Улстөр нийгэм
Инновацын оффис нээв
Финтекийг хөгжүүлэх зорилт тавьж буй улс орнуудын авч хэрэгжүүлдэг хамгийн энгийн боловч үр дүнтэй чухал арга хэрэгсэл нь инновацийн оффис байгуулах явдал юм.
Инновацын оффис гэдэг нь зохицуулах, хяналт тавих, зөвшөөрөл өгөх эрх бүхий байгууллагын мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн нэгж байх бөгөөд финтек компаниудад хууль эрх зүйн орчин, баримталж буй бодлогын талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх, тэдгээрт зааж, зөвлөх, чиглүүлэхэд тус оффисын үйл ажиллагааны зорилго оршино.
Монгол Улсад үйл ажиллагаа эрхэлж буй финтек компаниудад төвлөрсөн нэг цэгээс хууль эрх зүйн орчны зөвлөгөө өгөх, чиглүүлж хамтран ажиллах үүрэгтэй төвлөрсөн тогтолцоо өмнө нь байгаагүй. Тэгвэл тус инновацын оффисыг үүсгэн байгуулснаар финтекүүдийн үйл ажиллагаа нь зөвшөөрөлтэй эрхлэх үйл ажиллагаанд хамаарах эсэх, эсхүл урьд өмнө байгаагүй шинэлэг үйлчилгээ байх тохиолдолд зохицуулагч байгууллагын зүгээс хэрхэн бодлогын арга хэмжээ авч хариу үйлдэл үзүүлэх, эрх зүйн тогтолцоонд ямар өөрчлөлт оруулах хэрэгтэй гэх зэрэг олон чухал асуудлаар шийдвэр гаргах, хамтран ажиллах боломжийг олгоно.
Монголбанк болон СЗХ-ноос тавигдах шаардлага өндөр, зөвшөөрөл авахтай холбоотой хууль, журмын давхцал, тодорхой бус байдал, их хэмжээний бүрдүүлэх баримт бичиг, зөвшөөрөл авахтай холбоотой шимтгэл, хураамж гэх мэт олон асуудлаас болж финтек компаниуд үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөл авахдаа хойрго хандах байдал ажиглагдаж байна. Тийм ч учраас Монголбанкны Төлбөр тооцооны газрын Бодлого зохицуулалт үйл ажиллагааны хэлтэс, Хяналт зохицуулалтын хэлтэс хамтран хүсэлт ирүүлж хандсан, мэдээлэл хүссэн байгууллага, финтек компаниудад зөвшөөрлийн болоод хууль эрх зүйн зохицуулалттай холбоотой зөвлөгөө мэдээллийг өгч ирсэн. Гэвч ажлын ачаалал, уулзалт хийх хүсэлт ирүүлсэн байгууллагын тоо олон зэргээс шалтгаалан ихэнх тохиолдолд хүсэлт гаргасан даруйд нь уулзалт зохион байгуулах боломжгүй байв. Харин бидний өнөөдөр нээж буй инновацын оффисын тусламжтайгаар одоогийн зохицуулалт, зөвшөөрөл авах процесс, бүрдүүлэх материалтай холбоотой аливаа мэдээллийг цаг тухайд нь өгснөөр финтек компаниудад шаардлагатай зөвшөөрөл авахад нь томоохон дэмжлэг, түлхэц үзүүлэх юм. Мөн зах зээлд шинээр гарч ирэх санхүүгийн үйлчилгээ, шинэ технологи зэргийг цаг алдалгүй таньж мэдэх, финтек компаниудтай биечлэн уулзаж, санал, туршлагыг нь сонсож, цаашдын чиг хандлагыг нь тодорхойлон, түүнд нийцсэн зохицуулалтын шинэчлэл, өөрчлөлтийг ч хийх боломжтой болно.
Үндэсний төлбөрийн системийн тухай хуулийн 27 дугаар зүйлд заасны дагуу инновацын оффисыг байгуулах үүрэг нь Монголбанканд олгогдсон бөгөөд төлбөрийн системийн журмаар уг үйл ажиллагааг зохицуулахаар тусгаж Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн тушаалаар ийнхүү инновацын оффисыг нээж, түүнд хандсан санал хүсэлтийг шийдвэрлэх үүрэг бүхий ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байна.
МОНГОЛБАНК
Улстөр нийгэм
Засгийн газар энэ оныг дуустал санхүүгийн хэмнэлтийн горимд шилжинэ
Засгийн газрын 2026 оны наймдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанаар “Төсвийн санхүүжилтэд эрэмбэ тогтоож, төсвийн хэмнэлт, мөнгөн хөрөнгийн зохицуулалт хийх зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг баталлаа.
Тогтоолоор төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэвэрт гарах нэг удаагийн тэтгэмж, орон нутгийн нэмэгдэл тэтгэмж, тэтгэвэр, хүүхдийн мөнгө, бүх төрлийн халамж, сургууль, цэцэрлэг болон сургалтын байгууллагын урсгал засвар, санхүүжилт, төрийн байгууллагын интернетийн төлбөр, байр ашиглалтын зардал, хууль, хүчний байгууллагын тээвэр, шатахууны зардал, дотоодын томилолт, хоол хүнс, нормын хувцасны зардал, COP17 олон улсын бага хурлын зардал, Засгийн газрын өр, орон нутгийн нөөц хөрөнгийн санхүүжилтийг хэвийн үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
Харин дараах зардлыг хязгаарлахаар болсон байна. Үүнд:
- Олон улсын болон Засгийн газрын шийдвэртэйгээс бусад хурал, зөвлөгөөн, ой, тэмдэглэлт өдөр, найр наадам, соёлын арга хэмжээ;
- Урьдчилан төлөвлөсөн төрийн өндөр албан тушаалтны томилолтоос бусад гадаад томилолт, гадаадын зочин хүлээн авах зардал;
- Зайлшгүй шаардлагагүй тоног төхөөрөмж, тавилга, автомашин худалдан авах;
- Батлан хамгаалах, хууль зүйн салбараас бусад сургалт, дадлага;
- Хуулиар заавал мэдээлэхээс бусад кино, контент, хэвлэлийн зардал;
- Заавал олгохоос бусад тэтгэмж, урамшуулал.
Санхүүгийн хэмнэлтийн горимыг 2026 оны арванхоёрдугаар сарын 31 хүртэл мөрдөнө. Харин эрүүл мэндийн салбар уг хэмнэлтийн горимд хамрагдахгүй бөгөөд цэцэрлэг, сургуулийн хүүхдийн эрт илрүүлэг, вакцинжуулалт, томуу, томуу төст өвчний эсрэг арга хэмжээ зэрэг зайлшгүй шаардлагатай ажлууд төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилнэ гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал онцоллоо.
Мөн бүх шатны төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт салбар бүрдээ урсгал зардлыг 20 хувиар бууруулах, нөхөн томилгоо хийхгүй байх, аялал, амралт, зугаалга, хамт олны урлаг, спортын арга хэмжээг зохион байгуулахгүй байх, төрийн албанд шинэ орон тоо бий болгохгүй байх, эрчим хүчний хэрэглээг хэмнэх, хурал, сургалтыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх, төрийн албан хаагчдыг зарим өдрүүдэд цахимаар ажиллуулах арга хэмжээг үргэлжлүүлэхийг үүрэг болголоо.
Төсвийн сахилга бат сайжирч, эдийн засгийн нөхцөл байдал хэвийн болсон тохиолдолд эдгээр хязгаарлалтыг үе шаттайгаар сулруулах юм.
Улстөр нийгэм
Монгол Улс COP17 бага хуралд 6.5 тэрбум ам.долларын санхүүжилт татах үндэсний стратегиа танилцуулна
Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-д Монгол Улсаас дэвшүүлэх үндэсний стратегийн баримт бичгийг Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Засгийн газрын 2026 оны наймдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанд танилцууллаа.
Улаанбаатар хотноо 2026 оны наймдугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд зохион байгуулах бага хурлын үеэр “Тал хээрийн төлөвлөгөө” үндэсний стратегийн баримт бичгийг олон улсад танилцуулах юм.
Уг төлөвлөгөө нь дараах гурван үндсэн санаачилгыг багтаажээ. Үүнд:
- Бэлчээрийн тэргүүлэх санаачилга
- Ус, газрын нэгдсэн менежментийн санаачилга
- Байгальд суурилсан шийдэл бүхий тогтвортой дэд бүтцийн санаачилга
Эдгээр санаачилгын хүрээнд нийт 292 төсөл хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж, 6.5 тэрбум ам.долларын санхүүжилт татахаар зорьж байна. Нэг төслийн дундаж санхүүжилтийн хэмжээ 700 мянган ам.доллар байхаар тооцжээ.
Улстөр нийгэм
“Улаанбаатар трам” төсөл хэрэгжсэнээр жилд 446 тэрбум төгрөгийн шатахуун хэмнэх боломжтой
Нийслэл Улаанбаатар хотод нийтийн тээврийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, авто замын түгжрэлийг бууруулах, иргэдийн зорчих хугацааг хэмнэх, байгаль орчинд ээлтэй нийтийн тээврийн шинэ төрлийг нэвтрүүлэх зорилгоор “Нийтийн тээврийн Улаанбаатар трам” хөнгөн галт тэрэгний төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ.
Төслийн хоёр шугамын техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулж дууссан байна. Нэгдүгээр шугамыг Зуслангийн бүсээс Сүхбаатарын талбай хүртэл 11 км урттай, 16 зогсоолтой байхаар төлөвлөсөн бол хоёрдугаар шугам нь Архивын ерөнхий газраас Сүхбаатарын талбай хүртэл 15 км үргэлжилж, 23 зогсоолтой байх юм.
Төслийг бүрэн хэрэгжүүлснээр цагт 10-12 мянган зорчигч тээвэрлэх хүчин чадал бүрдэж, замын хөдөлгөөний дундаж хурд 23.6 хувиар нэмэгдэх тооцоо гарчээ.
Трамвайн системийг хөгжүүлснээр нийтийн тээвэрт суурилсан хот төлөвлөлтийг дэмжиж, шугам болон зогсоолуудыг түшиглэсэн худалдаа, үйлчилгээ, орон сууцны шинэ бүсүүд бий болох боломжтой. Үүний зэрэгцээ ажлын байр нэмэгдэх, жижиг, дунд бизнесийн үйл ажиллагаа өргөжих, үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ цэнэ өсөх зэрэг эдийн засгийн эерэг үр нөлөө үзүүлнэ гэж тооцсон байна.
Трамвай нь цахилгаан эрчим хүчээр ажилладаг тул ашиглалтын явцад агаар бохирдуулагч бодис шууд ялгаруулахгүй. Иргэд хувийн автомашинаас их багтаамжийн нийтийн тээвэрт шилжсэнээр замын хөдөлгөөний ачаалал, нүүрстөрөгчийн давхар исэл болон бусад хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах ач холбогдолтой.
Түгжрэлээс үүдэлтэй эдийн засгийн алдагдлыг тооцоход нэг автомашин өдөрт дунджаар 2.5 цаг түгжрэлд саатахдаа 3.45 литр шатахууныг үр ашиггүй зарцуулдаг байна. Ингэснээр нэг жолооч өдөрт 8,238.6 төгрөг, жилд 1.7 сая гаруй төгрөгийн шатахууны зардлыг зөвхөн түгжрэлд алддаг аж.
“Улаанбаатар трам” төсөл хэрэгжиж, авто замын ачаалал буурснаар трассын дагуух автомашинуудын шатахууны хэмнэлт жилд 446 тэрбум төгрөгт хүрэх боломжтой гэсэн тооцоог техник, эдийн засгийн үндэслэлд тусгажээ.
Төсөл хэрэгжсэнээр иргэдийн зорчих хугацаа богиносож, түгжрэлээс үүдэлтэй эдийн засгийн алдагдал буурахын зэрэгцээ аюулгүй, найдвартай, тав тухтай, хүртээмжтэй нийтийн тээврийн шинэ тогтолцоо бүрдэх ач холбогдолтой юм.
