Хаврын хуурайшилт эхэлж, салхи шуурга ихсэх энэ үед гал түймрийн эрсдэл нэмэгддэг. Одоогийн байдлаар хоёр гал түймрийг цурамд оруулан, унтраахаар ажиллаж байгаа талаар Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.

Тухайлбал, Хөвсгөл аймгийн Түнэл суманд ойн гал түймрийг унтраахаар тус аймгийн Онцгой байдлын газрын 27 дугаар анги, сумын мэргэжилтнүүд зэрэг нийт 58 хүн, 4 автомашинтай ажиллаж байгаа аж. Улмаар гуравдугаар сарын 25-ны өдрийн 09:30 цагт цурманд оруулжээ. Урьдчилсан байдлаар ойн гал түймэрт 9 га талбай өртөж шатсан байна.

Түүнчлэн, Сүхбаатар аймаг, Эрдэнэцагаан сум дөрөвдүгээр багийн “Шахайн ширээ” гэдэг газар хээрийн гал түймэр гарсан тухай дуудлагыг гуравдугаар сарын 24-ний өдрийн 11:20 цагт хүлээн авчээ.

Дуудлагын дагуу тус аймгийн Онцгой байдлын газрын эрэн хайх, аврах салбар, Эрдэнэцагаан сум дахь 47 дугаар ангийн алба хаагчид, сумын мэргэжлийн ангийнхан нийт 70 хүн, 24 автомашинтай хээрийн гал түймрийг унтраах ажиллагааг зохион байгуулжээ. Улмаар  хээрийн түймрийг бүрэн унтраасан байна.

Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга А.Баяраар ахлуулсан Түгжрэлийг бууруулах ажлын хэсгийн хурал боллоо. Хурлаар сурроны хэрэглээ, аюулгүй байдлын асуудлыг хэлэлцлээ.

НИТХ-ын дарга А.Баяр насанд хүрээгүй иргэн суррон унаж авто замын хөдөлгөөнд оролцохыг бүрэн таслан зогсоох, хориглох, мөн уг тээврийн хэрэгслийг мотоциклийн ангилалд хамруулж, стандарт, шаардлагыг мөрдүүлэхийг үүрэг болголоо.

Тэрбээр “Хүүхдүүд бие хүн болж төлөвшөөгүй, замын хөдөлгөөний эрсдэлийг бүрэн ойлгох чадвар сул. Гэтэл эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ амь нас, эрүүл мэндийг эрсдэлд оруулах "зэвсэг" авч өгч буйгаа ухамсарлахгүй байна” гэлээ.

Албаныхны мэдээлснээр сүүлийн 2-3 жилд цахилгаан дугуй, скүүтэр, сурроны хэрэглээ огцом нэмэгдсэнтэй холбоотой зам тээврийн осол, гэмтлийн тоо өссөн. Тухайлбал, 2024 онд энэ төрлийн тээврийн хэрэгсэлд хамаарах ослын 300 гаруй тохиолдол бүртгэгджээ. Үүний 40 гаруй хувь нь хамгаалалтын хэрэгсэлгүй, бүрэн бус тээврийн хэрэгсэлтэй, замын хөдөлгөөний дүрэм мэдэхгүй өсвөр насныхан байжээ.

Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн мэдээллээр дулааны улиралд, ялангуяа 5-9 дүгээр сард цахилгаан тээврийн хэрэгсэлтэй холбоотой осол, бэртлийн дуудлага эрс нэмэгддэг бөгөөд толгой, гар, хөлний хүнд гэмтэл зонхилдог байна. Тиймээс НИТХ-ын дарга А.Баяр дараах шаардлагыг мөрдүүлэхийг үүрэг болголоо. Үүнд,

• 18 нас хүрээгүй иргэн суррон унахыг бүрэн хориглох
• 18 нас хүрсэн иргэн суррон унах бол А ангиллын жолооны үнэмлэхтэй байх
• Улсын бүртгэл, дугаар, тэмдэглэгээтэй байх
• Хамгаалалтын каск, бээлий заавал өмсөх
• Баруун, зүүн гарын дохио, хоёр талын тольтой байх

Энэхүү зохицуулалт хэрэгжсэнээр хүүхэд, өсвөр үеийнхнийг зам тээврийн ослоос сэргийлэх ач холбогдолтойг албаныхан онцоллоо.

Дүүжин замын тээврийг Улаанбаатар шиг уулархаг бөгөөд суурьшил нь замбараагүй тэлсэн хотуудад өргөнөөр нэвтрүүлэх болжээ.

Тухайлбал барилга байшин нь шавсан, машин тэрэг зорчих замгүй болсон, эсвэл гол мөрөн дээгүүр зорчих нийтийн тээврийн нэг төрөл болон хөгжиж байна.

Тус төсөл нь хотын түгжрэлээс 100 хувь хараат бус, авто замтай огтолцохгүйн дээр монголын эрс тэс уур амьсгалд нийцсэн, аюулгүй тээврийн хэрэгсэл гэдгийг Пома группийн инженерүүд тодотгодог.

Дүүжин замын тээвэр нь ижил зайд явж буй автобустай харьцуулахад хүлэмжийн хийн ялгаруулалт нь 80-90 хувь бага байдаг судалгааг гаргажээ. Тухайлбал, Улаанбаатар хотын хувьд жилд дунджаар 2,500-3,000 тонн нүүрстөрөгчийн давхар исэл ялгардаг бөгөөд үүнийг эрс бууруулахад энэхүү төсөл өндөр ач холбогдолтойг тооцоолсон байна. Мөн 100 хувь цахилгаанаар ажилладаг тул агаар, хөрсний бохирдол үүсэхгүйгээс гадна дуу чимээ маш бага байхаараа давуу талтай.

Түүнчлэн Европын тээврийн аюулгүй байдлын зөвлөлөөс гаргасан судалгаагаар, 100 сая км тутамд ногдох авто тээврийн ослын хэмжээг дүүжин тээвэртэй харьцуулахад 200 дахин бага эрсдэлтэй болохыг тогтоожээ. Өөрөөр хэлбэл, дүүжин замын тээвэр нь дэлхийн хамгийн аюулгүй нийтийн тээврийн хэрэгслээр нэрлэгдэх болсноос гадна хамгийн зардал багатай, байгальд ээлтэй, хурдан хэрэгжих боломжтой мега төслийн нэг юм.

Дашрамд дурьдахад энэхүү төслийг анх 2020 онд Монгол, Францын Засгийн газар хооронд гэрээ байгуулан, нэн хөнгөлөлттэй зээлийн нөхцөлтэйгээр хэрэгжүүлэхээр болсон. Тус зээлийг 10 жилийн дараагаас 0,0076 хувийн хүүтэйгээр 40 жилийн хугацаанд төлөх бөгөөд энэ нь нэн хөнгөлөлттэй зээлийн ангилалд багтана. Улмаар 2025 оны 11 дүгээр сарын 27-нд гэрээнд өөрчлөлт оруулсан. Энэ нь Хан-Уул дүүргийн хүн амын төвлөрөл, түгжрэл, авто замын ачааллаас шалтгаалан анх төлөвлөсөн байршлыг өөрчилж, мөн зорчигч тээвэрлэх хүчин чадлыг сайжруулан 98 кабинтай, 19 тулгууртай байхаар зураг төслийг шинэчилсэн. Хамгийн чухал нь хүйтэн, эрс тэс уур амьсгалтай манай орны нөхцөлд тохирсон тээврийн хэрэгсэл байх стандартыг баримталж байна.

Энэхүү төслийг Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Х.Нямбаатар шуурхай хэрэгжүүлэх чиглэл өгсний дагуу Яармаг дахь Арцатаас – Хархорингийн Өнөр хороолол чиглэлд баригдаж буй бүтээн байгуулалт өвлийн улиралд ч тасралтгүй эрчтэй үргэлжилж, нэг жил хүрэхгүй хугацаанд төслийн гүйцэтгэл 64 хувьд хүрээд байна. Төслийн хоёр буудлын барилгын ажил дуусан, заслын гүйцэтгэлд оржээ.

Тус төсөл нь нийтийн тээвэр зорчих боломжгүй, авто зам тавих гарцгүй газруудыг хооронд нь холбох бөгөөд тус чиглэлд ердөө 15 минут зарцуулах юм. Харин хоёрдугаар шугам болох Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгээс Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн чиглэлд барих төслийн техник эдийн засгийн үндэслэл боловсруулах ажил явагдаж байна.