Бидэнтэй нэгдэх

Улстөр нийгэм

Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын санаачилсан Шүүхийн тухай багц хуулиудын төслийг өргөн барилаа

Огноо:

6 жил 3 сар.өмнө

,

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд санаачлан боловсруулсан Монгол Улсын шүүхийн тухай (шинэчилсэн найруулга), Шүүгчийн эрх зүйн байдал, сахилга, хариуцлагын тухай (шинэчилсэн найруулга), Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль (шинэчилсэн найруулга)-ийн төслүүдийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Ө.Шижир Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатарт өргөн барилаа.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг үзэл санаа, зорилгынх нь дагуу хэрэгжүүлэх, шүүх эрх мэдлийн хүрээнд тулгамдаж буй асуудлуудыг бүрэн шийдвэрлэх үр нөлөө бүхий хууль, эрх зүйн орчныг шүүхийн багц хуулийн шинэчлэлээр бүрдүүлэх зорилго дэвшүүлж, мөрдөгдөж байгаа Монгол Улсын Шүүхийн тухай, Шүүхийн захиргааны тухай, Шүүхийн иргэдийн төлөөлөгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулиудыг нэгтгэн, Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг боловсруулсан байна.

Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн төсөлд:

-анхан болон давж заалдах шатны шүүхийг тойргийн зарчмаар байгуулахад харгалзан үзэх шалгуур, журмыг тодорхой болгох;

-Шүүхийн ерөнхий зөвлөл болон Шүүхийн сахилгын хорооны бүрэлдэхүүнд орох шүүгчийг сонгох, эгүүлэн татах, Шүүгчийн ёс зүйн дүрмийг хэлэлцэх, батлах зэрэг үйл ажиллагаанд шүүгч бүр оролцож санал өгөх эрхийг баталгаажуулах;

-хуулийн хүчин төгөлдөр шүүхийн шийдвэрийг санаатай биелүүлээгүй, эсхүл биелүүлэхэд зориуд саад учруулсан төрийн албан тушаалтныг ангилал, зэрэглэл, томилогдсон болон сонгогдсон байдлаас нь үл хамааран огцруулах буюу чөлөөлөх арга хэмжээ авах;

-шүүгчийн мэргэжлийн болон ёс зүй, сахилгын хариуцлагын ялгаа, заагийг тогтоох, ёс зүйн болон сахилгын хариуцлагаас гадна үлддэг шүүгчийн мэргэжлийн алдаа, зөрчилд хүлээлгэх хариуцлагыг тодорхой болгох, шүүгчийн хараат бус байдлыг хангах, хариуцлага тооцох, ажил хэргийн чадвар, мэргэшлийн түвшинг нь үнэлэх буюу дүгнэх чиг үүргийг давхцуулахгүйгээр тусгаарлах;

-шүүхийн хэрэг хуваарилах нарийвчилсан журмыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс баталсан нийтлэг журамд үндэслэн тогтоох, Шүүхийн ерөнхий зөвлөл бүх шатны шүүхийн үйл ажиллагааны болон хөрөнгө оруулалтын төсвийг төлөвлөх;

-Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүнд нэр дэвшигчийн мэргэжлээрээ ажилласан жилийг 10-аас доошгүй байхаар, мөн Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийг улс төрийн болон бусад нөлөөллөөс ангид байлгах үүднээс гишүүнд тавигдах шаардлагыг нэмэгдүүлэх;

-Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн тогтвортой, хараат бус байх нөхцөлийг бүрдүүлэх үүднээс олон талын, тухайлбал Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, хууль зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага, Монголын хуульчдын холбооны оролцоог хангах, эдгээр нь олон нийтэд нээлттэй сонгон шалгаруулалт явуулсаны үндсэн дээр Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүнийг санал болгох, Улсын Их Хурал томилох;

-Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн бүх гишүүд орон тооны байх, гишүүн бүрийн бүрэн эрхийн хугацааг гишүүдийн тэгш байдлыг хангах зорилгоор адил байхаар тогтоох, Зөвлөлийн гишүүний орон гарсан тохиолдолд нөхөн томилогдсон гишүүн нь тухайн орон гарсан гишүүний бүрэн эрхийн хугацаанд ажиллах, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дараагийн гишүүнийг нэр дэвшүүлэх ажиллагааг зөвлөлийн гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа дуусахаас өмнө нээлттэй зохион байгуулах зэрэг зарчмын шинжтэй зохицуулалтуудыг тусгасан байна.

Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төсөлд:

-шүүгчид тавих болзол, шаардлага;

-шүүгчийг сонгон шалгаруулах, томилох болон шүүгчийг мэргэшүүлэх;

-шүүгчийн бүрэн эрх үүсэх, дуусгавар болох үндэслэл журам;

-шүүгчийн хараат бус байдал, түүнийг хангах баталгаа;

-шүүгчид хориглох зүйл, иргэний эрхэд тавих хязгаарлалт, ашиг сонирхлын зохицуулалт, хариуцлага, хариуцлага хүлээлгэх ажиллагаанд баримтлах зарчмын асуудал;

-Шүүхийн сахилгын хорооны чиг үүрэг, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага. хорооны дарга, гишүүдийн эрх, үүрэг, үйл ажиллагааны ерөнхий нөхцөл;

-Шүүхийн сахилгын хороонд гомдол, мэдээлэл гаргах, бүртгэх, шилжүүлэх;

-сахилгын хэрэг үүсгэсэн хорооны гишүүний явуулах ажиллагаа, сахилгын хэргийг хянан шийдвэрлэх хугацаа;

-сахилгын хэрэг хянан шийдвэрлэх хуралдааны дэг, шийдвэр;

-давж заалдах гомдол гаргах, түүнийг шийдвэрлэх ажиллагаа зэрэг асуудлыг тусгасан байна.

Хуульчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн төсөлд:

-Хуульчийн эрхэмлэх зүйл, ерөнхий үүрэг, хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаанд баримтлах зарчим;

-мэргэжлийн дадлага болон хуульчийн мэргэжлийн шалгалт авах журамтай холбогдсон асуудлууд;

-хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл олгох журам болон тухайн зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох, дуусгавар болгохтой холбогдсон харилцаа;

-хуульчийн эрхлэх мэргэжлийн үйл ажиллагаа, түүний дүрэм, хуульчийн тангараг, эрх, үүрэг, хориглох зүйл, үйл ажиллагааны нууцтай холбоотой асуудал;

-Хуульчдын холбоо, түүний гишүүнчлэл, чиг үүрэг, Хуульчдын их хурал, Хуульчдын холбооны ерөнхийлөгч, Хуульчдын холбооны зөвлөл, Хуульчдын холбооны хороод, Тамгын газар, Хяналтын зөвлөлийн эрх хэмжээ болон Хуульчдын холбооны зохион байгуулалт, санхүүжилт

-Хуульчийн мэргэжлийн дүрэм, ёс зүй, хариуцлагын асуудал эрхэлсэн хороо, түүний бүрэн эрх, хуульчид холбогдуулан гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх, дүгнэлт гаргах, хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны зөрчлийг мэдэгдэх, хариуцлага хүлээлгэх зэрэг асуудлыг нарийвчлан тусгасан байна.

Уншсан:3001
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Улстөр нийгэм

Оюутолгойн хэлэлцээрийг Монголд ашигтай хувилбараар тохиролцлоо

Огноо:

1 өдрийн өмнө

,

Монгол Улсын Засгийн газар Оюутолгойн яриа хэлэлцээрийг Монгол Улсад ашигтай хувилбараар (2026.06.30) харилцан тохиролцлоо.

Ерөнхий сайд Н.Учрал “Монголын баялаг монгол хүндээ өгөөжтэй байх ёстой. Үндэсний их баяр наадмын өмнө ард түмэндээ сайн мэдээ дуулгаж, Оюутолгойн хэлэлцээрт түүхэн амжилт гаргалаа” гэж мэдэгдлээ. 

Засгийн газар байгуулагдсан даруйдаа Оюутолгой төслийн менежментийн зардлыг 2.2 тэрбум ам.доллар буюу найман их наяд төгрөгөөр бууруулж Монголын талын өгөөжийг  1.5 тэрбум ам.доллар буюу таван их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн бол 100 дахь хоногийн босгон дээрээ Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг буурууллаа. Ингэснээр Оюутолгойн баялгаас зээлд төлөх байсан 6.2 тэрбум ам.доллар буюу 22 их наяд төгрөгийг хэмнэж, Монголын талын хүртэх өгөөж 2.5 тэрбум доллар буюу 8 орчим их наяд төгрөгөөр нэмэгдэх боломж бүрдлээ. 

Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчийн зээлийн хүүг долоон жилд нэг удаа хийдэг байсныг  гурван жил тутамд хийхээр боллоо. Мөн Оюутолгойгоос энэ жил ногдол ашиг авахаар талууд тохиролцлоо.

“Хэлэлцээрүүдийн үр дүн Оюутолгойн баялгаас төлөгдөх 8.4 тэрбум доллар буюу 30 орчим их наядтөгрөгийн зардлыг бууруулж, Монголын талын ирээдүйд хүртэх өгөөжийг 4 тэрбум доллар буюу 13 орчим их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлэх боломж бүрдлээ. Төслийн үр өгөөжийг цаашдаа ч нэмэгдүүлэхээр хөрөнгө оруулагч талтай тасралтгүй хамтран ажиллаж үр дүн гаргана” гэдэгт итгэлтэй байгаагаа Ерөнхий сайд Н.Учрал илэрхийллээ.  

Мөн Засгийн газар хөрөнгө оруулалтыг үргэлж дэмжиж, манай улсад хөрөнгө оруулсан хэн бүхний хууль ёсны эрх ашгийг өөрийн улсын ард иргэдийн эрх ашгийн хамт эн тэнцүү хамгаалж хамтран ажиллахаа илэрхийлээд РИО ТИНТО компанийн хамт олонд талархал илэрхийлж, амжилт хүслээ. 

Оюутолгойн бүлэг ордын нэг хэсэг Онтрегийн хэлэлцээрийг эхлүүлж Монголын ард түмний хүртэх өгөөжийг Үндсэн хуульд нийцүүлсэн санал боловсруулж УИХ-д танилцуулахыг холбогдох сайд нарт үүрэг болголоо. 

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

“Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” Сэлэнгэ аймагт эхэллээ

Огноо:

2 өдрийн өмнө

,

Хавдар Судлалын Үндэсний Төв, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Радио Телевиз хамтран, ХААН Банкны санхүүжилт, дэмжлэгтэйгээр хэрэгжүүлж буй “Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” Сэлэнгэ аймагт эхэллээ.

Энэ жил тус аян улс орон даяар 16 дахь жилдээ, Сэлэнгэ аймагт 6 дахь жилдээ зохион байгуулагдаж байгаа бөгөөд хүн амын дунд хорт хавдрын эрсдэлт хүчин зүйлсийн талаарх мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх, өвчнийг эрт илрүүлэх, оношилгоо, эмчилгээний хүртээмжийг сайжруулах, мөн орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагын эмч, мэргэжилтнүүдийн мэдлэг, ур чадварыг дээшлүүлэх зорилготой юм.

Аяны хүрээнд Хавдар Судлалын Үндэсний Төвийн нарийн мэргэжлийн эмч нарын баг Сэлэнгэ аймагт ажиллаж, иргэдэд:

- Хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө, мэдээлэл өгөх,

- Эрт илрүүлгийн үзлэг, оношилгоог үнэ төлбөргүй зохион байгуулах,

- Орон нутгийн эмч, мэргэжилтнүүдэд сургалт, дадлага явуулах зэрэг үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж байна.


Судалгаагаар Сэлэнгэ аймагт 2025 онд бүртгэгдсэн хорт хавдрын шинэ тохиолдлын 79 хувь нь хожуу шатандаа оношлогдсон байна. Иймээс иргэдийг эрүүл мэнддээ анхаарч, эрт илрүүлгийн үзлэг, оношилгоонд идэвхтэй хамрагдахыг уриаллаа.

“Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” нь 2026 оны зургаадугаар сарын 29-нөөс долоодугаар сарын 3-ны өдрүүдэд Сэлэнгэ аймагт үргэлжилнэ.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

Олон улсын парламентын өдрийг тохиолдуулан “Нээлттэй парламент” явуулын мэдээллийн төв ажиллаж байна

Огноо:

2 өдрийн өмнө

,

Монгол Улсын Их Хурлын Тамгын газраас Олон улсын парламентын өдрийг тохиолдуулан “Нээлттэй парламент” явуулын мэдээллийн төвийг Төрийн ордны хойд талын цэцэрлэгт хүрээлэнд ажиллуулж байна.

Явуулын мэдээллийн төвийг 2026 оны 6 дугаар сарын 29, 30-ны өдрүүдэд ажиллуулах бөгөөд Улсын Их Хурлын Тамгын газрын холбогдох нэгжүүд, Парламентын судалгаа, хөгжлийн хүрээлэн, Парламентын номын сан хамтран оролцож, иргэд, олон нийтэд зориулсан олон талт мэдээлэл, зөвлөгөө, танилцуулгыг хүргэж байна.

Энэ үеэр иргэдэд парламентын үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл өгч, хууль тогтоох ажиллагаанд хэрхэн оролцох, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн болон хэлэлцүүлгийн шатанд байгаа хууль, тогтоолын төслүүдтэй танилцах, санал өгөх боломжийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулах юм.

Тухайлбал, https://d.parliament.mn/ болон https://petition.parliament.mn/ цахим системийг ашиглан нийтийн өргөдөл, гомдол хэрхэн санаачлах, бодлогын шийдвэр гаргах үйл явцад санал, байр сууриа илэрхийлэх, иргэдийн оролцоог хангах цахим үйлчилгээний талаар арга зүйн зөвлөгөө өгч байна.

Үүний зэрэгцээ Парламентын номын сангаас Үндсэн хууль, парламентын ардчилал, хүний эрхийн боловсролтой холбоотой ном, эмхэтгэл, судалгааны бүтээлийн үзэсгэлэнг дэлгэн олон нийтэд толилуулж байгаа юм.

Өнөөдөр (2026.06.29) Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаа болон Төрийн ордонтой танилцах аялалд оролцсон иргэд явуулын мэдээллийн төвөөр зочлон парламентын үйл ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл авч, Монгол Улсын парламентын түүхэн хөгжлийг харуулсан “Нээлттэй парламент” гэрэл зургийн үзэсгэлэнг үзэж сонирхлоо.

 

 Мөн Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдааны танхимын индэр, Улсын Их Хурлын гишүүний ширээ, сандлын загвар бүхий дурсгалын асарт зургаа авхуулсан иргэдийн тоо цөөнгүй байв. “УИХ-ын үйл ажиллагааг хэн сайн мэдэх вэ?” сэдэвт асуулт, хариултын “АХА” тэмцээнд иргэд идэвхтэй оролцож, тэргүүн байр эзэлсэн оролцогчдод дурсгалын зүйл гардууллаа.

  
Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газрын албан хаагчид Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаа, Төрийн ордонтой танилцах аяллын зохион байгуулалтыг танилцуулж, “Монгол Улсын Үндсэн хууль”, “Монгол Улсын Их Хурал”, “Төрийн ордон”, “Парламентын боловсрол”, “Төрийн ордон дахь урлагийн бүтээл” зэрэг ном, гарын авлага, танилцуулгыг иргэдэд хүргэн, сонирхсон асуултад нь хариулж, санал хүсэлтийг нь сонсон эргэх холбоог бүрдүүлэн ажиллаж байна.

 

Парламентын засаглалтай, парламентат ёсыг төлөвшүүлж байгаа улс орнуудын хувьд жил бүрийн бүрийн зургаадугаар сарын 30-ны өдөр чухал тэмдэглэлт өдөр байдаг билээ.

Одоогоос 137 жилийн өмнө буюу 1889 онд Олон улсын парламентын холбоо үүсгэн байгуулагдсан энэ өдрийг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаас 2018 онд “Олон улсын парламентын өдөр” болгон тэмдэглэж байхаар шийдвэрлэжээ. Энэ жил Олон улсын парламентын өдрийг дэлхий нийтээр “Bring human rights into focus” буюу “Эн тэргүүнд хүний эрх” уриатайгаар тэмдэглэж байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох