Шударга мэдээ
Ноолуур самнах 12 үйлдвэрийг шинээр байгуулж байна гэлээ
Монгол Улсын Их Хурлын 2022 оны хаврын ээлжит чуулганы 2022 оны тавдугаар сары 05-ны өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар “Ноос, ноолуурын үйлдвэрлэлийг дэмжих зарим арга хэмжээний тухай” УИХ-ын тогтоолыг баталсан. Тогтоолоор ноос, ноолуурын салбарт нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг дэмжих, экспортыг нэмэгдүүлэх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхийг Монгол Улсын Засгийн газарт даалгасан юм.
Энэ хүрээнд ноос, ноолуурын боловсруулалтын түвшинг үе шаттай нэмэгдүүлэн, эцсийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг дэмжиж, 2023 оноос хялгас ялгаснаас дээш боловсруулалт хийгдэж чанар, стандартын шаардлага хангасан ноолуурыг экспортлох, үүнтэй холбоотойгоор үйлдвэрлэл, худалдааны техникийн зохицуулалтыг баталж мөрдүүлэх, мөн хялгас ялгахаас дээш боловсруулалт хийх зориулалттай үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг импортын нэмэгдсэн өртгийн болон гаалийн албан татвараас чөлөөлөх тухай хуулийн төслийг боловсруулж, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхийг даалгасан байдаг.
Өнөөдөр (2023.01.05) Улсын Их Хурлын гишүүн, Үйлдвэржилтийн бодлогын байнгын хорооны дарга Т.Энхтүвшин, Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Батжаргал, Ж.Бат-Эрдэнэ, Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Д.Амарбаясгалан, Улсын Их Хурлын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Х.Болорчулуун нар ноос, ноолуурын салбарын төлөөлөлтэй уулзаж, санал солилцлоо. Уулзалтаар ноос, ноолуурын салбарын өнөөгийн байдлын талаар болон тогтоолд заасан худалдааны техникийн зохицуулалтын асуудлыг хөндөж ярилцав.
Дэлхийн текстилийн ширхэгтийн нийт үйлдвэрлэлийн хэмжээ 2021 онд 109 сая тонн байгаагаас амьтны гаралтай ширхэгт 1.7 хувь, үүнээс ямааны ноолууран ширхэгт 0.02 хувийг эзэлдэг байна. Энэхүү ховор ширхэгт ноолуурын нөөцийн 48 орчим хувийг Монгол Улс, 50 орчим хувийг БНХАУ, үлдсэн хувийг нь Иран, Афганистан, Казахстан зэрэг улс бэлтгэж дэлхийн зах зээлд нийлүүлдэг.
Монгол Улсын ноолуур бэлтгэлийн хэмжээ ямааны тоо толгойноос хамаарч жилд дунджаар 10 мянган тонн хүрдэг. Манай улс нийт бэлтгэсэн ноолуурынхаа 70-80 хувийг зөвхөн угааж, 10 орчим хувийг самнасан байдлаар экспортолж, 10 гаруй хувийг бэлэн бүтээгдэхүүн болгон гадаад, дотоодын зах зээлд борлуулж байна. Харин нэхмэлийн салбарын нийт экспортын 90 гаруй хувийг ямааны ноолуур эзэлдэг. Манай улсад угаасан ноолуурын хялгасыг нь ялгах буюу самнах 40 үйлдвэрт 6017 тонн самнасан ноолуур гаргах хүчин чадал суурилагдсанаас 25 хувийн ашиглалттай байна. Өөрөөр хэлбэл, 12.035 тонн түүхий ноолуурыг угааж, хялгасыг нь ялгах хүчин чадал суурилагдаад байгаа нь жилдээ бэлтгэж буй 10.0 мянган тонн ноолуураа дотооддоо бүрэн самнах боломжтой юм.
Засгийн газрын 2022 оны аравдугаар 19-ний өдрийн 380 дугаар тогтоолоор “Ямааны ноолуурын боловсруулалт, худалдаанд мөрдөх техникийн зохицуулалт”-ыг баталсан. Тус техникийн зохицуулалтын хүрээнд “Экспорт, импортын зориулалтаар улсын хилээр нэвтрүүлэх ямааны ноолуур нь хялгас болон завсрын үсний агууламж 0.3 хувиас ихгүй байна” гэсэн зохицуулалтыг тусгасан нь зөвхөн самнасан ноолуурыг хилээр нэвтрүүлэх гол зохицуулалт болж байгаа юм. Ноолуурын боловсруулалт, худалдаанд техникийн зохицуулалт хийснээр угаасан ноолуур экспортод гарахгүй, 4500 тонн хялгасыг нь ялгасан /самнасан/ ноолуур экспортолж, 2.1 сая ширхэг сүлжмэл бүтээгдэхүүн борлуулж, нийтдээ 660.0 сая ам.долларын борлуулалт хийж, салбарын борлуулалтын орлогыг 294 сая ам.доллароор нэмэгдүүлэх боломжтой юм. Түүнчлэн одоо байгаа 2200 ажлын байрыг тогтвортой хадгалж, 4400 орчим ажлын байр шинээр нэмэгдэнэ гэсэн тооцооллыг салбарын яамнаас хийжээ.
Хялгасыг нь ялгасан ноолуурын экспорт 2022 оны эхний 11 сарын байдлаар 809.1 тонн болж, өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 2.2 дахин өссөн байна. Үүнээс үзвэл хялгасыг нь ялгасан ноолуурын экспорт энэ онд огцом нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байна. Хялгасыг нь ялгасан нэг кг ноолуурыг 2021 онд дунджаар 91.9 ам.доллароор борлуулж байсан бол 2022 онд 108.3 доллароор борлуулжээ.
Хялгасыг нь ялгасан буюу самнасан ноолуурын гол худалдан авагч Итали Улс бөгөөд хялгасыг нь ялгасан ноолуурын экспортын 90 орчим хувийг эзэлдэг. Манай үндэсний үйлдвэрүүд Лоро пьяна, Фалконери, Шанель, Шнайдер, Сил Холдинг зэрэг гаднын брэндүүдтэй хамтран ажиллаж байгааг өнөөдрийн уулзалтад оролцсон 20 гаруй аж ахуйн нэгжийн төлөөлөл онцолж байлаа. Мөн Засгийн газрын тогтоол батлагдсанаар 12 самнах үйлдвэрийг шинээр байгуулж байгаа бөгөөд үйлдвэрлэлээ эхэлбэл манай улс ноолуур самнах 43 үйлдвэртэй болно гэлээ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.
Шударга мэдээ
Эрчим хүчний салбарт төсөл хэрэгжүүлэх сонирхлоо илэрхийллээ
Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа Бүгд Найрамдах Турк Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Башак Гэнч Юксэлийг хүлээн авч уулзав.
Монгол Улсын эрчим хүчний салбарын хараат бус байдлыг дээшлүүлэх, засаглалыг сайжруулах зэрэг урт хугацаанд олон талын оролцоотой ажлууд хийхээр зорьж байгааг сайд Б.Найдалаа энэ үеэр тэмдэглээд, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх ихээхэн боломжтойг тодотгов.
Монголд хөрөнгө оруулах сонирхолтой Туркийн хувийн хэвшлийнхний тоо нэмэгдэж буй бөгөөд манай улсыг сэргээгдэх эрчим хүчний асар их боломжтой хэмээн үзэж байгаагаа Элчин сайд Башак Гэнч Юксэл онцолсон юм. Сүүлийн жилүүдэд тус улс сэргээгдэх эх үүсвэрээс эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ихээхэн амжилт гаргасан байна. Одоогоор эрчим хүчнийхээ 60 хувийг сэргээгдэх эх үүсвэрээс гарган авч буй аж. Иймээс эл салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх боломжтойг илэрхийллээ.
Эрчим хүчний салбарын шинэчлэлийг богино хугацаанд хийсэн туршлага нь монголчуудын анхаарлыг ихээхэн татдагийг Б.Найдалаа сайд тодотгоод, “Гадаад хамтын ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтад өмнөхөөс илүү нээлттэй байхыг зорьж байгаа” гэв. Турк улсын Засгийн газрын зүгээс, эсвэл хувийн хэвшилтэйгээ хамтраад Монголд төсөл хэрэгжүүлэх талаар судлахыг хүсээд, эрчим хүчний салбарын боловсон хүчин бэлтгэх, дахин сургах, дадлагажуулах, сэргээгдэх эрчим хүчний үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэхэд богино хугацаанд ахиц гаргасан туршлагаас нь судлах зэргээр хамтран ажиллах саналтай байгаагаа мөн илэрхийллээ.
Нар, салхи, усны эрчим хүчний тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлээр бүс нутагтаа тэргүүлэгч тус улсын “Туркийн тэтгэлэг” (“Türkiye Bursları”) хөтөлбөрөөр дамжуулан монгол залуус шилдэг их, дээд сургуулиудад нь эрчим хүчний инженерчлэл, цахилгаан холбооны чиглэлээр суралцаж байгаа юм. Туркийн хамтын ажиллагаа, зохицуулах агентлаг (ТИКА) нь Монголын эрчим хүчний салбарын боловсон хүчнийг чадавхжуулах, богино хугацааны сургалтад хамруулах ажлыг зохион байгуулдаг гэж Эрчим хүчний яамнаас мэдээллээ.
Шударга мэдээ
Шадар сайд Н.Номтойбаяр хүнс үйлдвэрлэгчидтэй уулзаж, экспортын асуудлыг хэлэлцлээ
Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 29-нд “Очир дагинас” ХХК-ын үйл ажиллагаатай танилцаж, хүнс үйлдвэрлэгч хувийн хэвшлийн 30 гаруй аж ахуйн нэгжийн төлөөлөлтэй уулзлаа.
Уулзалтын эхэнд Шадар сайд Н.Номтойбаяр цаг үеийн шаардлагад нийцсэн стандартуудыг нэвтрүүлэх, олон улсын нийтлэг практикт хэрэглэгддэг зохицуулалтыг мөрдлөг болгох зорилгоор Стандартчилал, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээний итгэмжлэлийн тухай хуулийн үзэл баримтлалыг шинэчлэн боловсруулсныг онцлов. Тус хуулийн төслийг баталснаар үйлдвэрлэгчид бараа бүтээгдэхүүнээ олон улсын стандартад нийцүүлэн экспортлоход тулгардаг нөхцөл, шаардлага хөнгөрөх боломжтойг тэмдэглэлээ.
Тэрбээр Монгол Улсад үйлдвэрлэж буй хүнс, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүнийг дотоодын зах зээлээр хязгаарлах бус, бүс нутгийн болон олон улсын зах зээлд гаргах бодит боломжийг тодорхойлох шаардлагатайг дурдав. Иймд чөлөөт бүсийг зөвхөн агуулахын зориулалтаар бус, үйлдвэржилт, экспорт, хөрөнгө оруулалт, ажлын байр бий болгох эдийн засгийн идэвхтэй бүс болгон хөгжүүлэх зорилт тавьж буйгаа илэрхийллээ. Мөн дотооддоо үйлдвэрлэх боломжгүй, их хэмжээний валютын урсгалтай бараа бүтээгдэхүүнийг чөлөөт бүсэд үйлдвэрлэх, нөгөө талаас дотоодын хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн аж ахуйн нэгжүүд бүтээгдэхүүнээ чөлөөт бүсээр дамжуулан экспортлох боломжийн талаар санал солилцов.
Уулзалтад оролцсон хүнс боловсруулах үйлдвэрлэгчид чөлөөт бүсэд газар олголтын асуудлыг шийдвэрлэх, олон улсын стандартад нийцсэн тоног төхөөрөмжийг Монгол Улсад хүлээн зөвшөөрдөг байх шаардлагыг хөндөн тавьсан байна.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр цаашид үндэсний үйлдвэрлэлийг дэмжиж, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний нэмүү өртгийг өсгөн, чөлөөт бүсээр дамжуулан гадаад зах зээлд гаргах ажлыг бодит үр дүнд хүргэхэд анхаарч ажиллахаа илэрхийллээ.
Шударга мэдээ
“Европын өдөрлөг-2026” анх удаа орон нутагт болно
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал /2026.04.28/ Европын Холбооноос Монгол Улсад суугаа Элчин сайд бөгөөд Төлөөлөгчийн газрын тэргүүн Ина Марчюлёнитег хүлээн авч уулзлаа.
Уулзалтын үеэр талууд Монгол Улс болон Европын Холбооны хамтын ажиллагааны өнөөгийн байдал, хэрэгжүүлж буй төсөл, хөтөлбөрүүд, хөрөнгө оруулалтын боломж, цаашид анхаарах шаардлагатай асуудлуудын хүрээнд санал солилцов.

Ерөнхий сайд Н.Учрал Европын холбооны гишүүн улсуудтай харилцаагаа өргөжүүлэн хөгжүүлэх нь Монгол Улсын гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэлүүдийн нэг болохыг онцолж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулалтын таатай орчныг бүрдүүлэх чиглэлээр Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй бодлого, арга хэмжээний талаар танилцууллаа. Мөн “Чөлөөлье” санаачилгын хүрээнд эдийн засгийг идэвхжүүлэх, бизнесийн орчныг дэмжих зорилтуудыг Засгийн газар хэрэгжүүлж буйг онцлов.
Монгол Улс, Европын холбооны эдийн засаг, бизнесийн харилцаа сүүлийн жилүүдэд идэвхтэй өргөжиж байгааг тэмдэглээд, 2025 онд зохион байгуулагдсан Европын холбоо-Монгол Улсын бизнес, хөрөнгө оруулалтын форум болон 2026 онд болсон хөрөнгө оруулагчдын дугуй ширээний уулзалтыг дурдаж, Монгол Улсын Засгийн газар Европын хөрөнгө оруулалтын банктай нэг тэрбум еврогийн хөрөнгө оруулалтын Санамж бичиг байгуулсан нь хоёр талын хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах чухал алхам болсон гэдгийг онцоллоо.

Мөн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхээс Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP-17)-д Европын холбооны өндөр түвшний төлөөлөгчийг оролцуулах урилга илгээснийг Ерөнхий сайд онцлоод тус хурал ногоон хөгжлийн салбарт хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх чухал талбар болно гэлээ.
Европын Холбооны Элчин сайд Ина Марчюлёните Европын улс орнууд Монгол Улсад хөрөнгө оруулах, ялангуяа сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх сонирхол өндөр байгааг илэрхийлэв.

“Европын өдөрлөг-2026” үйл ажиллагаа Дархан-Уул аймагт ирэх сарын 23-нд болох гэж байгааг дурдаж өдөрлөг энэ жил анх удаа орон нутагт зохион байгуулагдах гэж байгааг онцоллоо.
Талууд байгаль орчин, орон нутгийн хөгжил, төр, хувийн хэвшлийн түншлэл зэрэг чиглэлээр хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх асуудлаар санал солилцов.

-
Шударга мэдээ2025/01/23
"Монголын төмөр зам" ТӨХК, "Тавантолгой төмөр зам" ХХК-ийг нэгтгэж, орон тоог 30...
-
Цаг үе2023/08/07
Үертэй холбоотойгоор нийтийн тээврийн зургаан чиглэлд өөрчлөлт оруулав
-
Цаг үе2023/11/02
ШӨХТГ: Дорнод аймаг дахь сүлжээ дэлгүүр, бөөний төвүүдэд хяналт, шалгалт хийлээ
-
Шударга мэдээ2022/06/24
Нүүрсний экспортоос улсын төсөвт төвлөрүүлсэн орлого өнгөрсөн оны мөн үеэс 35 ху...
