Глобал эрсдэлийн профайл (GRP) байгууллагаас гаргасан улс орнуудын авлигын индексээр Филиппин Улс 3 байр ухарсан ба цар тахлын үед санхүүгийн тусламжийн хөтөлбөрүүд авлига хээл хахуульд өртөх боломжийг бүрдүүлсэн гэж тэмдэглэжээ.

2022 оны улс орнуудын авлигын индексээр Филиппин Улс 196 улсаас 105 дугаар байрт жагсжээ. Харин 2021 онд Филиппин Улс 102 дугаар байрт жагсаж байсан байна.

Энэ жилийн тайланд Филиппин Улс авлигын эрсдэлийн “дунд” түвшинд байгааг харуулсан байна. Тус улсын нийт эрсдэлийн оноо 47.95 болсон нь өмнөх жилийн 46.96 онооноос 0.99 оноогоор өндөр байна.

Тус улс 2020 онд 111 дүгээр байрт, 2019 онд 101 дүгээр байрт, 2018 онд 108 дугаар байрт орж байжээ.

Энэхүү индекс нь төрийн болон хувийн хэвшлийн авлигын талаарх ойлголт, туршлага, түүнчлэн дэлхий даяарх мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэх гэх мэт бусад цагаан захтнуудын гэмт хэргүүдийг хэмждэг.

Зүүн өмнөд Азийн орнуудаас Филиппин Улс нь Сингапур (13 дугаар байр), Малайз (49 дугаар байр), Бруней (70 дугаар байр), Индонез (98 дугаар байр), Тайланд (101 дүгээр байр) зэрэг улсуудаас хоцорч байна.

Харин Зүүн Тимор (114 дугаар байр), Вьетнам (131 дүгээр байр), Лаос (174 дүгээр байр), Камбож (175 дугаар байр), Мьянмар (177 дугаар байр) зэрэг улсын өмнө оржээ.

Одоогоор Челой Великариа-Гарафилын удирдаж байгаа Хэвлэлийн нарийн бичгийн даргын алба уг мэдээллийн талаар шууд тайлбар хийгээгүй байна.

Энэ нь улс орнуудын хээл хахуулийн эрсдэлийн индексэд Филиппин Улсын оноо буурсантай холбоотой бөгөөд Засгийн газар болон төрийн албаны ил тод байдлын оноо хамгийн их буурсан байна.

Мөн тус улс эдийн засгийн эрх чөлөөний индексээр чансаа буурсан нь улс төрийн авлига болон бусад хууль бус үйлдлээс урьдчилан сэргийлэхэд дотоодын институц сул байгааг харуулж байна гэж ажиглагчид үзэж байна.

Зээл болон кредитийн үйлчилгээг хурдацтай нээсэн нь "Авлига, хээл хахууль, мэдүүлгийг хуурамчаар үйлдэх, төсвийн хөрөнгийг шамшигдуулах шинэ боломжуудыг бий болгосон" гэж Глобал эрсдэлийн профайл байгууллага тайландаа цар тахал өвчний талаар дурджээ.

Филиппин Улсын Засгийн газар 2020 онд Ковид-19 цар тахлын халдварыг таслан зогсоохын тулд хатуу хөл хориог хэрэгжүүлсэн. Энэ нь хөл хорионд орсон хамгийн эмзэг салбаруудад бэлэн мөнгө тараасан юм.

Улс төрийн эдийн засгийн профессор Халси А.Жулиано хэлэхдээ, Филиппин Улс онцгой байдал, гамшгийн үед авлигад асар их өртөмтгий байдаг. “Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банк, Азийн хөгжлийн банк, ЖАЙКА зэрэг санхүүжүүлэгчдийн тусламжийн мөнгийг зохих газарт нь хүргэх үүднээс хариуцлагын тогтолцоог бий болгох урт хугацааны хүчин чармайлтыг шаардаж байна” гэж тэр тэмдэглэв.

"Үүний зэрэгцээ Засгийн газрын хамтарсан хүчин чармайлтыг орон нутгийн улс төрийн намынхан "ивээн тэтгэгчийн бэлэг" болгон ашиглаж болно" гэж ноён Жулиано хэлсэн ба улс төрчид гамшгийн үед тараасан тусламжийн барааны уут дээр өөрсдийн зургийг наах дуртай байдгийг дурджээ.

Филиппин Улсын их сургуульд улс төрийн хичээл заадаг Мария Эла Л.Атиенза хэлэхдээ, тус улсын хамгийн сүүлийн зэрэглэлд орсон явдалд өмнөх засаг захиргаа буруутай гэжээ. "Цар тахлын үед Засгийн газрын гүйлгээ, худалдан авалтад анхаарал татахуйц ноцтой үйлдэл их гарсан" гэж тэрээр Viber-ийн мессеждээ “өмнөх засаг захиргааны үед Pharmaly Pharmaceutical Corp-д олгосон олон тэрбум долларын цар тахлын гэрээтэй холбоотой авлигын дуулианыг иш татан дурджээ.

Хатагтай Л.Атиенза хэлэхдээ "Фармалийн мөрдөн байцаалтын томоохон ажиллагаа болон Ерөнхийлөгч Дутертег шалгаж болзошгүй тул Сенат холбогдох хүмүүсийг яллахыг зөвшөөрөөгүй нь албан тушаалтнуудын авлигын байж болзошгүй хэргийг шийдвэрлэх улс төрийн хүсэл зориг дутмаг байгааг харуулж байна" гэжээ.

Үүний зэрэгцээ, хатагтай Атиенза хүний эрхийг сурталчлах нь авлигыг таслан зогсооход чухал ач холбогдолтой гэж хэлсэн. Дотоодын болон олон улсын хүний эрхийн өмгөөлөгчид Филиппин Улсад хүний эрхийн байдал муудаж байгааг шүүмжилсээр ирсэн. Ерөнхийлөгч солигдсон ч энэ асуудал хэвээр байгаа талаар дурджээ.

Эх сурвалж: https://www.bworldonline.com