Улстөр нийгэм
Д.Бат-Эрдэнэ: Сонгуулийн ил тод, нээлттэй, хяналттай зохион байгуулахад бүх талаар хамтран ажиллахад бэлэн
Сонгуулийн ерөнхий хороонд Ардчилсан нам, Монголын Уламжлалын Нэгдсэн нам, Монголын Социал Демократ нам, Монголын хүний төлөө нам, МИДАС төрийн бус байгууллага хамтран шаардлага ирүүлэв.
Нэг хүн нэг санал өгөх зарчмыг хангах, хурууны хээ давхцахаас сэргийлэх, сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг онлайн болгох, санал авахад иргэний үнэмлэх шалгах, сонгогчдын нэрийн жагсаалт, бүртгэлийг шалгах, тулгах чиглэлээр намуудын төлөөллөөс бүрдсэн ажлын хэсэг байгуулах зэрэг шаардлагыг Ардчилсан намын дэд дарга Ж.Баярмаа танилцуулсан юм. Түүнчлэн хяналтын тооллогыг дэлгэцээр гаргах, видео бичлэг хийх эрх олгох, санал тоолох төхөөрөмжийн үйлдлийн систем болон программ хангамжийг мэргэжлийн хөндлөнгийн байгууллагаар баталгаажуулах, сонгогчдын боловсролыг дээшлүүлэх зэрэг шаардлага хүргүүлж байгаагаа мэдээллээ.
Сонгууль зохион байгуулах үйл ажиллагааны ил тод, нээлттэй байдлыг хангах зорилгоор нам, эвсэл, нэр дэвшигч, иргэд, ажиглагчдын оролцоог бүрэн хангаж ажиллана гэдгийг Сонгуулийн ерөнхий хорооны Тамгын газрын дарга Д.Бат-Эрдэнэ шаардлагыг хүлээн авахдаа танилцуулав. Сонгуулийн ерөнхий хороо нь шударга сонгуулийн төлөө нам, эвсэл, иргэд, төрийн болон төрийн бус аль ч байгууллагатай хамтран ажиллахад хэзээд бэлэн гэдгээ илэрхийлээд хууль бус үйл ажиллагаа, үйлдэл байгаа бол гагцхүү баримттай, бодитой мэдээлэл ирүүлэхийг хүслээ. Сонгуулийн автоматжуулсан системийг туршиж, баталгаажуулахад хяналт тавьж, нягтлан шалгах хүсэлтийг ээлжит сонгуульд оролцож байгаа бүх нам, эвсэлд хүргүүлсэн. Шалгаж, хянаж, баталгаажуулахад хамтран ажиллаж, эргэлзээг мухарлах боломжийг хангаснаар сонгогчдод үнэн зөв бодит мэдээлэл өгөх боломж бүрдэх юм гэдгийг онцлов.
Хуульд заасны дагуу давхардал, зөрчил байгаа эсэхийг нягтлан шалгуулах зорилгоор нийт сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг сонгуульд оролцож буй улс төрийн нам, эвсэлд хоёр удаа хүргүүлэхээс гадна шаардлагад дурдсан сонгогчдын нэрийн жагсаалтын нэгдсэн санг ажиллуулах талаар Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуульд тодорхой зохицуулалтыг нэмэлт, өөрчлөлтөөр оруулж баталсан гэдгийг онцолсон. Өөрөөр хэлбэл, шаардлагад дурдагдсан нэг хүн нэг л удаа санал өгөх нь хуульд заасан сонгогчдын нэгдсэн сангийн тухай ойлголтод хамаарч байгааг тайлбарлав. Гадаад улсад байгаа иргэдээс авсан саналыг тоолох үйл ажиллагаа бүрэн нээлттэй, бөгөөд уг үйл ажиллагаанд нам, эвслийн ажиглагчид нээлттэй оролцоно. Мөн энэ удаагийн сонгуулиар хяналтын тооллогыг бүх хэсэгт 100 хувь зохион байгуулах бөгөөд гар аргаар тоолох үйл ажиллагаа нь хяналтын камерын дор зохион байгуулагдана, үүнд нам эвслийн ажиглагчдаас гадна хэвлэл мэдээллийн байгууллага иргэд нээлттэйг оролцох, хяналт тавих бүрэн боломжтойг танилцуулсан юм.
Сонгуулийн ерөнхий хороо сонгуульд оролцож талуудын шаардлагыг нээлттэй хүлээн авч, сонгогчдыг эргэлзүүлсэн, төөрөлдүүлсэн, худал мэдээллийг мухарлаж, сонгогчдод үнэн зөв, бодит мэдээлэл өгч нээлттэй ажиллана. Гагцхүү эх сурвалжаа нягталж шалгасан, бодитой мэдээлэл гомдол ирүүлж байхыг хүслээ гэж Сонгуулийн ерөнхий хорооноос мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
COP17 хурлын бэлтгэл 95 хувьтай үргэлжилж байна
COP17 хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсгийн ээлжит хурал болж, бэлтгэл ажлын явц, үлдэж буй хугацаанд хэрэгжүүлэх ажлуудыг хэлэлцлээ. Хуралдаанд ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс гадна Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр болон яамны газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцов.
Албаныхны мэдээлснээр, хурал эхлэхэд 20 хоног үлдээд байгаа бөгөөд бүтээн байгуулалтын ажлын гүйцэтгэл 95 орчим хувьтай үргэлжилж байна. Цаашид дотоод зохион байгуулалтыг нарийвчлан төлөвлөж, хурлын мэдээлэл, хөтөлбөр, хуваарийг олон нийтэд тогтмол хүргэхэд анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.
Мөн хурлын талбайг зөвхөн албаны хүмүүст бус, мэдээлэл авахыг хүссэн иргэдэд тодорхой хэсгээр нь нээлттэй байлгаж, E-Mongolia системийн бүртгэлээр нэвтрэх боломж бүрдүүлэхээр ажиллаж байгааг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир хэлэв.
Хурлын өдрүүдэд бүтээн байгуулалтын талбайд нэг цагт дунджаар 1500 орчим хүн нэвтрэхээр тооцоолж байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотойгоор зорчих чиглэл, автомашины зогсоол, үйл ажиллагааны цагийн хуваарь, нийт 15 байгууламжид зохион байгуулах арга хэмжээний нарийвчилсан төлөвлөгөөг боловсруулах үүргийг холбогдох байгууллагуудад өгсөн талаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Монгол, БНСУ хамтран соёлын өвийн цахим архивын төв байгуулна
Монгол Улсын Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон БНСУ-ын Азийн соёлын төв хамтран хэрэгжүүлж буй "Монгол Улсад дижитал соёлын нөөцийн удирдлагын систем байгуулах, соёлын контент бүтээх чадавхыг бэхжүүлэх төсөл"-ийн ээлжит сургалт долоодугаар сарын 22-28-ны өдрүүдэд БНСУ-ын Куанжу хотод боллоо.
Сургалтад Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Монголын Үндэсний музей, Үндэсний номын сан, Соёлын өвийн үндэсний төвийн 15 албан хаагч хамрагдав. Тэд түүх, соёлын өвийг 2D, 3D технологиор цахимжуулах, хиймэл оюун ухаан ашиглан соёлын контент бүтээх аргачлалд суралцаж, GLAM 2.0 цахим удирдлагын нэгдсэн системтэй танилцжээ.
Нээлтийн үеэр Азийн соёлын төвийн гүйцэтгэх захирал Ким Сан Үг төслийн ач холбогдлыг онцлон, хоёр улсын хамтын ажиллагаа өргөжин тэлж байгааг тэмдэглэв. Мөн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаар "Хүннүгийн язгууртны булшны дурсгал"-ыг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлсэнд баяр хүргэжээ.
Харин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яамны Соёл, урлагийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Д.Наранцэцэг төслийн хүрээнд Монголын түүх, соёлын өвийн мэдээллийг олон улсад хүртээмжтэй түгээж, иргэдийн соёлын боловсролыг дээшлүүлэхэд бодит үр дүн гарна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Төслийн хүрээнд Соёлын өвийн үндэсний төвийн дэргэд "Цахим архивын төв" байгуулахаар болсон бөгөөд БНСУ-ын талаас 60 сая воны өртөг бүхий тоног төхөөрөмжийг буцалтгүй тусламжаар хандивлажээ. Тус төвийг ирэх наймдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр Монголын түүх, соёлын өвийг олон улсын стандартын дагуу цахим хэлбэрээр баримтжуулж, урт хугацаанд хадгалан хамгаалах боломж бүрдэх юм.
Мөн энэ үеэр Монгол, БНСУ-ын уран бүтээлчдийн хамтарсан "Долоон нар" хүүхдийн жүжиг Куанжу хотод нээлтээ хийж, 2027 онд Монголд аялан тоглохоор болсон байна.
Түүнчлэн төслийн баг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургуулийн удирдлагатай уулзаж, соёлын салбарын мэргэжилтнүүдийг урт болон богино хугацааны сургалтад хамруулах хамтын ажиллагааны талаар санал солилцжээ.
2025-2028 онд хэрэгжих уг төслийг БНСУ-ын Чоннамын үндэсний их сургууль хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд Монголын соёлын өвийг олон улсад сурталчлах, дижитал технологид суурилсан соёлын контент бүтээх хүний нөөцийг бэлтгэхэд чиглэж байна.
Улстөр нийгэм
“Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор”-ыг ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвд бүртгэлээ
БНСУ-ын Пусан хотноо 2026 оны долоодугаар сарын 19-29-ний өдрүүдэд болж буй ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооны 48 дугаар чуулганаар Монгол Улсын “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтын соёлын ангилалд бүртгэлээ.
ЮНЕСКО-ийн мэдээллээр Дэлхийн өвийн хороо нь Дэлхийн өвийн жагсаалтад шинээр бүртгүүлэх санал, мөн өмнө нь бүртгэгдсэн өвүүдийн хадгалалт хамгаалалтын байдлыг хэлэлцдэг. Энэ удаагийн 48 дугаар чуулган БНСУ-ын Пусан хотноо болж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас “The Cemetery Complexes of the Xiongnu Nobility” өвийг нэр дэвшүүлсэн байна.
Хүннүгийн язгууртны оршуулгын дурсгалууд нь Евразийн нүүдэлчдийн анхны эзэнт гүрний төр, нийгмийн бүтэц, хөгжлийн өндөр түвшин, Өрнө-Дорныг холбосон соёлын солилцоо, гар урлалын технологи, зан үйлийн уламжлалыг гэрчлэх түүх, археологийн хосгүй үнэ цэнэтэй өв юм.
Дэлхийн өвийн конвенцод зааснаар жагсаалтад бүртгүүлэх соёлын болон байгалийн өв нь Дэлхий нийтийн хосгүй гайхамшигт үнэ цэнэ буюу Outstanding Universal Value-тэй байх шаардлагатай. Мөн тухайн өв нь уг үнэ цэнийг нотлох 10 шалгуураас нэг буюу түүнээс дээшийг хангахаас гадна жинхэнэ байдал, бүрэн бүтэн байдлын шаардлагыг биелүүлсэн байх ёстой.
Монгол Улс Дэлхийн байгалийн болон соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцод 1990 онд нэгдэн орсон. Үүнээс хойш Увс нуурын ай сав газар, Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолбор, Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг, Дагуурын ландшафт, Буган чулуун хөшөө, хүрлийн үеийн холбогдох дурсгалууд зэрэг зургаан өвийг Дэлхийн өвийн жагсаалтад бүртгүүлээд байсан юм.
Ийнхүү “Хүннүгийн язгууртны оршуулгын цогцолбор” өв бүртгэгдсэнээр Монгол Улс ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад нийт долоон өвтэй боллоо.
