Бидэнтэй нэгдэх

Цаг үе

Хаалттай Умард Солонгосын "нээлттэй" гэрэл зургууд

Огноо:

,

Хорьдугаар зууны сүүлчээс эхлэн пуужингийн туршилт, улс төрийн этгээд бодлогоороо дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж буй Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс (БНАСАУ) буюу Умард Солонгосын талаар товч мэдээллийг та бүхэнд хүргэж байна. БНАСАУ нь Солонгосын хойгийн умард хагасыг эзэлсэн бүрэн эрхт улс юм. Умард талаараа БНХАУ, ОХУ-тай, өмнөд талаараа Өмнө Солонгос буюу БНСУ-тай Солонгосын цэрэггүй бүсээр хиллэдэг. Өрнө зүгт Шар тэнгис, дорно зүгт Япон тэнгист тулна.

Умар Солонгос нь орон далайн түвшнээс дээш дунджаар 400 м өндөр. Нутгийн 80 хувь уул нуруу бүхий өндөрлөг газар. 50 гаран өндөр уултай. Зүүн болон төв биеэр уулархаг, баруун талдаа нам доор газар оршдог. Хамгийн өндөр цэг нь Солонгосын хойгт нэгдүгээр, далайн түвшнээс дээш 2744 м өндөр Пэгдү галт уул. Хөвч нуруудаас тоочвол зүүн дорно умардын Хамгён нуруу, умард-төв хэсгийн Нанним нуруу, умард хилийн дагуух Каннам нуруу гээд үргэлжилнэ. Хоёр Солонгосыг дамжсан Тэбэг нурууны Көмган уул (1638 м) үзэмж сайхнаараа зартай. Эдгээрт Мантаб-сань (2205 м), Мюхян-сань (1909 м), Матэ-сань (1745 м), Мэбу-сань (1578 м) зэрэг өндөр уулс байдаг.

40 километрээс илүү урттай 138 гол горхи байна. Гол мөрнөөс 790 км урсдаг умард хилийн Ялу гол хамгийн урт нь юм. Түмэн гол 521 км, Пёнъянгаар дайрдаг Тэдун 397 км, өмнөд хилийн Имжинь гол 273 км урттай гэж бүртгэгджээ. Нам доор тал газар байна. Пёнъян, Чэрёнгийн хоёр бусдаасаа эн их. Тариалангийн нутаг 14.4 хувь буюу маш бага, ой мод 61 хувь байна. БНАСАУ-ын нутаг дэвсгэрт газар хөдлөлийн идэвхтэй болон халуун рашааны 124 цэг байдаг.

120 мянган км²  бүхий газар нутагт 24 сая 554 мянган хүн амтай хэмээн 2011 онд бүртгэгдсэн байдаг. Мөнгөний нэгж - БНАСАУ-ын вонь.

Тус улсын түүхээс товчхон дурдвал Кужусониос эхтэй Солонгос үндэстэн VIII зуунаас нэгдмэл болж, Солонгосын хойгт багтан тогтсон. 1910 онд Японы ивээлийн орон болсон бөгөөд 1945 онд буюу дэлхийн II дугаар дайны дараагаар тусгаар тогтножээ. Гэвч ЗХУ, АНУ хоёр улсын хөндлөнгийн оролцоотойгоор хоёр хэсэгт хуваагдсан бөгөөд Зөвлөлтийн талыг барьсан БНАСАУ 1948 онд хойгийн умард хагаст байгуулагджээ. 1950 онд Умар Солонгос өмнөд нутаг руу дайрч нэгтгэх гэсэн боловч АНУ, НҮБ-ийн цэргийг дийлэлгүй 1953 онд дайн өндөрлөсөн. 1991 онд хоёр улс НҮБ-д эрх тэгш гишүүнээр элссэн.

Умар Солонгос улс төрийн эв хамт дэглэм, нийгэм журамт эдийн засаг, нэгдмэл төрийн байгууламжтай, нам төвт нэг намын ноёрхолт тогтолцоотой. Ким Ир Сений байгуулсан улсыг өдгөө ач хөвүүн Ким Чен Ун удирдаж байна. Гадаадынхан БНАСАУ-г хэт дарангуй дэглэмтэй гэж тодорхойлдог. "Чүчэ", "Соньгүнь" зэрэг үзэл баримтлалтай.

Нийслэл хот Пхеньян. хеньян  хот Умар Солонгос орныхоо баруун биед Тэдун мөрний эрэгт байрладаг улсынхаа хамгийн том, ганц саятан хот юм. 1946 онд Өмнө Пёнъань аймгийн харьяанаас салж, бие даасан хот болсон.  Пхеньян хот 19 дүүрэг, 4 хошуу хэмээх засаг захиргааны нэгжээс бүрддэг.

Хот, хөдөө аль алиныг илэрхийлэх өнгө төрх бүхий тус хотын 3,194 км² талбайд  2010 оны байдлаар 3,3 сая хүн оршин сууж байгаа хэмээн тоологджээ.

Дайны дараа хүн амын тоо огцом өсч байсан бол удааширч 2014 он болоход 0.5 хувьд хүрсэн. Мянган хүн тутамд 15 хүн төрж, 9 хүн нас нөхцдөг. Хоол тэжээлийн хүртээмжгүй байдал, өлсгөлөн хүн амын өсөлтөд сөргөөр нөлөөлдөг. Гэрлэлт цуцлах нь бараг байхгүй.

Хүн амын 22 хувь 0–14 насны багачууд, 69 хувь нь 15–64 насны хөдөлмөрийн чадвартай иргэд, 9 хувь нь 65-ээс дээш өндөр настан байна. Хүн амын нягт-198.3 хүн/км², хүйсийн харьцаа жигд, бичиг үсэг тайлагдалт — 99 хувь, дундаж наслалт — 63.

Нэгэн сонирхолтой баримтыг дурдахад, тус улсын эрчүүдэд үсээ 5 сантиметрээс илүү урт ургуулахыг хориглодог бол, настай хүмүүс үсээ 7 сантиметр хүртэл ургуулж болдог гэнэ. Мөн Солонгосын дайнаас хойш төрсөн умардчууд өмнөд солонгосчуудаас бараг 6 сантитметрээр намхан байдаг гэнэ.  Энэ нь өлөн зэлмүүр амьдралтай нь холбон тайлбарладаг. Тодруулбал, БНАСАУ-ын гурван хүүхэд тутмын нэг нь байнга өлөн зэлмүүр байдаг байна.

Гэрэл зургийг earthnutshell.com цахим хуудаснаас авч ашиглав.
























































































































































Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Цаг үе

"Хөнгөлөлттэй эм"-ийн мэдээллийг хялбар авах боломжтой болжээ

Огноо:

,

Даатгуулагч та 1818.mn цахим системийн "Хөнгөлөлттэй эм" цэсэнд хандаж, ангиллаар болон эмийн нэрээр хайх, нөөцтэй эмийн санг ялган харах, эмийн тоо ширхэгээр нийт үнийг тооцоолох боломжтой боллоо. 

Түүнчлэн ЭМД-аас хариуцах болон даатгуулагчаас төлөх төлбөрийн мэдээлэл авах зэргээр хөнгөлөттэй эмтэй холбоотой бүх төрлийн мэдээллийг нэг дороос харах боломжтой.

Мөн “Надтай ойр” хэсгийг ашигласнаар таны байршилд суурилан ойролцоох эмийн сангуудыг хурдан хайж, шаардлагатай эмээ цаг алдалгүй авах боломж бүрдэнэ гэж Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газраас мэдээллээ. 

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Ц.Идэрбат: Монгол, Беларусь улсын засгийн газар хоорондын комиссын VIII хуралдааны хүрээнд БНБУ-д ажиллалаа

Огноо:

,

Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат Монгол, Беларусийн Засгийн газар хороондын комиссын VIII хуралдааны хүрээнд Бүгд Найрамдах Беларусь Улсад энэ өдрүүдэд албан айлчлал хийж байна.

 Тэрбээр айлчлалын хүрээнд хоёр улсын хөдөө аж ахуй, хүнс, хөнгөн үйлдвэрийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, техник, технологийн шинэчлэлийг эрчимжүүлэх чиглэлээр Беларусь улсын төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай уулзалт, хэлэлцээ хийж байна.

Айлчлалын бүрэлдэхүүнд Монгол Улсаас Улсын Их Хурлын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга Б.Бейсен, Улсын Их Хурлын гишүүн, УИХ дахь Монгол - Беларусын парламентын бүлгийн гишүүн Ц.Даваасүрэн, Улсын Их Хурлын гишүүн М.Ганхүлэг болон Гадаад харилцааны яам, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны холбогдох албан тушаалтнууд, ААН-үүдийн төлөөлөл оролцож байна.

Төлөөлөгчид өнөөдөр Беларусийн хөдөө аж ахуйн машин механизмын тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Минскийн тракторын үйлдвэр (МТЗ), Минскийн автомашины үйлдвэр (МАЗ) зэрэг томоохон үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаж, үйлдвэрлэлийн туршлага, технологийн шийдлийг судаллаа.

Мөн хоёр улсын хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах, техник тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт, инженер техникийн боловсон хүчин бэлтгэх, инновац, технологийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чиглэлээр санал солилцов.

Минскийн тракторын үйлдвэр нь 1946 оны 5-р сарын 29-нд байгуулагдсан. Төв байр нь Бүгд Найрамдах Беларусь Улсын Минск хотод байрладаг. 80 жилийн түүхэнд тус үйлдвэр 4 сая гаруй трактор үйлдвэрлээд байна. Жилд 45 мянга орчим машин үйлдвэрлэдэг бөгөөд бүтээгдэхүүний 90 гаруй хувь дэлхийн 125 оронд экспортлогддог нь дэлхийн тракторын зах зээлийн 8-10 хувийг эзэлж байна. Үйлдвэрт 15 мянган гаруй хүн ажилладаг.

МТЗ нь Монголтой хамтран ажиллаж ирсэн арвин түүхтэй. 1986 онд үйлдвэр нь Монгол Улсын "Алтангадас" одонгоор шагнагджээ.

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбатын айлчлалын хүрээнд Монгол Улсад трактор нийлүүлэх угсралтын үйлдвэр байгуулах асуудлыг хэлэлцэн эхлүүлэхээр боллоо. Тухайлбал, Минскийн тракторын үйлдвэр” (МТЗ)-ийн Ерөнхий захирлын орлогч А.А.Казакевичтэй уулзан Беларусь талаас МТЗ, ХХААХҮЯ-ны харьяа “Хөдөө аж ахуйн корпораци” ТӨХХК-тай хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулахаар болсон юм.

Минскийн автомашины үйлдвэр нь Зүүн Европ дахь ачааны машин, автобус, тусгай техникийн хамгийн том үйлдвэрлэгч. 1944 оны 8-р сарын 9-нд Минск хотод байгуулагдаж, анх засварын газар болж ажиллаж эхэлсэн. Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаагаа 1947 онд анхны МАЗ-200 ачааны машиныг угсарч эхэлсэнээр эхлүүлсэн түүхтэй.

Одоогийн байдлаар МАЗ нь хүнд даацын ачааны машин, тусгай зориулалтын машин, автобус, троллейбус, чиргүүл техник үйлдвэрлэдэг. 500 гаруй загвар, 3000 гаруй модификаци бүхий өргөн хүрээний автотехникийг үйлдвэрлэж байна. 2024 онд 15,000 ширхэг техник үйлдвэрлэсэн бөгөөд борлуулалт 1.2 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Үйлдвэрлэсэн техникийнхээ 70 гаруй хувийг экспортлодог бөгөөд экспортын 62 орчим хувь нь ОХУ-д нийлүүлэгддэг. Өнөөдрийн байдлаар нийт экспортын хэмжээ 1.5 тэрбум ам.доллараас даваад байна.

Монгол Улс, Беларусь Улс 1992 онд дипломат харилцаа тогтоосноос хойш улс төр, худалдаа, эдийн засаг, хөдөө аж ахуй, шинжлэх ухаан, боловсролын салбарт хамтын ажиллагаагаа тогтвортой хөгжүүлж ирсэн. Өнөөдөр хоёр улсын иргэд харилцан 90 хүртэл хоног визгүй зорчиж, худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны эрх зүйн орчин бүрэн бүрдээд байна.

 Монгол Улсын Засгийн газрын 2021 оны 310 дугаар тогтоолоор баталсан “Экспортын зээлийн ерөнхий хэлэлцээр”-ийн хүрээнд хэрэгжүүлсэн төслүүдийн үр дүнд онцгой байдал, нийтийн үйлчилгээ болон хөдөө аж ахуйн салбарын техник, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл эрчимжиж, салбаруудын чадавх нэмэгдсэн.

 Тухайлбал, Монгол Улсын Засгийн газрын 2021 оны 310 дугаар тогтоолоор “Экспортын зээлийн ерөнхий хэлэлцээр”-ийн хүрээнд хэрэгжүүлэх төслийн жагсаалтыг баталснаар дараах төслүүдийг амжилттай хэрэгжүүлсэн.
 Үүнд, ОБЕГ-т гал унтраах 73 автомашин , Минскийн автомашины үйлдвэрийн замын засвар, цэвэрлэгээний 42 автомашин, хөдөө аж ахуйн салбарт трактор 117 МТЗ трактор, 417 техник нийлүүлсэн юм.

Энэхүү айлчлалын ач холбогдлыг Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Беларусь Улсын уламжлалт найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийн зэрэгцээ хөдөө аж ахуй, хүнсний үйлдвэрлэлийн салбарын харилцан ашигтай түншлэлийг өргөжүүлэхэд чухал алхам болно гэж талууд үзэж байна гэж Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас мэдээллээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Ирэх саруудад цаг агаар ямар байх вэ

Огноо:

,

Цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан ирэх саруудын буюу улирлын мэдээгээр баруун аймгуудын нутгаар хур тунадас харьцангуй бага, халуун өдрүүд олон хоног үргэлжлэх төлөвтэй байгаа тул ард иргэд эрүүл мэнддээ анхаарч, харшил, зүрх судасны өвчлөл, наршилтаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах, малчид малын бэлчээрлэлт, усны нөөцөд анхаарах шаардлагатай байна.

Төвийн аймгуудын нутгаар: 7 болон 8 дугаар саруудад агаарын температур дунджаас дулаан байх хэдий ч хур тунадасны хувьд дунджийн орчим байх төлөв ажиглагдаж байгаа ба түр зуурын усархаг аадар бороо, аянга цахилгаан, нөөлөг салхины аюултай үзэгдлийн эрсдэл нэмэгдэж, голын усны түвшин нэмэгдэх нөхцөл бүрдэж болзошгүй байна.

Түүнчлэн говь болон зүүн аймгуудын нутгаар хур тунадас ихтэй, сэрүүн, салхитай байх төлөвтэй байгаа тул болзошгүй байгалийн гамшигт үзэгдлээс урьдчилан сэргийлж, сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.

Долоодугаар сард агаарын дундаж температур Дорнод, Сүхбаатар, Дорноговийн нутаг, Өмнөговь болон Хэнтийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байгаа бол сарын нийлбэр хур тунадас Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Завхан, Говь-Алтайн нутгаар олон жилийн дунджаас бага, Дорноговийн нутаг, Өмнөговийн зүүн, Сүхбаатарын өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох төлөвтэй байна.

Наймдугаар сард агаарын дундаж температур Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байгаа бол нийлбэр хур тунадас Баян-Өлгий, Увс, Ховдын нутаг, Завханы ихэнх, Говь-Алтайн баруун хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, Өмнөговь, Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Хэнтийн зүүн, Дундговийн зүүн өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох төлөвтэй байна.

Есдүгээр сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар олон жилийн дунджийн орчим байх төлөвтэй байгаа бол нийлбэр хур тунадас Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Өмнөговийн ихэнх, Дундговийн өмнөд, Хэнтийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас бага орох төлөвтэй байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох