний дараа эмнэлгийн Эрсдэлийн хороо холбогдох байгууллагад мэдэгдэж, үйлчлүүлэгчид, эмч, ажилтнуудын аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээ авчээ.
Дуудлагын дагуу эмнэлгийн байранд байсан хүмүүсийг гаргаж, орчныг хамгаалалтад авсан байна. Тагнуул, цагдаа, онцгой байдал болон Зэвсэгт хүчний холбогдох алба хаагчид эмнэлгийн барилга, орчинд үзлэг, шалгалт хийжээ.
Шалгалтаар тэсэрч дэлбэрэх бодис, тэсрэх төхөөрөмж илрээгүй бөгөөд аюулгүй байдлыг баталгаажуулсны дараа эмнэлгийн үйл ажиллагааг хэвийн горимд шилжүүлсэн байна. Одоогоор тус эмнэлгийн бүх салбар, нэгж хэвийн ажиллаж байгаа талаар мэдээлжээ.
Харин мэдээллийг хэн, хаанаас, ямар зорилгоор өгсөн асуудлыг албан ёсоор эцэслэн тогтоосон мэдээлэл одоогоор ил болоогүй байна.
Энд нэг юманд анхааръя: зарим сайтад “ОХУ-ын иргэн дуудлага өгсөн”, “ОХУ-ын IP хаяг илэрсэн” гэх мэдээлэл гарсан байна. Гэхдээ миний шалгасан албан болон найдвартай эх сурвалжуудаар энэ хэсэг баталгаажаагүй. Тиймээс мэдээнд одоохондоо оруулахгүй байсан нь зөв.
Цаг үе
Монгол Улс ус, намгархаг газрын хамгааллыг цөлжилттэй тэмцэх бодлоготой уялдуулна
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд, COP17-ыг зохион байгуулах Үндэсний хорооны дарга Ц.Сандаг-Очир Рамсарын конвенцын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга доктор Мусонда Мумбаг наймдугаар сарын 17-нд хүлээн авч уулзлаа.
Уулзалтаар цөлжилт, газрын доройтол, ган, усны хомсдол болон биологийн олон янз байдлын алдагдал харилцан уялдаатай болж буй өнөөгийн нөхцөлд ус, намгархаг газрын хамгааллыг цөлжилттэй тэмцэх бодлоготой уялдуулах асуудлыг хэлэлцжээ.
Сайд Ц.Сандаг-Очир Монгол Улсын хувьд ус, намгархаг газрыг хамгаалах, нөхөн сэргээх нь газрын доройтол, цөлжилттэй тэмцэх байгальд суурилсан үр дүнтэй шийдлийн нэг болохыг онцолсон байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас ган, хуурайшилт нэмэгдэж байгаа үед усны нөөц, намгархаг болон хүлэрт газрыг хамгаалах нь экосистемийг хадгалахаас гадна хүлэмжийн хийн шингээлтийг нэмэгдүүлэх, эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих ач холбогдолтойг талууд тэмдэглэжээ.
Монгол Улс COP17-ыг даргалагч орны хувьд НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц болон Рамсарын конвенцын хамтын ажиллагааг шинэ түвшинд гаргах боломжтой гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн байна.
Рамсарын конвенцын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга доктор Мусонда Мумба Монгол Улс олон улсын ач холбогдол бүхий намгархаг газрын хамгааллыг бэхжүүлэх чиглэлээр ахиц гаргаж байгааг тэмдэглээд, цаашид ус, намгархаг газрын хамгааллыг өргөжүүлэхэд хамтран ажиллахаа илэрхийлжээ.
Монгол Улс 1998 оны дөрөвдүгээр сарын 8-нд Рамсарын конвенцод нэгдсэн бөгөөд одоогоор нийт 1,439,530 га талбай бүхий олон улсын ач холбогдолтой 11 намгархаг газартай. Эдгээр газар нь усны нөөц, биологийн олон янз байдлыг хамгаалахын зэрэгцээ тухайн экосистемээс хамааралтай иргэдийн амьжиргаанд чухал ач холбогдолтой юм.
Цаг үе
Улаанбаатарт өдөртөө 23 хэм дулаан
Малчид, иргэд, аялагчид, тээвэрчидэд зориулсан мэдээ: Өнөөдөр нутгийн хойд хэсгээр бороо орж, бага зэрэг сэрүүснэ.
2026 оны наймдугаар сарын 18-ны 08 цагаас 20 цаг хүртэл: Ихэнх нутгаар солигдмол үүлтэй. Баруун, төв болон зүүн аймгуудын нутгийн зарим газраар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.
Салхи ихэнх нутгаар баруунаас секундэд 4-9 метр, нутгийн зарим газраар борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан голын эх, Идэр, Тэс, Эг, Үүр, Туул, Тэрэлж, Онон, Улз голын хөндийгөөр 17-22 хэм, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр 27-32 хэм, бусад нутгаар 21-26 хэм дулаан байна.
УЛААНБААТАР ХОТ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Үдээс хойшдоо бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 4-9 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 21-23 хэм дулаан байна.
БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлшинэ. Үдээс хойшдоо бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 4-9 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 20-22 хэм дулаан байна.
ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Үдээс хойшдоо бороо орно. Салхи баруун өмнөөс секундэд 4-9 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. 18-20 хэм дулаан байна.
2026 оны наймдугаар сарын 19-нөөс
2026 оны наймдугаар сарын 23-ныг хүртэлх
цаг агаарын урьдчилсан төлөв
19-нд баруун аймгуудын нутгийн хойд хэсэг, төвийн аймгуудын ихэнх нутаг, зүүн аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр, 20-нд Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр, 21-нд нутгийн зарим газраар, 22-нд нутгийн хойд хэсээр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Салхи ихэнх хугацаанд секундэд 5-10 метр, нутгийн зарим газраар борооны өмнө түр зуур ширүүснэ. Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан, Заг, Байдраг голын эх, Хүрэнбэлчир орчим, Идэр, Тэс, Туул, Тэрэлж голын хөндийгөөр шөнөдөө 4-9 хэм, өдөртөө 17-22 хэм Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр шөнөдөө 16-21 хэм, өдөртөө 27-32 хэм, бусад нутгаар шөнөдөө 10-15 хэм, өдөртөө 21-26 хэм дулаан байна.
