Цаг үе
Холбооны мөрдөх товчооноос Гадаад Улсын авлигын хэрэг шалгах ажиллагааг өргөжүүлж байна

Гадаад улсын нутаг дэвсгэрт монополи, клептократ, авлигын гэмт хэрэгт холбогдсон АНУ-ын хувь хүн, хуулийн этгээдийг мөрдөн шалгах зорилготой Олон Улсын авлигатай тэмцэх хэлтсийн бүрэлдэхүүнд шинээр гурван тасаг бий болгожээ.
Өнгөрсөн жил Майами хотод шинээр байгуулагдсан Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасаг нь АНУ-ын Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хууль/U.S. Foreign corrupt practices act/-ийг хэрэгжүүлэх замаар Гадаад Улсын хээл хахуультай хэрхэн үр дүнтэй тэмцэж байгааг харуулж байна. Майами хотын тус тасаг нь нийтэд мэдэгдсэнээр гэмт хэргийн таван үйлдэл мөрдөн шалгасан бөгөөд үүнээс хэд хэд нь 2020 онд өндөр торгуультай тохиролцоонд хүргэсэн байна.
“Холбооны мөрдөх товчоо эдгээр мөрдөн шалгах ажиллагаанд олон жилийн турш оролцсон бөгөөд Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуульд заасан асуудлын хүрээнд илүү чухал, төвлөрсөн үүрэг гүйцэтгэж байгаа гэж дүгнэж байна.” хэмээн олон улсын авлигын хэргээр мэргэшсэн өмгөөлөгч Маттесон Еллис мэдэгджээ. Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуульд зааснаар АНУ-ын хувь хүн, аж ахуйн нэгж нь бизнесийн үйл ажиллагаанд давуу байдал олж авах зорилгоор гадаад улсын төрийн албан хаагчдад бэлэг өгөх болон санал болгохыг хориглодог байна.
Майами хотын Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасаг нь Латин Америкийн бүс нутагт илүү төвлөрсан үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд Нью-Йорк, Лос Анжелес, Вашингтон хотуудад байрлах тасгуудтай мөн хамтран ажилладаг байна. Майами хотод авлига, мөнгө угаах гэмт бүлэглэлийн үйл ажиллагаа эрс нэмэгдсэн тул тус хотод шинэ тасаг байгуулах зайлшгүй шаардлага тулгарсан талаар Олон Улсын авлигатай тэмцэх хэлтсийн дарга Лесли Бэкшис мэдэгджээ.
“Бид Өмнөд Америк руу тогтмол нислэг үйлддэг байсан бөгөөд Майами хотоор байнга дамжин өнгөрдөг байв. Тухайн үед бид хууль бус орлого ашиглан хөрөнгө худалдаж авах зэрэг гэмт хэргийн мэдээлэл байнга авдаг байсан. Үүнээс улбаалан мөрдөгч бүр Майами хот руу нисэж мөрдөн байцаалт авах шаардлага үргэлж тулгардаг байв. Тиймээс Майами хотын тасгийг байгуулсан бөгөөд 2019 оны 03 дугаар сараас үйл ажиллагаа явуулж эхлээд байна.” гэж Лос Анжелес хотын Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасгийн даргаар ажиллаж байсан Лесли Бэкшис мэдээлэв.
Холбооны мөрдөх товчоо тухайн үед Хьюстон хотод байрлах газраас орон нутаг болон Олон Улсын гэмт хэргийг прокурорын багтай хамтран мөрдөн шалгаж байсан туршлагатай мөрдөгчдийг сонгон шалгаруулж Майами хотын Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасагт шилжүүлсэн талаар хэлтсийн дарга Лесли Бэкшис хэлэв. Холбооны мөрдөх товчооны Олон Улсын авлигын гэмт хэрэгтэй тэмцэх тасаг нь одоогоор тусгай ажилтан, тагнуулын ажилтан, шинжээч болон шүүхийн нягтлан бодогчдоос бүрдсэн 51 ажилтантайгаар үйл ажиллагаа явуулж байгаа нь 2010 онд Вашингтон хотод ердөө 13 мөрдөгч, 1 шинжээчтэй ажиллаж байсан үетэй харьцуулбал хүчин чадлаа хэд дахин нэмэгдүүлсэн байна.
Майами хотод байрлах тасаг нь Испани, Португал хэл, соёлын өндөр чадамжтай албан хаагчид сонгон шалгаруулж авсан талаар тус тасгийн дарга Рик Симпсон мэдээлэв. Мөнгөн гүйлгээний авлигатай тэмцэх алба нь гадаад улсын засгийн газрууд болон прокурорын байгууллагатай тогтмол хамтран ажилладаг бөгөөд ихэвчлэн хамтарсан мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулдаг. Латин Америкийн бүс нутагт Бразил, Колумб, Эквадор улсын хууль сахиулах байгууллагатай тус тасгийн мөрдөгчид нягт хамтран ажилладаг талаар Рик Симпсон мөн хэлэв.
Тусгай зориулалтын тасаг байгуулснаар Холбооны мөрдөх товчоо нь илүү олон гэмт хэрэг шалгаж байна. Олон Улсын авлигатай тэмцэх хэлтэс нь Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуульд заасан гэмт хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагааг хариуцан ажилладаг бөгөөд Хууль зүйн яамны прокурортой тогтмол хамтран ажиллаж, гэмт хэрэгт холбогдсон компани болон тэдний хуульчидтай уулзалт зохион байгуулж мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж байгаа талаар мөн мэдээлэв.
Өнгөрөгч 9 дүгээр сард Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуулийг зөрчсөн гэм буруугаа хүлээсэн Флорида хотод байрлах асфальт үйлдвэрлэгч “Саржеант Маринь” корпорацийн гэмт хэргийг мөрдөн шалгахад Майами хотод байрлах тасаг мөн туслалцаа үзүүлжээ. Холбооны мөрдөх товчооны мөрдөн шалгах ажиллагааны үр дүнд Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хууль зөрчсөн гэм буруугаа 10 дугаар сард хүлээж, 128 сая ам.долларын торгууль төлөхийг зөвшөөрсөн “Жэй Би Эс Эс Эй” махны сав үйлдвэрлэгч компанийн холбогдох гэмт хэргийг мөн илрүүлсэн байна.
Холбооны мөрдөх товчооны Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж, болзошгүй зөрчлийг илрүүлэх, мөрдөн шалгах ажиллагааг Олон Улсын авлигын эсрэг хяналтын байгууллагын 11 дүгээр сарын тайланд өндрөөр үнэлж, үндэстэн дамнасан авлигын гэмт хэрэгтэй тэмцэхэд манлайлж буй АНУ-ын үйл ажиллагааг сайшаажээ.
Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагын харьяа Олон Улсын бизнесийн үйл ажиллагааны хээл хахуулийн ажлын хэсгийн тайланд Холбооны мөрдөх товчооны Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасгийн үйл ажиллагаа өргөжиж, дэлхийн 75 улс оронд байрлах өөрсдийн төлөөлөгчөөр дамжуулан Гадаад авлигын үйл ажиллагааны тухай хуулийг зөрчсөн гэмт хэргийг илрүүлэх чадварыг онцолжээ.
Цахим орчинд мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах нь одоогоор тус хэлтэст тулгарч буй хамгийн том сорилт болж байгаа талаар тасгийн дарга Симпсон мэдээлжээ. Цар тахлын үед мөрдөгчид зарим тохиолдолд цахимаар ажиллах шаардлагатай тулгарч байгаа бөгөөд гадаад улсад зорчихоо түр зогсоосон тухай хэлтсийн дарга Хатагтай Бэкшис мэдэгдэв.
“Мөрдөгчид цахим видео хурал болон онлайн сервер ашиглан баримт бичиг хүлээн авч, ярилцлага хийж байна. Мэдээж бид хүмүүстэй биечлэн уулзаж мэдээлэл солилцохыг хүсэж байгаа боловч цар тахлын үед ийнхүү ажиллах боломжгүй байна. Иймээс бид цахим програм ашиглан онлайн хурал хийж байгаа бөгөөд тус бэрхшээлийг даван туулж чадсан.” хэмээн Олон Улсын авлигатай тэмцэх тасгийн дарга Симпонс хэлэв.
Цаг үе
БНСУ-д хөдөлмөрийн гэрээний ажилтан илгээсээр байна
Монгол Улсын Засгийн газар Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам болон БНСУ-ын Засгийн газар Хөдөлмөр эрхлэлт, хөдөлмөрийн яам хооронд байгуулсан гэрээ, хэлэлцээрийн дагуу хөдөлмөрийн гэрээт ажилтан илгээх үйл ажиллагааг ХХҮЕГ тасралтгүй зохион байгуулан ажиллаж байна.
БНСУ нь 17 улс орноос гадаад ажилтан хүлээн авдаг бөгөөд Монгол Улс 2004 оноос өнөөг хүртэл жил бүр ажиллах хүсэлтэй иргэдийг бүртгэх, илгээх үйл ажиллагааг зохион байгуулдаг Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Цорын ганц Төрийн байгууллага юм.
БНСУ-ын хөдөлмөрийн хөлсний 2024 онд мөрдөгдөж буй хэмжээ цалингийн доод 2,060,740 вон байна.
Өнгөрсөн 2024 онд 722 хүн илгээсэн байна. Хөдөлмөрийн биржийн ажил хайгчаар байршсан иргэдэд улирал тутам ажлын санал ирж, сар бүрийн тогтсон өдөр илгээсээр байна.
Өнөөдөр буюу 2025 оны 04 сарын 02-ны өдөр аж үйлдвэрийн салбарт 22 ажилтан ажиллахаар тус улсыг зорилоо.
Мөн 04 дүгээр сарын 08-нд тогтвортой 13 ажилтан, ХАА, газар тариалан 2 ажилтан, Үйлчилгээ 2 салбарт 5, Барилга 1 ажилтан тус тус илгээхээр бэлтгэл ажил хийгдэж байна.
Мөн барилгын салбарт илгээгдэх иргэн хувийн шалтгаанаар явах боломжгүй гэх хариу өгөөд байгаа аж.
Сүүлийн үед БНСУ-аас ажлын санал ирсний дараа иргэдийн өөрсдийн хариуцлагагүй байдлаас шалтгаангүйгээр хойшлуулах, явахгүй гэх мэт шалтгаан ихээр гарч байгаа тул БНСУ-ын ажил олгогч тухайн ажилтныг 17 улсын ажил хайгч олон дундаас сонгож, тухайн улсдаа татвар төлж, бичиг баримтыг бүрдүүлэн 6 сар орчим хүлээсний дараа хүлээн авах, цаг хугацаа, санхүүгийн тодорхой хохирол амсах эрсдэлтэй байдал удаа дараа үүсгэж байна.
Иймд манай улсын ажил хайгч иргэдийг олноор сонгохгүй байх эрсдлийг үүсгэж байгаа тул ажлын санал ирсэн иргэдийг дээрх асуудал үүсгэхгүй байхыг сануулж байна.
Цаг үе
ХӨСҮТ: Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 253 болжээ

Цаг үе
Авлигатай тэмцэх газрын даргыг улируулан томилуулах тухай саналыг дэмжив
Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 02-ны өдрийн хуралдаанд Монгол Улсын Ерөнхий сайдаас Улсын Их Хуралд ирүүлсэн Авлигатай тэмцэх газрын даргыг улируулан томилуулах тухай саналыг хэлэлцэн шийдвэрлэлээ. Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Н.Учрал Ерөнхий сайдын саналыг танилцууллаа.
Авлигатай тэмцэх тухай хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.1, 21.4-т заасныг тус тус үндэслэн Авлигатай тэмцэх газрын даргаар Зандраагийн Дашдавааг улируулан томилуулахаар саналаа ирүүлжээ. З.Дашдавааг Монгол Улсын Их Хурлын 2019 оны 37 дугаар тогтоолоор Авлигатай тэмцэх газрын даргаар томилсон бөгөөд бүрэн эрхийнхээ хугацаанд хуульд заасан чиг үүргээ хариуцлагатай, шударгаар, үр дүнтэй хэрэгжүүлэн ажилласан хэмээн танилцууллаа.
З.Дашдаваа нь 1974 онд Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотод төрсөн. 51 настай, яс үндэс халх, эрэгтэй. Дээд боловсролтой, хуульч мэргэжилтэй, хууль зүйн ухааны доктор, Монгол Улсын гавьяат хуульч болохыг Н.Учрал сайд танилцуулав. Тэрбээр 1995 оноос 2019 оныг хүртэл цагдаагийн байгууллагад хэрэг бүртгэгч эрүүгийн төлөөлөгчөөс эхлээд Цагдаагийн ерөнхий газрын Дотоод хяналт шалгалт, аюулгүй байдлын хэлтэс, тасгийн дарга, хэлтсийн дарга, дэд даргаар дэвшин ажиллаж улмаар 2019 онд Авлигатай тэмцэх газрын даргаар томилогдсон байна. Тэргүүн комиссар З.Дашдаваа нь цагдаагийн байгууллагад 24 жил, Авлигатай тэмцэх газарт зургаа дахь жилдээ, хууль сахиулах байгууллагад 30 дахь жилдээ ажиллаж байгаа аж.
Үргэлжлүүлэн З.Дашдаваагийн томилогдон ажилласан хугацааны үйл ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй танилцуулав. Өнгөрсөн хугацаанд төрийн өндөр албан тушаалтнууд холбогдсон, улсын аюулгүй байдал, эдийн засагт сөрөг үр дагавар бүхий олон их наяд төгрөгөөр хэмжигдэх хохиролтой авлигын хэргүүдийг богино хугацаанд шалган тогтоох ажлыг удирдан, хууль сахиулах байгууллагуудтай хамтран хянан шийдвэрлэсэн байна. Мөн олон улсын байгууллагуудын хамтын ажиллагааны хүрээнд Ази-Номхон далайн орнуудын хууль сахиулах байгууллагуудын сүлжээ байгуулах эхлэлийг тавьж, хөрөнгө буцаах байгууллага хоорондын авлигын эсрэг сүлжээний харилцаа хамтын ажиллагааг улам бүр өргөжүүлэн батжуулахад үнэтэй хувь нэмрээ оруулсан гэв. Гадаад улсын ижил чиг үүрэг бүхий байгууллага болон олон улсын байгууллагатай хамтран ажиллаж, гадаад улсад байгаа гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө орлогыг битүүмжлэх, хураан авах, хөрөнгө буцаан авах үйл ажиллагааны хүрээнд 2021-2024 онд нийт 13.9 сая ам.долларын үнэ бүхий хулгайлагдсан хөрөнгийг улс орондоо буцаан авчирч, улсын орлого болгосон байна. Мөн хуулийн дагуу ХАСХОМ гаргагч нийтийн албан тушаалтан өөрийн болон гэр бүлийн гишүүдийн татвар ногдох орлогоо үнэн зөв мэдүүлээгүй нөхцөл байдлыг шалган 2023 онд 8.3 тэрбум төгрөгийн зөрчил илрүүлж, 637 сая төгрөг, 2024 онд 2.1 тэрбум төгрөгийн зөрчилд 136.4 сая төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулж барагдуулсан юм байна.
Авлигын эсрэг олон нийтийг соён гэгээрүүлэх урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр хүүхэд залуучуудад шударга ёсны үнэ цэн, үнэт зүйлийг ойлгуулах, хүмүүжил дадлын бий болгоход туслах, авлигыг үл тэвчих үзэл санааг түгээн дэлгэрүүлэх үйл ажиллагааг өргөн хүрээнд тодорхой бүлгийн онцлогийг харгалзан зохион байгуулсан нь зохих үр дүнд хүрч үнэлгээгээр хүүхэд залуучуудын шударга байдлын түвшин 0.8 пунктээр нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байгааг Н.Учрал сайд онцолсон юм. З.Дашдаваа нь улс төр, бизнесийн бүлэглэлийн нөлөөллөөс ангид, хууль шударга, ёсны зарчмыг дээдэлж, хүний эрхийг хангаж, хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ чин шударгаар нэр төртэй биелүүлж ирснийг онцлон Авлигын эсрэг хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.4-т заасныг баримтлан Монгол Улсын Ерөнхий сайд Авлигатай тэмцэх газрын даргаар албан тушаалд улируулан томилуулах саналтай байгаа гэв.
Н.Учрал сайдын дээрх танилцуулга болон хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Сандаг-Очир, Г.Уянгахишиг, Ж.Алдаржавхлан, Ч.Ундрам, Д.Цогтбаатар нар асуулт асууж, хариулт авсан юм. Мөн Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзориг, Д.Ганбат, Г.Уянгахишиг, Б.Энхбаяр, М.Нарантуяа-Нара, Ч.Ундрам нар үг хэлэв.
Авлигатай тэмцэх нь бүх нийтийн үйл хэрэг бөгөөд үүнд Авлигатай тэмцэх газар бүхий л үйл ажиллагааг нэгтгэн, энэ төрлийн гэмт хэргийг таслан зогсоож, илрүүлж, хариуцлага тооцох ажлыг гүйцэтгэдэг онцлогтойг гишүүд тодотгон тэмдэглээд, цаашид бүх нийтийн соён гэгээрүүлэх, авлигыг үл тэвчих хандлагыг түгээн дэлгэрүүлэх чиглэлээр илүү эрчимтэй ажиллахыг хүссэн юм. Түүнчлэн Авлигын төсөөллийн индексийг сайжруулах чиглэлд анхаарах, шаардлагатай бол санал хүсэлтээ Улсын Их Хурал, Хууль зүйн байнгын хороонд нээлттэй ирүүлж, түүнийг нь дэмжин ажиллахаа илэрхийлж байв. Г.Уянгахишиг гишүүн, Авлигатай тэмцэх газрын даргын үйл ажиллагааны үнэлгээг бүрэн эрхийнх нь хугацаагаар тодорхойлдог үнэлгээ, шалгууртай байх нь зүйтэй хэмээсэн бол Д.Ганбат гишүүн З.Дашдаваа даргын авлигатай тэмцэх эрмэлзлэл, үйл ажиллагааг үнэлж, дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн. Төрийн өмчийн компаниудад авлигын гол асуудлууд үүсдэг бөгөөд үүнийг хянахад бэрх болж байгаа талаарх З.Дашдаваа даргын үгэнд анхаарал хандуулахыг Б.Энхбаяр гишүүн онцлоод, аливаа улсын авлигын эсрэг тэмцэл нь улс төрөөс, Засгийн газраас, улс төрчдийн манлайллаас ихээхэн хамаардаг гэв.
Ингээд санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын 18 гишүүний 16 нь Монгол Улсын Ерөнхий сайдаас Улсын Их Хуралд ирүүлсэн Авлигатай тэмцэх газрын даргыг улируулан томилуулах тухай саналыг дэмжив. Иймд энэ талаарх санал, дүгнэлтээ чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар боллоо.
-
Шударга мэдээ2023/09/06
"Жуулчин дюти фрий" ХК-ийн хувьцааг Монголын хөрөнгийн биржийн үнэт ца...
-
Цаг үе2021/01/18
Улаанбаатарт өдөртөө 11 хэм хүйтэн
-
Улстөр нийгэм2024/07/22
ТЭЦ 2-оос 19 дүгээр сургууль хүртэл дулааны шугамыг өргөтгөн шинэчилж байна
-
Цаг үе2021/06/23
Улаанбаатарт өдөртөө 26 хэм дулаан