АНУ-ын Аризона мужийн Финикс хотын цагдаа нар Навахо үндэстний ахмад настан Элла Мэй Бегэйгийн алга болсон хэрэгтэй холбоотойгоор ял шийтгүүлж байсан Престон Толтыг хулгайн хэргээр дахин баривчилжээ. Шинэ хэрэг нь түүнийг холбооны шоронд буцаан хорих үндэслэл болж магадгүй байна.

Өдгөө 27 настай Престон Толт нь 2021 онд Аризонагийн Навахо үндэстний сууринд амьдардаг, есөн ач, зээтэй, нэхмэл урлалын алдартай мастер Элла Мэй Бегэй алга болсон хэрэгтэй холбоотойгоор ял шийтгүүлсэн цорын ганц хүн юм. Тэрээр Бегэйгийн автомашиныг хулгайлж, зодож, замын хажууд орхисноо хүлээн зөвшөөрсөн ч Бегэй өнөөг хүртэл олдоогүй хэвээр байна.

Финикс хотын цагдаа нар энэ долоо хоногт айлын гэрт хууль бусаар нэвтэрсэн тухай дуудлагын дагуу Толтыг хэргийн газрын ойролцоо баривчилжээ. Түүнийг сэжигтний хувцастай адил хувцас өмссөн, хутга биедээ авч явсан байсан гэж шүүхийн баримтад дурдсан байна. Түүнд Марикопа тойрогт орон байрны хулгайн нэг зүйл ангиар хэрэг үүсгээд байгаа аж.

Толт энэ оны зургаадугаар сард буюу Элла Мэй Бегэй алга болсноос хойш яг таван жилийн дараа холбооны шоронгоос хугацаанаасаа хоёр жилийн өмнө суллагдсан юм. Тэрээр шилжилтийн байрлах төвд хяналтан дор амьдарч байсан бөгөөд хяналтын хугацаанд дахин гэмт хэрэг үйлдэх, аюултай зэвсэг авч явахыг хориглосон нөхцөлтэй байжээ. Гэвч долоодугаар сарын эхээр согтуугаар байрдаа ирж дүрэм зөрчсөн тул хяналтын ажилтанд нь мэдэгдсэн байна. Толтыг баривчлагдах үед АНУ-ын Маршалын албаны хүчинтэй баривчлах захирамж мөн гарсан байжээ.

Элла Мэй Бегэйгийн ар гэрийнхэн Толтыг эрт сулласан шийдвэрийг шүүмжилж, шинэ хэрэг гарсанд харамсаж буйгаа илэрхийлжээ. Түүний хүү Жералд Бегэй "Энэ удаа өөр хүн хохироогүй нь азтай хэрэг. Түүнийг суллах шийдвэр гаргасан хүмүүс одоо хариуцлагаа бодох хэрэгтэй" хэмээн мэдэгдсэн байна.

Элла Мэй Бегэйгийн хэрэг нь АНУ-д уугуул иргэд, ялангуяа уугуул эмэгтэйчүүд ор сураггүй алга болох, амь насаа алдах явдал түгээмэл байгааг анхааралд оруулсан томоохон хэргүүдийн нэг болсон бөгөөд түүний хувь заяа өнөөдрийг хүртэл тодорхой болоогүй хэвээр байна.

Тээврийн хэрэгслийн утааны яндангаас гарах дуу чимээнд хяналт шалгалт явагдаж байна. Нийслэл хотын нутаг дэвсгэрт замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа тээврийн хэрэгслийн яндангаас гарах дуу чимээ Монгол Улсын “Автотээврийн хэрэгслийн эргономикийн үзүүлэлтүүд” MNS 4599:2026 стандартад заасан зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ хэтэрсэн, Замын хөдөлгөөний дүрмийн 4 дүгээр хавсралтын 4.4-д заасан “Яндан, дуу намсгуур гэмтсэн буюу байхгүй болсон, зөрчилтэй тээврийн хэрэгсэлд тавих хяналт шалгалтын арга хэмжээг зохион байгуулан ажиллаж байна гэж Тээврийн Цагдаагийн Албанаас мэдээллээ. 

Илон Маскийн үүсгэн байгуулсан xAI компани АНУ-ын Миннесота мужийн хиймэл оюунаар бодит хүмүүсийн хуурамч нүцгэн зураг бүтээх технологийг хориглосон шинэ хуулийг эсэргүүцэн холбооны шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ.

Миннесота мужийн хууль энэ оны тавдугаар сард батлагдсан бөгөөд наймдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхлэхээр товлогдсон байна. Уг хууль нь хиймэл оюуны тусламжтайгаар бодит хүмүүсийн зөвшөөрөлгүйгээр хуурамч нүцгэн зураг, дүрс бичлэг бүтээх боломж олгодог технологийг хязгаарлах зорилготой бөгөөд АНУ-д ийм төрлийн анхны зохицуулалтад тооцогдож байна.

Харин xAI компани шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ зөвшөөрөлгүйгээр ийм төрлийн дүрс бүтээж түгээхийг хориглохыг эсэргүүцэхгүй ч шинэ хууль нь үүнээс хэтэрч, хууль ёсны болон зөвшөөрөлтэй контент хүртэл хамарч, хиймэл оюуны үйлчилгээ үзүүлэгчдэд нэг зөрчил тутамд 500 мянган ам.долларын торгууль ногдуулах боломжтой гэж үзжээ. Мөн үйлчилгээ үзүүлэгчид хууль зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэхийн тулд чин шударгаар ажилласан тохиолдолд хамгаалах зохицуулалт байхгүй гэж мэдэгдсэн байна.

Миннесота мужийн Ерөнхий прокурор Кит Эллисон уг хуулийг хамгаалж, хиймэл оюунаар хүмүүсийн зөвшөөрөлгүйгээр хуурамч нүцгэн зураг бүтээх нь хүний нэр төр, сэтгэл зүй болон хувийн амьдралд ноцтой хохирол учруулдаг гэж мэдэгджээ.

xAI компани Грок хиймэл оюуны үйлчилгээнийхээ ашиглалтын нөхцөлд хүний хувийн нууцыг зөрчих, зөвшөөрөлгүйгээр хүний дүр төрхийг өөрчилж бэлгийн шинжтэй зураг бүтээхийг хориглодог бөгөөд ийм төрлийн зөрчил илэрвэл хэрэглэгчийн эрхийг хаах зэрэг арга хэмжээ авдаг гэж шүүхийн баримтдаа дурдсан байна.