Бидэнтэй нэгдэх

Шударга мэдээ

Зарим иргэдийн тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжлээ

Огноо:

,

УИХ-ын Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны 2019 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн хуралдаанаар Зарим иргэдийн тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж, төсөл санаачлагчийн илтгэлийг УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав танилцууллаа.

Энэ оны 06 дугаар сард УИХ-ын эмэгтэй гишүүд Зарим иргэдийн тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлсэн байна. Монгол Улсын 2020 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн хамтаар Засгийн газраас агуулга дээрхтэй агуулга, үзэл баримтлалын хувьд ойролцоо хуулийн төслийг өргөн мэдүүлсэн бол 10 дугаар сарын 01-ний өдөр дахин Зарим иргэдийн тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжав өргөн мэдүүлсэн байна. Монгол УИХ-ын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулиар төслийг хэлэлцүүлгийн аль ч шатанд буцаан татах боломжтой байдаг бол Хууль тогтоомжийн тухай хуулиар үзэл баримтлал зөрчилдөөгүй тохиолдолд төслийн нэрийг өөрчлөх боломж бий гэдгийг тэрбээр илтгэлийнхээ эхэнд дурдсан.

УИХ-ын эмэгтэй гишүүд тойргийн иргэд, сонгогчдоос гаргасан саналд үндэслэн хуулийн төслийг боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн байна. 1990 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдөр батлагдан, 1991 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдсөн Тэтгэврийн хуулиар

   -  төрүүлсэн болон 3 хүртэл настайд нь үрчлэн авсан дөрөв, түүнээс дээш хүүхдээ 6 настай болтол нь өсгөж хүмүүжүүлсэн 15-аас доошгүй жил ажилласан, 50 насанд хүрсэн эмэгтэй,
   -  төрүүлсэн болон 3 хүртэл настайд нь үрчлэн авсан дөрөв, түүнээс дээш хүүхдээ 6 настай болтол нь өсгөж хүмүүжүүлсэн, 20-иос доошгүй жил ажилласан эмэгтэй,
   -  27-оос дээш жил ажилласан, эмэгтэй нас харгалзахгүйгээр,
    - 32-оос дээш жил ажилласан, 55 насанд хүрсэн эрэгтэйг хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр өндөр насны тэтгэвэр тогтоосон байна.

Тухайн үед хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр 132.4 мянган хүн наснаасаа эрт тэтгэвэр тогтоолгосны дотор 83,3 мянган хүн буюу 62,9 хувь нь эмэгтэйчүүд байсан байна. Нийгмийн даатгалын багц хууль хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотойгоор УИХ-ын 1997 оны 1 дүгээр сарын 16-ны өдрийн “Хүн амын нийгмийн хамгааллын талаар авах арга хэмжээний тухай” 5 дугаар тогтоолоор 1995 оноос өмнө 1990 оны БНМАУ-ын Тэтгэврийн хуулиар насны тэтгэвэр тогтоолгосон бөгөөд Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд заасан тэтгэврийн насны болзол, нөхцлийг хангаагүй 44,4 мянган иргэдийн тэтгэврийг түдгэлзүүлж, авч байгаа тэтгэвэр, нөхвөрийн нийлбэрийн хэмжээтэй тэнцэх “нөхөн олговор”-ыг тэдний өндөр насны тэтгэврийн эрх үүсэх хүртэлх хугацаанд хөдөлмөр зохицуулалтын албадаар дамжуулан сар бүр олгох шийдвэрийг гаргасан юм.

Үүнээс хойш 2017 он гэхэд дээр дурдсан 44,4 мянган иргэн өндөр насны тэтгэврийн насанд хүрснээр нийгмийн даатгалын тэтгэвэрт бүрэн шилжиж дуусчээ.

Эдгээр иргэдээс 2019 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрийн байдлаар 21,2 мянган иргэн нийгмийн даатгалын сангаас өндөр насны тэтгэвэр авч байгаа бөгөөд эдгээрээс 14.5 мянга буюу 68.4 хувь нь олон хүүхэд төрүүлсэн эхчүүд, 3.8 мянга буюу 17.9 хувь нь 27 жил ажиллан нас харгалзахгүй тэтгэвэр тогтоолгосон эмэгтэйчүүд, 2.9 мянга буюу 13.7 хувь нь 32 жил ажиллан 55 насанд хүрсэн эрэгтэйчүүд байна. 

1997 оны 02 дугаар сараас өмнө хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр тэтгэвэр тогтоолгосон эхчүүдээс  өнөөдрийн байдлаар 17.0 мянга нь буюу 80.2 хувь нь 2018 оны улсын дундаж тэтгэвэр (374.8 мян.төг)-ээс бага тэтгэвэр авч байгаа юм.

Зарим иргэдийн тэтгэврийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төсөл нь 3 зүйлээс бүрдэж байгаа ба хуулийн төслөөр олон нийтийн хэлэлцүүлэг хийх үед 1997 оны 02 дугаар сарын 01-нээс өмнө буюу нийгмийн даатгалын багц хуулийн төсөл хэрэгжиж эхлэхээс өмнө олон хүүхдийн болзлоор тэтгэвэрт гарсан, одоо тэтгэврийн хэмжээ нь улсын дундаж тэтгэврийн хэмжээнд хүрэхгүй байгаа иргэдээс санал гарсныг харгалзан хуулийн төсөлд хөнгөлөлттэй нөхцөл (4 төрөл)-өөр тэтгэвэр тогтоолгосон нийт иргэдийн тэтгэврийг нэмэгдүүлэхээр тусгасан болохыг төсөл санаачлагч танилцууллаа.

Нийгмийн даатгалын ерөнхий газраас гаргасан судалгаагаар 2019 оны 04 дүгээр сарын 01-ний байдлаар дээрх нөхцөлүүдээр тэтгэвэр тогтоолгон, тэтгэвэр авч байгаа 21.2 мянган иргэний 85.8 хувь нь буюу 18.2 мянган нь эмэгтэйчүүд, 14.2 хувь буюу 3 орчим мянга нь эрэгтэйчүүд байдаг аж. Тэдгээрийн 80.2 хувь нь буюу 17 мянга нь улсын дундаж тэтгэвэр (374,8 мян.төг)-ээс доогуур буюу хэт бага тэтгэвэр авч байгаа гэлээ. Иймээс эдгээр иргэдийн тэтгэврийн асуудлыг тухайлан авч үзэж өнөөгийн нөхцөлд буюу тэтгэврийн дундаж хэмжээнд хүргэж олгох нь шударга ёсны зарчимд нийцэх тул энэхүү хуулийн төслийг УИХ-ын эмэгтэй гишүүд санаачилжээ.

Холбогдох судалгаа, тооцооноос үзэхэд хуулийн төслийн зохицуулалтад хамрагдах 21.2 мянган хүний тэтгэврийг 50.000 төгрөгөөр нэмэгдүүлэх бөгөөд тэтгэврийн нэмэгдэлд 2020 онд 12.7 тэрбум төгрөг, цаашид энэ хэмжээ жил бүр 5 орчим хувиар буурах бөгөөд эх үүсвэрийг улсын төсвөөс санхүүжүүлэх юм байна. Хууль хэрэгжүүлэхэд зарцуулагдах хөрөнгийг шийдвэрлэх шаардлагатайг харгалзан даган мөрдөх хугацааг 2020 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэхээр тусгажээ.

Төсөл санаачлагчийн илтгэлтэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүн Д.Сарангэрэл, Ц.Цогзолмаа, Г.Мөнхцэцэг, Д.Оюунхорол нар зарим зүйлийг тодруулж, төсөл санаачлагч, салбарын сайд болон ажлын хэсгээс хариулт авсан. Гишүүд төслийг хэлэлцэхийг дэмжиж буйгаа илэрхийлсэн юм. “Хувь тэнцүүлсэн тэтгэвэр” хэмээх ангиллаар тэтгэвэр тогтоолгон, бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээнээс багаар буюу хувь тэнцүүлж олгодог тэтгэвэр бөгөөд Засгийн газраас тэтгэвэрийн зөрүүг арилгах нэг удаагийн арга хэмжээ авах нь зүйтэй хэмээн шийдвэрлэж ирэх оны улсын төсвийн төсөлд шаардлагатай санхүүжилтийг тусгаад байгаа гэлээ. Төслийг хэлэлцэхийг дэмжиж буйгаа илэрхийлэн УИХ-ын гишүүн М.Оюунчимэг үг хэлсэн юм.

Ингээд санал хураалт явуулахад Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүд санал нэгтэйгээр Зарим иргэдийн тэтгэврийн хэмжээг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх нь зүйтэй хэмээн дэмжив. Иймд энэ талаарх Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар тогтов. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Шударга мэдээ

Налайх дүүрэгт 50 тонн тэжээлийг үнэ төлбөргүй олголоо

Огноо:

,

Монгол Улсын Шадар сайд, УОК-ын дарга С.Амарсайхан, УИХ-ын гишүүн Ц.Сандаг-Очир нар зудын эрсдэлийн үнэлгээгээр хаваржилт хүндэрсэн Налайх дүүрэгт ажиллаж, 1-р хорооны малчин Ш.Пүрэв, Ш.Цагаанбат, 3  дугаар  хорооны малчин Д.Цэвээн гуайнхаар орж, санал сэтгэгдлийг нь сонслоо.

Налайх дүүргийн малчдын хувьд өвөлжилт харьцангуй өнтэй байсан ч сар шинээс хойш цасаар шуурч, хүйтний эрч чангарсан тухай хэлж байв. Шуурганы улмаас Майхан ууланд нутаглаж буй 1-р хорооны малчин Ш.Цагаанбатын сургуулийн насны 4 хүүхэд цасанд боогдож, 5 км-ийн зайд байрлах Налайх дүүргийн төв рүү, хичээлдээ явж чадаагүй гэнэ. Тэднийх өнгөрсөн намар 500 боодол өвс,  1 тонн гаруй улаан буудай бэлтгэсэн ч дахиад авах шаардлага тулгарч буй аж. Ш.Цагаанбатынх одоогоор 20 гаруй мал тэжээж байгаа бөгөөд улаан буудайг буцалгаж, хивэгтэй хольж өгсөнөөр тэвээрэг сайн авдаг хэмээн туршлагаасаа хуваалцав. Мөн тус хорооны малчин Ш.Пүрэв гуай эхнэртэйгээ 2-уулаа, ганц гэрээрээ өвөлжиж байгаа бөгөөд их цасанд өвс тэжээлээ ч дөхүүлж чадалгүй цасанд боогджээ. Хүн бүл муутайн дээр хахир өвлийн хүйтэнд хунгарлаж шуурсан цасаа цэвэрлэж, зам гаргахаар өдөр шөнийг ялгалгүй зүтгэж байна.

Харин 3-р хорооны малчин Д.Цэвээн гуай тэтгэвэрийн зээл авч 1000 боодол өвс бэлтгэжээ. 50 гаруй үхэрнээсээ өнгөрсөн намар хэрэгцээлж, одоогоор 30 үхэр хаваржуулж буй аж. Хаврын урт өдрүүдийг туулахад дахиад ч авс тэжээл нэмж авах шаардлагатай тул тэтгэврийн хэдээ л харж суугаа аж.
Малчид бэлчээрийн гарц муудаж, шимт тэжээл нь сэргэхгүй байгаа нь малын чанарт ч нөлөөлж байгаа тухай ярьж байв.

Налайх дүүргийн хувьд энэ жил 830 өрхийн нийт 43 мянган мал өвөлжиж байна.

Өвөлжилт, хаваржилт хүндэрсэнтэй холбоотойгоор Улсын онцгой комиссоос нийт 40 тонн хивэг, 80 тонн хорголжин тэжээлийг 50 хувийн хөнгөлөлттэйгээр олгоод байгаа бол нэмэлтээр 50 тонн тэжээлийг үнэ төлбөргүй нийлүүлэхээр шийдвэрлэлээ.

Эх сурвалж: Монгол Улсын Шадар сайдын ажлын алба

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Малын хорогдол 6 хувь хүрсэн тохиолдолд малын индексжүүлсэн даатгал газар дээр нь ажиллана

Огноо:

,

Шуурхай бүлгийн 3-р бүлэг Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг, Шинэ-Идэр сумдад ажиллаж, Сумдын онцгой комиссыг хурлыг зохион байгуулсан.

Мөн тус сумдын 26 өрхийн 50 гаруй малчидтай уулзан хүн эмнэлэг болон мал эмнэлэгийн үйлчилгээ, хүнсний багцын тусламж үзүүлсэн бол одоо Галт, Шинэ Идэр сумдад ажиллаж байна.

Сумдын шуурхай штабтай хийсэн өргөтгөсөн хурлаар Засгийн газрын 2024 оны 62 дугаар тогтоолоор 2 дугаар сарын 15-аас 5 дугаар сарын 15-ны өдрийг хүртэл өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн. Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн 10.4 дэх хэсгийг хэрэгжүүлж ажиллахыг бүх шатны Засаг дарга нарт даалгалаа.

Шуурхай багаас Зэвсэгт хүчин, Хилийн цэргийн анги нэгтгэлүүдээс Хөвсгөл аймагт туулах чадвартай 8 машин дайчилснаас Галт, Шинэ Идэр сумдад тус тус хуваарилжээ.

Айл бүрийг чиглэсэн зам гаргах хүндрэлтэй учир нэн яаралтай чиглэлийн замыг машин техникийг дайчлан нээж байна. Мөн сургуулийн 60 гаруй хүүхдийг сургуульд нь татан авчирч байрлуулах арга хэмжээ авах юм байна.

Шинэ Идэр сумын малын хорогдол 5.3 хувь хүрсэн. Хэрвээ 6 хувь хүрсэн тохиолдолд малын индексжүүлсэн даатгалыг судлах, даатгалын багийг газар дээр нь ажиллуулж, үнэлгээ яаралтай хийлгэнэ.

Галт суманд 50 хувийн хөнгөлөлттэй 30 тонн тэжээл аймгийн нөөцөөс өгсөн бол Шуурхай бүлэг 5 тонн тэжээл шийдвэрлэв.

Шинэ Идэр сум өмнө нь 50 тонн тэжээл шийдвэрлэсэн бол шуурхай бүлэг нэмж 5 тонныг шийдвэрлэжээ. Сум, аймгийн нөөц дууссан тул санхүүгийн эх үүсвэрийг аймгийн Онцгой комисс дээр ярьж шийдвэрлэхээр тогтов.

Эх сурвалж: ХХААХҮЯ

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Халиа тошин үүссэн зургаан байршилд мөс зөөх ажил үргэлжилж байна

Огноо:

,

Сэлбэ голын урсацыг сайжруулах, шар усны үерийн эрсдэлээс сэргийлэх зорилгоор тус голын мөсийг зөөн тээвэрлэж буй. Одоогийн байдлаар нийт 21,340 тонн мөсийг тээвэрлэн, Туул голын сав газарт буулгаад байна. Мөс зөөх ажлыг нийт 373 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр гүйцэтгэж байгаа юм.

Улаанбаатар хотын ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Ц.Төрхүү “Халиа тошин үүссэн байршлуудаас Чингэлтэй, Сүхбаатар, Баянзүрх, Сонгинохайрхан дүүргийн зургаан байршилд мөс зөөх ажил үргэлжилж байна. Өдрийн цагаар мөсийг хагалж бөөгнүүлэн, шөнийн 22:00 цагаас өглөөний 06:00 цагийн хооронд зөөж, шилжүүлж байгаа. Гуравдугаар сарын 15-н гэхэд уг ажлыг бүрэн дуусгах төлөвлөгөөтэй байгаа учраас техник технологийн болон хүн хүчний боломжит нөхцөлийг ашиглан, уртасгасан цагаар, шахуу ажиллаж байна” хэмээв.

Хувийн хэвшлийн 25 аж ахуйн нэгжээс мөс зөөхөд хамтран ажиллах санал ирснээс техник технологийн бүрэн байдлыг хангасан 12 аж ахуйн нэгж ажиллаж байгаа юм. Нийслэлийн 33 байршилд халиа тошин үүссэнээс Сэлбэ, Толгойт гол болон Дэнжийн мянга орчмын 10 байршлын 25 км орчим газрын мөсийг зөөж тээвэрлэхээр төлөвлөөд буй.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Цаг үе19 цаг 1 минут

“Цэргийн археологи” төслийг хэрэгжүүлнэ

Улстөр нийгэм19 цаг 2 минут

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2023 оны ногдол ашиг олгоно

Үзэл бодол19 цаг 6 минут

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Азийн улс төрийн намуудын олон улсын бага...

Цаг үе19 цаг 8 минут

Лам хуврагууд болон сүсэгтэн олон 80 гаруй сая төгрөгийн өртөг бүхий...

Улстөр нийгэм19 цаг 10 минут

Нийт шүүгчийн хуралдаан, шүүгчдийн зөвлөгөөн боллоо

Улстөр нийгэм19 цаг 17 минут

Зудын байдалд үнэлгээ хийхэд 13 аймгийн 58 суманд мөсөн зудын нөхцөл...

Улстөр нийгэм19 цаг 19 минут

ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан Говь-Алтай, Завхан аймгийн хаваржилт ...

Шударга мэдээ19 цаг 22 минут

Налайх дүүрэгт 50 тонн тэжээлийг үнэ төлбөргүй олголоо

Цаг үе19 цаг 24 минут

Булган, Сэлэнгэ, Төв, Хэнтий, Дорнод аймгуудын нутгаар цас орж, цаса...

Цаг үе19 цаг 29 минут

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Санал болгох