Улстөр нийгэм
Н.Учралыг Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайдаар томиллоо
УИХ-ын чуулганы 2026 оны гуравдугаар сарын 30-ны өдрийн үдээс хойших нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг томилох асуудлыг хэлэлцэж, Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учралыг Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайдаар томиллоо.
Хуралдааны үеэр Ардчилсан намын бүлэг нэг цагийн завсарлага авч, завсарлагын дараа Ерөнхий сайдыг томилох асуудлыг үргэлжлүүлэн хэлэлцсэн юм. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс 2024 оны Улсын Их Хурлын сонгуулийн дүнгээр олонх болсон Монгол Ардын Намын дарга, Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учралыг Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлэх санал гаргасан бөгөөд уг саналыг Төрийн байгуулалтын байнгын хороо дэмжсэн санал, дүгнэлтийг танилцуулсан.
Хэлэлцүүлгийн үеэр Улсын Их Хурлын гишүүд нэр дэвшигчээс асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ. Завсарлагаас өмнө болон дараа нийт 40 гаруй гишүүн асуулт асууж, үг хэлсэн байна. Гишүүд махны экспорт, Асгатын мөнгөний орд, инфляц, шатахууны үнэ, татварын бодлого, авлигын эсрэг тэмцэл, жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих, боомтын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, эдийн засгийг төрөлжүүлэх зэрэг олон асуудлыг хөндөж, тодорхой бодлого хэрэгжүүлэхийг хүсэв.
Асуултад хариулахдаа Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учрал Засгийн газрын бүтцийг үйл ажиллагааны зорилтод нийцүүлэн шинэчлэх шаардлагатайг онцолж, чиг үүргийн давхардалтай зарим байгууллагыг татан буулгах шаардлага байгааг хэллээ. Мөн төрийн албанд өргөн хүрээний халаа сэлгээ хийхгүй гэдгээ илэрхийлэв.
Тэрбээр дэлхийн зах зээлд газрын тосны үнэ өсөж буй нөхцөлд шатахууны нийлүүлэлтийг тасалдуулахгүй байх, БНХАУ-аас авах шатахууны хэмжээг нэмэгдүүлэх чиглэлээр хэлэлцээ үргэлжлүүлэхээ мэдэгдэв. Үнийн өсөлтөөс иргэдийг хамгаалахын тулд шаардлагатай салбарт татаас олгох, аж ахуйн нэгжүүдэд эргэлтийн хөрөнгийн дэмжлэг үзүүлэх, эдийн засгийг идэвхжүүлэх бодлого хэрэгжүүлэх боломжтойг дурдсан. Мөн шатахуун импортлогчдод тусгай ханшаар валют олгох, форвард хэлэлцээр хийх зэрэг бодлогын арга хэмжээг Монголбанктай ярилцаж буйгаа мэдээллээ.
Түүнчлэн хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, төрийн оролцоог бууруулах, хувийн хэвшлийн орон зайг тэлэх, татварын шинэчлэл хийх, төрийн өмчит компаниудын бүтцийг өөрчлөх, зөвшөөрлийн тогтолцоог цахимжуулах, төсвийн зарлагыг бууруулах зэрэг асуудалд анхаарч ажиллана гэдгээ илэрхийлэв.
Хэлэлцүүлгийн дараа санал хураалт явуулахад чуулганд оролцсон гишүүдийн 82.2 хувь нь дэмжиж, Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учралыг Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилох тухай тогтоол батлагдлаа.
Тогтоолын эцсийн найруулгыг сонсгосны дараа Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайдаар томилогдсон Н.Учрал үг хэлэхдээ Ерөнхий сайдын алба нь эрх мэдэл бус өндөр хариуцлага гэдгийг онцолж, гурван том эрсдэлтэй нөхцөлд Засгийн газар ажиллаж эхэлж байгааг дурдав. Үүнд шатахуун, түүхий эдийн үнийн савлагаа, төсвийн орлогын тасалдал, дотоодын эдийн засгийн гацаа болон улс төрийн талцал зэрэг сорилт багтаж байгааг тодотголоо.
Тэрбээр Засгийн газар “Чөлөөлье” санаачилга болон эрх чөлөөний дөрвөн чөлөөлөлтийн бодлогыг хэрэгжүүлж, эдийн засгийн өсөлтийг иргэдийн орлоготой уялдуулах, хувийн хэвшлийг дэмжих, хүнд суртлыг бууруулах эрх зүйн шинэчлэлийг хэрэгжүүлэхээ мэдэгдэв.
Мөн дэлхийн геополитикийн өөрчлөлт, эдийн засгийн сорилтыг даван туулахын тулд улс төрийн намууд, иргэд, бизнесийн байгууллагууд хамтран ажиллах шаардлагатайг онцолж, Монгол Улсын хөгжил, эдийн засгийн тогтвортой байдлын төлөө хамтдаа ажиллахыг уриаллаа.
Улстөр нийгэм
НҮБ-ын Хүн ам, хөгжлийн комиссын 59 дүгээр чуулганд Монгол Улс оролцож байна
АНУ-ын Нью-Йорк хотноо 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 13-17-ны өдрүүдэд НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгмийн зөвлөлийн Хүн ам, хөгжлийн комисс (ХАХК)-ын 59 дүгээр чуулган “Тогтвортой хөгжлийн орчин дахь хүн ам, технологи ба судалгаа” сэдвийн хүрээнд болж байна.
Энэхүү чуулганд НҮБ-ын гишүүн орнууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачид, бодлого тодорхойлогчид оролцож, хүн амын хөгжил, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилт, технологийн дэвшлийн нөлөө зэрэг асуудлаар санал солилцож байна. Чуулганд дэлхийн 190 гаруй улсын төлөөлөл оролцож буйгаараа онцлог юм.
Монгол Улсаас НҮБ-д суугаа Байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 14-ний өдөр болсон Ерөнхий хэлэлцүүлэгт үг хэлэв. Тэрбээр Олон улсын хүн ам, хөгжлийн бага хурлын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр манай улсын авч хэрэгжүүлж буй бодлого, арга хэмжээг танилцуулж, хүн амын бодлогыг хүний эрхэд суурилсан, хүртээмжтэй, нотолгоонд тулгуурласан байдлаар хэрэгжүүлэхийн чухлыг онцоллоо.
Мөн Монгол Улсын цахим шилжилтийн бодлогын хүрээнд гарч буй ахиц дэвшлийг дурдан, “E-Mongolia” платформ нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд илүү шуурхай, хүртээмжтэй хүргэхэд бодит үр дүн үзүүлж байгааг тэмдэглэв. Түүнчлэн технологийн хөгжлийг хүний эрх, хувийн мэдээллийн хамгаалалттай уялдуулан хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна.
Хүн ам, хөгжлийн комиссын чуулган нь жил бүр зохион байгуулагддаг бөгөөд хүн ам зүй, нийгмийн бодлого, хөгжлийн асуудлаар дэлхийн улс орнуудын туршлага, бодлогыг хэлэлцэх чухал индэр болдог.
Улстөр нийгэм
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Кемелевич Токаевын урилгаар 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 20-23-ны өдрүүдэд тус улсад төрийн айлчлал хийнэ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд тус улсад 20 жилийн дараа болох энэ айлчлалын үеэр хоёр орны төрийн тэргүүн ганцаарчилсан уулзалт, албан ёсны хэлэлцээ хийж, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгнө.
Тухайлбал өнгөрсөн 30 гаруй жилийн харилцааны ололт, амжилтыг дүгнэн, “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх талаар хэлэлцэх юм.
Айлчлалын хүрээнд талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхтэй холбоотой Засгийн газар болон байгууллага хоорондын баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна.
Мөн хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүд бизнес форум зохиож, Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид Астана хотноо анх удаа “Монголын сайхан орон” хүндэтгэлийн тоглолтоо толилуулна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн айлчлалын үеэр Астана хотноо болох Экологийн асуудлаарх бүс нутгийн дээд түвшний уулзалтад оролцоно.
Казахстаны Ерөнхийлөгч К.Токаев 2024 онд Ерөнхийлөгчийн урилгаар манай улсад төрийн айлчлал хийсэн нь харилцаа, хамтын ажиллагааг бүх салбарт гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд чухал түлхэц болсон.
Энэ айлчлалын үеэр хоёр улсын төрийн тэргүүн уламжлалт найрсаг харилцааны түвшнийг шат ахиулан “Стратегийн түншлэл”-д хүргэснээ тунхаглан зарласан юм.
Ингэснээр Казахстан нь Төв Азийн бүс нутаг дахь манай улсын анхны Стратегийн түнш орон болж байлаа.
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс 1992 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр дипломат харилцаа тогтоосон түүхтэй.
Манай улсаас 1998 онд Ерөнхийлөгч Н.Багабанди, 2007 онд Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр нар Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийжээ.
Улстөр нийгэм
Улсын хэмжээнд 9.2 сая төл хүлээн авч, бойжилт 98.9 хувьтай байна
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдрийн байдлаар улсын хэмжээнд төллөвөл зохих 22.4 сая эх малын 41.4 хувь буюу 9.2 сая хээлтэгч мал төллөжээ.
Одоогийн байдлаар нийт 9.2 сая төл хүлээн авснаас 9.1 сая толгой төл бойжиж, бойжилт 98.9 хувьтай байгаа нь мал төллөлт хэвийн үргэлжилж байгааг харуулав.
Мал төллөлтийн явцыг бүсээр авч үзвэл баруун бүсэд 44.5 хувь, хангайн бүсэд 43.1 хувь, зүүн бүсэд 38.3 хувь, төвийн бүсэд 38.2 хувьтай үргэлжилж байна.
Харин оны эхнээс хойш улсын хэмжээнд нийт 199.8 мянган толгой мал зүй бусаар хорогдсон байна. Үүнийг төрлөөр нь ангилбал тэмээ 171, адуу 16.5 мянга, үхэр 21.3 мянга, хонь 76.0 мянга, ямаа 85.7 мянган толгой байна. Энэ нь оны эхний нийт малын 0.34 хувийг эзэлж байгаа юм.
Мэргэжлийн байгууллагуудын мэдээлснээр хаврын улиралд мал төллөлтийн явцтай уялдан малын арчилгаа, маллагааг сайжруулах, төл бойжилтыг хамгаалах шаардлагатайг анхааруулж байна.
