Баянгол дүүргийн 16 дугаар хороо, Гандан орчимд 1.6 га талбайг чөлөөлж, жишиг гудамж болгон тохижуулах ажлыг эхлүүлсэн. Энэ хүрээнд газар чөлөөлөлт үргэлжилж, 55 айлын газрыг чөлөөлөхөөс өнөөдрийн байдлаар 36 айлын газрыг бүрэн чөлөөллөө. Тухайн байршилд хотын дарга Х.Нямбаатар болон холбогдох албаныхан ажиллаж, иргэдээс газар чөлөөлөлттэй холбоотой санал сонслоо.

Энэ онд нийт 1.6 га талбайг чөлөөлж, цаашлаад үе шаттай чөлөөлөлтүүд хийгдэж, Улаанбаатар хотын хамгийн том ногоон байгууламж бүхий цэцэрлэгт хүрээлэнг Гандантэгчэнлин хийдийг тойруулан барихаар төлөвлөсөн. Аливаа хот түүхэн дурсгалт барилга байгууламжаа тойрсон цэцэрлэгт хүрээлэнтэй байдаг жишгүүд ч бий. Энэхүү Улаанбаатар хотын томоохон цэцэрлэгт хүрээлэнтэй болсноор аялал жуулчлалд ээлтэй төдийгүй иргэд амарч, зугаалах, ая тухтай орчинд амьдрах нөхцөл бүрдэх юм.

Иргэдтэй уулзах үеэр хотын дарга Х.Нямбаатар “Гандан орчмыг Улаанбаатар хотын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн болгоно. Газар чөлөөлөлтөөс татгалзсан гурван айлтай уулзаж, дахин үнэлгээ хийхээр тохиролцлоо. Газар чөлөөлөлтийг иргэдэд илүү хүргэх үүднээс тухайн орчимд тогтмол үйл ажиллагаатай байр гаргаж, мэдээллээ иргэдэд түгээх хэрэгтэй. Дөрөвдүгээр сарын дундуур НИТХ-ын ээлжит хуралдаанаар “Гандан” нэртэй тогтоолын төслийг хэлэлцүүлнэ. Тогтоолын төслийн нэрийг дахин авч үзнэ. Харин төслийн тухайд нийслэлийн ИТХ-ын долоон төлөөлөгч санаачилсан. Энэхүү тогтоолоор ойрын жилүүдэд Гандангийн 55 га газрыг бүхэлд нь чөлөөлж, Гандангийн дэнжийг Улаанбаатар хотын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн болгохыг зорьж байна. Гандан орчимд дахиж барилга байгууламж бариулахгүй. Шинээр газар эзэмшүүлж, ашиглуулахгүй. Харин зах зээлийн жишигт нийцсэн үнээр жил бүр хэсэгчлэн газрыг чөлөөлнө. Гандан орчимд 55 га газарт 1800 айл амьдарч байгаа бөгөөд нийт 700-800 нэгж талбарыг бүхэлд нь чөлөөлнө. Гандан тойрсон худалдаа, үйлчилгээний төвүүд ч мөн газар чөлөөлөлтөд хамарна. Гэхдээ иргэдэд урьдаас мэдээлэл өгч газрыг чөлөөлөөд явна. Гандан орчим ирэх жилүүдэд Улаанбаатар хотын нэрийн хуудас болсон цэцэрлэгт хүрээлэн болно” гэдгийг онцоллоо.

Баянгол дүүргийн Засаг дарга Ө.Сумъяабаатар “Гандангийн хэсэг суурьшлын бүс болоод удаж байна. Хөрсний бохирдол зэрэг асуудал ихтэй бүс. Иргэд газар чөлөөлөлтийг дэмжиж байгаа. Эхнээсээ зөвшилцөлд хүрээд явж байна. Иргэдэд мэдээлэл хүргэхэд анхаарч ажиллана” гэлээ.

НЗД-ын Нийгмийн бодлогын асуудал хариуцсан зөвлөх Б.Сэмжидмаа “Гандан орчимд амьдарч байгаа иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагад ээлтэй байдлаар тохижилтын ажлуудыг төлөвлөөд явна. Дөрөвдүгээр сарын дундуур тогтоолын төслийг танилцуулахаас өмнө иргэдээс тогтоолын төсөлтэй холбоотой саналуудыг авна. Ямар цэцэрлэгт хүрээлэнтэй болох талаар иргэд саналаа өгөх нь нээлттэй” гэсэн юм.

НЗДТГ-ЫН ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ, ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ ХЭЛТЭС

Монгол Улс Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын Конвенцын Талуудын бага хурлын 17 дугаар хуралдаан (СОР17)-ыг энэ онд даргалж буйтай холбогдуулан Британи дахь Монгол Улсын Элчин сайдын яамнаас холбогдох байгууллагуудтай хамтран энэ оны хоёрдугаар сарын 25-ны өдөр Британийн Парламентын ордны Лордуудын танхимд “Монгол Улсад зохион байгуулагдах СОР17-г Британи Улсад нээж, Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жилийг тэмдэглэсэн үдийн цай хүлээн авалт” арга хэмжээг зохион байгуулав.

Энэхүү арга хэмжээг “Бэлчээрийн тогтвортой менежментийн зөвлөл” (Rangeland Stewardship Council), “Тогтвортой ноос, ноолуурын эвсэл”-ээс санаачлан Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын Конвенцын Нарийн бичгийн дарга нарын газар (UNCCD), Монгол-Британийн худалдааны танхим тус Элчин сайдын яамтай хамтран зохион байгуулав. Арга хэмжээг Парламентын ордонд зохион байгуулахад Британийн Лордуудын танхимын гишүүн Баронесс Нортховер, Баронесс Эванс, Британийн Нийтийн танхимын гишүүн, Британийн Парламент дахь Бүх намын Монголын бүлгийн дарга Жэймс Вайлд нар дэмжлэг үзүүлэв.

Британи Улсад суугаа Монгол Улсын Элчин сайд Б.Энхсүх арга хэмжээг нээж үг хэлсэн бөгөөд тэрээр Монгол Улс СОР17-г даргалах хүрээнд баримталж буй тэргүүлэх чиглэлүүд болон дэвшүүлж буй “Тал хээрийн төлөвлөгөө” (Steppe Action Agenda) санаачилгыг танилцуулав. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням Британи Улсад айлчлах үеэрээ энэхүү арга хэмжээнд оролцож, уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх, цэвэр эрчим хүчинд шилжих олон улсын хүчин чармайлтад Монгол Улс чухал түүхий эдийн салбарын хүрээнд хэрхэн оролцож буй талаар товч танилцуулав.

Мөн арга хэмжээнд НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага, Олон улсын байгаль хамгаалах холбоо зэрэг байгууллагаас төлөөлөгчид уригдан оролцож үг хэлэв. Түүнчлэн СОР16-г даргалсан Саудын Араб Улсын Байгаль орчны дэд сайд Осама Ибрахим Факийха видео мэндчилгээ дэвшүүлэв.

Энэхүү арга хэмжээний гол зорилго нь Монгол Улсад болох СОР17-ын талаар Британийн холбогдох байгууллагуудад сурталчлан таниулах, тэдний оролцоог нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн. Арга хэмжээнд Британийн парламентын гишүүд, засгийн газрын холбогдох албан тушаалтнууд, хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагуудын 200 орчим төлөөлөгч оролцов гэж Монгол Улсаас ИБУИНХУ-д суугаа Элчин сайдын яамнаас мэдээллээ.